ایران به دلیل دستگیری دیپلماتهایش در اربیل عراق توسط نیروهای نظامی آمریکا به سازمان ملل شکایت میکند. منوچهر متکی وزیر امور خارجه در گفتوگو با صدا و سیما خبر داد: در آینده نزدیک ما قصد داریم که از آمریکا به خاطر ربودن دیپلماتهایمان در عراق به سازمان ملل و شورای امنیت شکایت کنیم. بدون توجه به اینکه مقامات عراقی به ما قول دادند که دیپلماتهای ما را آزاد خواهند کرد؛ عملکرد آمریکا یک ماجراجویی است. معاون نماینده ایران در سازمان ملل متحد هم در نامهای به دبیر کل سازمان ملل متحد، نسبت به حمله آمریکا به کنسولگری ایران در عراق اعلام شکایت کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد که محمد دانش یزدی در نامهای به بان کیمون، حمله 11 ژانویه آمریکا به کنسولگری ایران را شدیداً محکوم کرد و این کشور را به نقض آشکار قوانین بینالمللی و کنوانسیونهای دیپلماتیک که حمله به دفاتر دیپلماتیک را منع کرده است، متهم کرد.
دانش یزدی از بانکی مون درخواست کرد که نامه وی را به عنوان سند رسمی مجمع عمومی و شورای امنیت منتشر کند.
علاءالدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی هم، حمله نیروهای آمریکایی به کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در اربیل عراق و ربودن دیپلماتهای ایرانی را «نقض آشکار مقررات بینالمللی» دانست و گفت که شکایت ایران به سازمان ملل در این خصوص لازم و ضروری بود.
شکایت ایران از آمریکا در شرایطی مطرح میشود که رئیس جمهور عراق، از آمادگی ایران برای مذاکره با آمریکا درباره مسائل امنیتی خبر داده است. گرچه خبرگزاری فرانسه پس از آن گزارش داد، پس از اظهارات جلال طالبانی واشنگتن اعلام کرد به درخواستش از تهران مبنی بر تعلیق غنیسازی پیش از انجام هر گونه مذاکره پایبند است. طالبانی در دیدار اخیر خود از سوریه در گفتوگو با روزنامه الحیات گفت: طی آخرین دیدارم از تهران موضوع را با مقامات ایرانی مورد بحث قرار دادم، آنها آماده مذاکره با آمریکاییها بودند اما گفتند که آمریکاییها باید علناً آمادگی خود را اعلام کنند. وی افزود: ایرانیها برای تفاهم با آمریکاییها از افغانستان تا لبنان آمادهاند اما گوردون جاندروئه سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید گفت: به محض آنکه ایرانیها فعالیتهای مربوط به غنیسازی و بازفرآوری را متوقف کنند، ایالات متحده با آنها وارد مذاکره میشود.
این در حالی است که کاخ سفید همچنان رویکرد «برخورد قهرآمیز با ایران» را در پیش گرفته است. مجله «یواس نیوزاندورلدریپورت» گزارش داد نیروی نظامی آمریکا برای از بین بردن نفوذ ایران در عراق یک گروه ضربت سری تشکیل داده است. این مأموریت عملیاتی ویژه «گروه ضربت 16» نام دارد و اواخر سال 2006 تشکیل شد تا ایرانیهایی را که مدعی هستند به قاچاق سلاح و آموزش شبه نظامیان در عراق کمک میکنند، هدف قرار دهد. این گروه از گروه ضربت 15 الگو گرفته است که یک واحد سری بود و ماموریتش به اسارت گرفتن یا کشتن فعالان القاعده در عراق بود.
عراق در صدد بازنگری توافقها با ایران
در عراق هم شرایط جدیدی در روابط با ایران ایجاد شده است. هر چند اظهارات سفیر ایران در بغداد در گفتوگو با ایرنا که خبر داد دیپلماتهای ایرانی ربوده شده توسط آمریکا، طی هفته جاری آزاد میشوند تا حدی امید کاهش تنش را تقویت کرد اما اظهارات وزیر خارجه عراق مبنی بر اینکه محدودیتهای جدیدی بر توافقهایمان با ایران اعمال میشود این امیدها را کمرنگ کرد.
وزیر امور خارجه عراق گفت: دولت در حال بررسی گسترده توافقهای دیپلماتیک با ایران است و امکان دارد محدودیتهای جدیدی را بر آنها اعمال کند. به گزارش ایسنا، روزنامه نیویورک تایمز با اشاره به این مطلب افزود: حملات علیه نیروهای ایرانی در عراق به وسیله نیروهای آمریکایی، مقامات عراقی را نگران کرده است. آنها میگویند آمریکا پیش از دستگیری ایرانی با مقامات عراقی مشاوره نکرده است.
در عین حال مقامات عراقی از جانب همسایهشان در موقعیت نامناسبی قرار گرفتهاند. هوشیار زیباری وزیر امور خارجه عراق در مصاحبهای گفت: عراق تصمیم گرفته است کنترلهای دیپلماتیک روی مقامات ایرانی را تشدید کند و بر دریافت برنامه جزء به جزء سفرهای نمایندگیهای این کشور، هماهنگی نزدیکتر با بغداد و تعهداتی مبنی بر اینکه آنها با گروههای مسلح خارج از دولت همکاری نمیکنند، اصرار دارد. زیباری گفت: ممکن است عراق درخواست کند که سفرهای مقامات ایرانی شخصاً از سوی نخستوزیر تایید شود. وی افزود که این مقوله افراد سپاه پاسداران را نیز شامل میشود. زیباری ادامه داد: عراق قصدش را برای بازنگری پروتکلها با ایران در راستای حملات آمریکا اعلام کرده است؛ حتی از سفیرش در تهران میخواهد به بغداد بازگردد تا روی این تغییرات کار کند.
