*در زمان حضور شما در این سمت، دنیا شاهد تحولات و تغییرات مختلفى بود و هنوز نیز نگرانى ها و مناقشات فراوانى از جمله جنگ عراق و افغانستان و موضوع هسته اى ایران پابرجاست. ارزیابى شما از این سه مناقشه چیست؟ و اگر بخواهیم به دورنماى این مناقشات نگاهى بیندازیم، شما چه اقدامات متفاوتى براى حل و فصل این مناقشات انجام داده اید؟
** سؤال جالبى است. تاریخ درباره اقدامات ما به قضاوت خواهد پرداخت. به نظرم تصمیمات در زمینه امور عراق بویژه سرنگونى دولت صدام دیکتاتور سابق عراق، تصمیمات درستى بود. پیشرفت ها در عراق چشمگیر بوده اند. در مقطعى از زمان ایجاد دموکراسى کامل در عراق به دلیل خشونت هاى فرقه اى امکان پذیر نبود. تصمیم گرفتم که نیروهاى بیشترى به عراق اعزام کنم تا آنها را به آمریکا بازگردانم و حالا متوجه خواهید شد که با توجه به کاهش خشونت ها در عراق تصمیم در مورد اعزام نیروهاى بیشتر به عراق کاملا درست بوده و پس از کاهش خشونت ها، اوضاع عراق اندک اندک آرام شد. زمانیکه به شرایط عراق طى چند سال اخیر نگاه مى کنم و پیشرفت ها و دستاوردها را در این کشور مرور مى کنم واقعاً از تصمیماتم در این کشور راضى مى شوم. در مورد افغانستان نیز باید بگویم که مناقشه این کشور یک مناقشه سخت بوده است، چون دموکراسى جدید در این کشور از سایه هاى یک رژیم وحشیانه و خشن ظهور کرد. سال گذشته گروه طالبان اعلام کرد که تهاجمات بیشترى را علیه نیروهاى ائتلاف و دولتى افغان ترتیب مى دهد. در حقیقت نیروهاى ائتلافى نیز پس از این اعلام در موضع حمله قرار گرفتند و در این راستا توانستیم پیشرفت هایى در حملات علیه طالبان به دست آوریم. به نظرم بهترین دستاورد در افغانستان پیشرفت آموزش صحیح و کامل نیروهاى پلیس افغانستان بوده است و در این جا از دولت ایتالیا نیز براى کمک هایش در آموزش نیروهاى پلیس افغانستان تشکر مى کنم. در مورد بحران هسته اى ایران مى توانم بگویم که مجامع بین المللى باید به ارسال پیام هاى خود به ایران مبنى بر اینکه غنى سازى تهران ممکن است به ساخت بمب هسته اى توسط ایران منجر شود، ادامه بدهند. در راستاى گفتگو در مورد خطرات ناشى از برنامه هسته اى ایران نیز به اقداماتمان ادامه مى دهم. ما باید مانع از غنى سازى اورانیوم توسط ایران شویم و در این راستا راه هاى مختلفى است تا جلوى ایران را بگیریم.
*روابط میان آمریکا و اروپا بعضى اوقات طى سالهاى گذشته پرتنش شده بود. طى سفر شما به اروپا چه نظراتى در مورد حل بحران نفت، بحران غذا و دیگر مناقشات جهان ارائه خواهید کرد؟
**ببینید من روابط بسیار خوبى با اکثر رهبران اروپایى داشته ام. براى مثال روابط واشنگتن - رم بسیار روابط نزدیک و دوستانه است. آیا ما در اکثر مسایل بین المللى موضع مشترکى نداریم؟ شاید در یک سرى از مسایل با یکدیگر اختلاف داشته باشیم، اما این اختلافات قابل حل است. ما به هویت و حقوق بشر، آزادى بیان و رسانه و آزادى مذهبى معتقدیم. شما نیز به این موضوع معتقدید. بنابراین فکر نمى کنم اختلافات ما عمده باشد که نتوانیم آنها را با مذاکرات حل و فصل کنیم. اختلاف نظر، موضوعى طبیعى است. آنچه مهم است روابط نزدیک و دوستانه با کشورهاى اروپایى است که من طى سالهاى حضورم در سمت ریاست جمهورى آمریکا تلاش کردم همیشه روابط خوبى با اروپا داشته باشم. در مورد موضوع بحران انرژى باید بگویم که ما بسیار به هیدروکربن وابستگى داریم. تقاضاى جهان نیز بسیار بالاست و قیمت سوخت نیز سر به فلک کشیده است. بنابراین باید بر امورى سرمایه گذارى کنیم که تکنولوژى جدید را براى عدم وابستگى ما به نفت به ارمغان بیاورد. معتقدم که آمریکا باید به دو دلیل در گسترش قدرت هسته اى اش تلاش کند. اول عدم اتکا به هیدروکربن و دوم بهبود وضعیت محیط زیست. موضوع گرم شدن زمین نیز باعث مى شود تا به گسترش امور هسته اى مان اصرار کنیم.
