حسن عباسی
راهبرد و استراتژی جدید آمریکا برای منطقه خاورمیانه جزو دستور کار دولت آمریکا قرار گرفت. براساس این راهبرد آمریکا سه هدف عمده را که برای منافع ملی این کشور حیاتی است در منطقه خاورمیانه دنبال میکند. آخرین سخنرانی جورجبوش، رئیس جمهور آمریکا در مورد راهبرد جدیدی این کشور در مورد عراق و منطقه خاورمیانه با انتقادات جدی از سوی صاحبنظران آمریکایی، عراقی و منطقهای روبهرو شد. شخصیتهایی همچون «زیبگنیو برژینسکی» مشاور امنیت ملی سابق آمریکا با تاکید بر گزارش «بیکر ـ همیلتون» خواستار مذاکره آمریکا با ایران و سوریه شد.
برژینسکی نوشت، خودداری آمریکا از بررسی احتمال مذاکره با ایران و سوریه یک سیاست خودمحرومی است که با سبک دیپلماتیک دولت بوش، یعنی اتکا به شعارپردازی به عنوان جایگزین راهبردی کاملا مطابقت دارد. بوش در سخنرانیاش بدون توجه به واقعیات و با تاکید و اصرار بر خطاهایش، ادعا کرد که اشتباه اساسی سیاستم در عراق آن بود که با ایران و سوریه مبارزه نکردم و سیاست کلیدی من در آینده برخورد جدی با این دو کشور است.
و به دنبال این اظهارات است که بلافاصله شاهد حمله نیروهای آمریکایی به کنسولگری ایران در شهر اربیل عراق هستیم و پس از این حمله رایس، وزیر امور خارجه آمریکا اعلام میکند که این حمله با دستور مستقیم بوش صورت گرفته است. البته این سخنان بوش و ارائه راهبرد جدید آمریکا برای منطقه خاورمیانه نکتهای است متکی بر تصمیماتی که مقامات و سران آمریکا در مورد آن به توافق رسیدهاند. تنها ممکن است در جزئیات فیمابین دو حزب دموکرات و جمهوریخواه یا اشخاص سیاسی اختلافنظر وجود داشته باشد. چنانچه در هفته گذشته روزنامه «نیویورک تایمز» استراتژی جدید این کشور را در مورد خاورمیانه منتشر کرد. در این استراتژی سه هدف عمده وجود دارد که به شرح زیر است:
- فشار بر ایران برای دست کشیدن از فعالیتهای هستهای و همچنین فشار بر ایران برای ممانعت از دخالت این کشور در عراق، افغانستان، لبنان و اخلال در روند صلح به این منظور آمریکا تلاش میکند تا با تقویت پایگاههای آمریکایی در خلیج فارس جهت کمک «مخالفان ایران» را یاری کند. مخالفان ایرانی ماموریت دارند در قالب شبکههای آموزش دیده تخریب و ترور در ایران به انجام عملیات بپردازند. در همین رابطه «نگرو پونته» رئیس سازمان سیا میگوید: «در ایران اقوام مختلفی وجود دارد. به منظور غیرفعال کردن ایران باید تشنجهای قومی را در این کشور ایجاد کرد تا این کشور درگیر مشکلات داخلی شود تا نتواند به اهداف و استراتژی آمریکا در منطقه آسیبی برساند.»
- در مورد عراق استراتژی جدید آمریکا بر این امر متکی است که این کشور به رغم شعارهای مختلف و ظاهری دموکراتیک و مخالفان باید در عراق بماند. اما به منظور آسیبپذیری کمتر باید ماموریتهای خطرناک را برعهده نیروهای نظامی عراقی گذاشت و نیروهای آمریکایی در پی انجام امور مهمتر در منطقه باشد.
- همچنین در استراتژی جدید آمریکا برای منطقه به مساله فلسطین و لبنان پرداخته شده است. در مورد فلسطین بر حمایت از «محمود عباس» تاکید شده، در حالی که بر دولت حماس فشار مضاعف وارد شود تا این دولت سیاستها و دیدگاههایش را تغییر دهد. در صورت نپذیرفتن باید با شیوههای گوناگون این افراد تصفیه شوند. در مورد لبنان استراتژی آمریکا متکی بر حمایت از دولت «فواد سنیوره» است و تلاش میکند تا به طریقی از سقوط دولت وی جلوگیری کند. به این منظور با سفرهای مکرر مقامات سیاسی آمریکا به منطقه باید حمایت وسیع دولتهای عرب را از این دولت جلب کرد. به ویژه کشورهای ثروتمند حاشیه خلیجفارس باید به حمایت مالی از گروه 14 مارس بپردازند.