وزیر امور خارجه عراق گفت: پس از اولین حادثه ما به آنها بسیار روشن اطلاع دادیم که برخی توافقات وجود دارد که باید در آنها بازنگری کنیم و شما باید بسیار دقت کنید. براساس این گزارش، اولین سری از سه حملهای که علیه نیروهای ایرانی انجام شد 20دسامبر سال گذشته میلادی بود که دو دیپلمات ایرانی دستگیر شدند.
صبح روز بعد از آن نیروهای آمریکایی به مجموعه عبدالعزیز حکیم حمله کرده و تعدادی عراقی را به همراه دو ایرانی که عضو سپاه بودند دستگیر کردند و در نهایت یک هفته قبل نیروهای آمریکایی به آنچه که آنها دفتر ارتباطات دیپلماتیک در اربیل میخوانند حمله کرده و شش ایرانی را دستگیر کردند. زیباری گفت که فقط یکی از آنها آزاد شده است.
به رغم آنکه یکی از مسوولین سفارت گفته بود زیباری اطمینان داده است ایرانیها به زودی آزاد میشوند، وزیر امور خارجه عراق گفت که اطلاعات اندکی در خصوص این مساله ندارد جز آنکه معمولاً نیروهای آمریکایی بازداشتیها را طرف حدودا ً10 روز در صورتی که مدرکی از عملکرد اشتباه آنها در دست نباشد آزاد میکنند. وی ادامه داد که آمریکا حق دارد از افراد یکه مظنون به انجام حملات هستند بازجویی کند، اما در عین حال گفت: ما به عنوان دولت عراق با احتیاط عمل میکنیم. وزیر امور خارجه عراق اظهار کرد: از یک سو ما موضع آمریکا را درک میکنیم، از سوی دیگر موقعیت جغرافیاییمان را درک میکنیم. زیباری گفت که پس از حملات علیه ایرانیها آنها نزد ما آمدند و ما قدر نبودیم پاسخی به آنها بدهیم. وی افزود: هر چند عراق روابط دیپلماتیکش با ایران را بازنگری میکند توافق ورود روزانه 1500 زائر به عراق بعید است تغییر کند؛ اما تعداد نقاط ورودی ممکن است به عنوان راهی برای در نظر داشتن دقیقتر آمد و شد، کاهش یابد. زیباری گفت: بازدیدکنندگانی که پاسپورت دیپلماتیک دارند لازم است توضیح روشنی در خصوص ماهیت ماموریتشان در عراق و مدت احتمالی مسافرتشان ارائه کنند. ممکن است لازم باشد که بازدیدکنندگان سیاسی اجازه نخست وزیر را دریافت کنند و به علاوه در خصوص دیدارهایی که ممکن است توجه آمریکاییها را جلب کنند توضیحاتی ارائه دهند. وزیر امور خارجه عراق گفت: ممکن است توضیح بهتری از آنچه این مقامات واقعاً در عراق انجام میدهند ارائه شود. وی در عین حال ادعا کرد که آنها در خصوص ماموریتشان در عراق صادق نبودهاند. وی مدعی شد: مقاماتی که در دفتر ارتباطاتی ایران در اربیل دستگیر شدند موقعیت دیپلماتیک ندارند. وی ادامه داد: وزارت امور خارجه به عنوان بخشی از بازنگریاش قصد دارد این دفاتر ارتباطاتی عراق را به کنسولگری تبدیل کند و به آنها موقعیت رسمی دیپلماتیک ارائه دهد. سخنگوی دولت عراق هم ادعا کرد: ایرانیهای دستگیر شده از سوی نیروهای نظامی آمریکا در اربیل دیپلمات نیستند. به گزارش ایلنا، علی الدباغ پس از نشست کابینه عراق در یک کنفرانس خبری گفت: ایرانیهای دستگیر شده از سوی نیروهای نظامی آمریکا در اربیل دیپلمات نیستند اما ما برای آزادی آنها بسیار تلاش میکنیم.
الدباغ با تاکید بر لزوم احترام کشورهای همسایه به تمامیت ارزی و حاکمیت عراق و با اشاره ضمنی به ایران و آمریکا گفت: مایل نیستیم عراق میدان منازعه قدرتهای بزرگ برای به رخ کشیدن تواناییهایشان شود. وی همچنین خواستار احترام به نیروهای چند ملیتی به ویژه نیروهایی که به درخواست دولت عراق در این کشور به سر میبرند، شد.
الدباغ تصریح کرد: عراق مایل است روابط خوبی با ایران و سایر کشورهای همسایه خود داشته باشد و آنها نیز از افزایش تلاشهای امنیتی حمایت کنند. از سوی دیگر میان کاخ سفید و رهبران حزب دموکرات آمریکا که کنگره این کشور را در اختیار دارند، بر سر سیاست آمریکا در مورد عراق و ایران حرفهای تندی رد و بدل شده است.
نانسی پلوسی رهبر مجلس نمایندگان آمریکا برای اعزام نیروی بیشتر به عراق وی را متهم کرد که با جان سربازان بازی سیاسی میکند. کاخ سفید این اتهام را «نیشدار» خوانده است. هاری رید، رهبر دموکراتها در کنگره، نیز به کاخ سفید هشدار داد که بدون تایید کنگره دست به هیچگونه اقدام نظامی علیه ایران نزند. آمریکا اخیراً دومین ناو هواپیمابر خود را در منطقه خلیجفارس مستقر کرد. اقدام آمریکا را میتوان نمایش قدرت به ایران تلقی کرد. دولت بوش میگوید تصمیم ندارد به ایران حمله کند اما در عین حال این گزینه را رد نیز نخواهد کرد.