*با توجه به حضور دوباره برلوسکنى در عرصه قدرت در ایتالیا، تمایل دارید با حضور وى روابط شما با ایتالیا در چه زمینه هایى باشد؟
**موضوع ایران. فکر مى کنم به سیاستمدار با تجربه اى همچون برلوسکنى در مورد حل و فصل بحران هسته اى ایران نیاز داریم. در امور افغانستان نیز دولت جدید ایتالیا مى تواند کمک زیادى به ما بکند. از مردم ایتالیا به خاطر پذیرش موضوع کمک به گسترش دموکراسى در افغانستان تشکر مى کنم. من و سیلویو در گذشته نیز همکارى هاى بسیار نزدیکى با یکدیگر داشته ایم و بسیار تمایل دارم تا در عرصه سیاست بین المللى بار دیگر با او همکارى کنم. ما مى توانیم در امور مبارزه با بیمارى ایدز و مالاریا در آفریقا نیز همکارى هاى موثرى داشته باشیم. فکر مى کنم زمینه هاى زیادى هستند که مى توانیم با برلوسکنى همکارى کنیم.
*مى دانم که زیاد تمایل ندارید در مورد رقابت هاى انتخاباتى ریاست جمهورى ۲۰۰۸ آمریکا صحبت کنید، اما دنیا به شدت ناظر این رقابت هاى هیجان انگیز است.
** بله.
*یک قهرمان سابق جنگ ویتنام (مک کین) و یک آفریقایى - آمریکایى (اوباما) به مرحله نهایى این رقابت ها رسیده اند. همچنین یک زن نیز (هیلارى کلینتون) در رقابت ها حضور داشت که به شدت تلاش کرد تا رئیس جمهور بعدى آمریکا شود. شور و نشاط دموکراسى را در انتخابات ریاست جمهورى آمریکا چگونه مى بینید؟
** بوش: ببینید من از مک کین حمایت مى کنم و هر کسى این موضوع را مى داند. از سوى دیگر این موضوع بسیار مهم است که یک آفریقایى - آمریکایى از طرف دموکرات ها کاندیداى اصلى شود. این یعنى دموکراسى ناب. حضور یک زن (هیلارى) نیز باعث مى شود تا جهانیان بدانند دموکراسى کامل در آمریکا وجود دارد. هیلارى یک رقیب بسیار مهم براى ما بود. حالا رقابت میان اوباما و مک کین است. رقابت هاى انتخاباتى بسیار سخت است. دو مرتبه در این مراحل حضور داشتم و دوست دارم مک کین در این رقابت ها پیروز شود. به نوبه خودم به مک کین کمک مى کنم تا در این رقابت پیروز نهایى شود. او مردى خواهد بود که در کاخ سفید قرار خواهد گرفت و تصمیمات جدى در امور صلح و امنیت اتخاذ خواهد کرد.
*در ابتداى مصاحبه شما به تاریخ اشاره کردید. آیا از این موضوع آگاه هستید که تاریخ در آینده از شما در مورد عراق بازخواست مى کند؟ در این زمینه چگونه فکر مى کنید. وقتى به جنگ عراق نگاه مى کنید بویژه پس از انتشار گزارش اخیر کمیته سنا مبنى بر اینکه شما دروغ گفته اید. آیا باز هم از به راه افتادن جنگ عراق خوشحال هستید؟
**مى خواهم به مردم یادآورى کنم که از این گزارش ها زیاد منتشر شده است. به مردم یادآورى مى کنم که یکى از مسایلى که در مورد تاریخ مهم است، این موضوع مى باشد که تاریخ درست را به یاد داشته باشیم. در زمان حمله به عراق، شوراى امنیت سازمان ملل این موضوع را تصویب کرد که صدام یا باید موضوع سلاح هاى کشتار جمعى اش را فاش کند تا خلع سلاح شود یا با پیامدهاى جدى روبرو مى شود. کشورهاى اروپایى از جمله فرانسه و انگلیس نیز از این موضوع طى قطعنامه ۱۴۴۱ حمایت کردند. چون همه فکر مى کردند که صدام سلاح کشتار جمعى در اختیار دارد. حتى در میان دموکرات هاى آمریکا نیز مقاماتى بودند که فکر مى کردند صدام این سلاح ها را در اختیار دارد. شما باید به حرف ها و نقل قول هایشان گوش مى کردید. معتقدم که از شر صدام خلاص شدن یک اقدام درست بود، اما بگویم که از این موضوع که اطلاعات با اطلاعات مورد نظر ما متفاوت بودم ناراحت شدیم؛ اما حالا چالش ما ایجاد دموکراسى نوپا در عراق است. دموکراسى در قلب خاورمیانه قرار خواهد گرفت. تلاش مى کنیم تا مردم خاورمیانه را از استبداد و خودکامگى در این منطقه رهایى ببخشیم چون خاورمیانه به مکانى براى انجام حملات تروریست ها تبدیل شده است.