تاریخ انتشار : ۰۵ شهريور ۱۳۸۸ - ۰۷:۱۴  ، 
شناسه خبر : ۴۱۵۹۱
مقدمه: در حالی که کمتر از یک ماه به برگزاری انتخابات میاندوره‌ای کنگره آمریکا باقی مانده، شواهد حاکی از آن است که حزب جمهوری‌خواه تلاش خود را برای ترمیم وجهه کابینه بوش متمرکز کرده است. نومحافظه‌کاران قصد دارند تا با اعلام تغییر در سیاست‌های خود در عرصه بین‌الملل، از شکل‌گیری سیاست هوای تازه در سیاست خارجی آمریکا خبر دهند. چالش‌های جدی آمریکا در عراق موضوعی است که بر ناکارآمدی دولت بوش در بین افکار عمومی آمریکا بیش از گذشته دامن زده است. صباح زنگنه، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با جام‌جم بر این باور است که اعلام تغییر سیاست‌های آمریکا در عراق تنها یک تاکتیک در آستانه انتخابات است.

* برخی منابع خبری از تغییر سیاست‌های آمریکا در عراق خبر می‌دهند، جنابعالی این موضوع را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
** دولت آمریکا تاکنون چندین بار سیاست‌های خود در عراق را تغییر داده است و این موضوع نیز به دلیل اشتباهات مکرر آنان در عرصه داخلی عراق است. در واقع دولت آمریکا سعی دارد اشتباهات سیاسی خود در عراق را از طریق تغییر دیپلماسی، جبران کند. این بار نیز با توجه به افزایش عملیات‌های تروریستی و گسترش ناامنی‌ها به خصوص افزایش عملیات علیه نیروهای آمریکایی و همچنین تبدیل شدن عراق به مامنی برای تروریسم منطقه‌ای و جهانی، واشنگتن در تلاش است تا سیاست‌های خود را در عراق تغییر دهد. به نظر می‌رسد آمریکا به اشتباهات خود در عراق واقف شده و گزارش محافل اطلاعاتی و موسسات تحقیقاتی آمریکا و گزارش خبرنگاران در رسانه‌های آمریکا، دولت بوش را به نگاه تازه به سیاست‌های گذشته در عراق وادار کرده است.
* آیا می‌توان گفت مواضع این‌گونه، نوعی پروپاگاند در آستانه انتخابات میاندوره‌ای کنگره در ماه نوامبر به شمار می‌رود با توجه به این که بوش بر ماندن در عراق تا برقراری امنیت تاکید دارد.
** باید گفت، تغییر سیاست‌های آمریکا در عراق به معنای خروج از این کشور نیست. به اعتقاد بنده، آمریکا قصد ماندن در عراق را دارد. با توجه به نزدیک شدن زمان انتخابات میاندوره‌ای در آمریکا، سخن گفتن از تغییر سیاست‌های واشنگتن در عراق به زبان مقامات دولت بوش، می‌تواند نوعی تغییر تاکتیک باشد تا فشارهای داخلی خصوصا در موضوع عراق را کاهش دهد. البته چنین تاکتیک‌هایی در شرایط کنونی، چندان به کمک جمهوری‌خواهان در عرصه انتخابات نخواهد آمد. دولت بوش تاکید دارد که دیپلماسی رایس می‌تواند باعث افزایش محبوبیت جمهوری‌خواهان در نزد افکار عمومی آمریکا شود. با توجه به چالش‌های جدی سیاست خارجی آمریکا که باعث تعارضات در صحنه بین‌الملل شده است، بعید است که کام جمهوری‌خواهان در انتخابات میاندوره‌ای کنگره، شیرین شود.
* چالشهای آمریکا در عراق شامل چه موضوعاتی است؟
** تلاش آمریکا در عراق معطوف به این بود که در گام اول امنیت عمومی را در این کشور برقرار کند و پس از آن به بازسازی نظام سیاسی عراق بپردازد و به دنبال آن بازسازی اقتصادی را دنبال کند تا در پرتو این سه مولفه، وضعیت جدیدی را که آمریکا آن را دموکراسی و آزادی می‌خواند، در عراق حاکم کند. اما بررسی شرایط عراق نشان می‌دهد که چنین اهدافی در عراق برای آمریکا تجلی نیافته و کماکان مشکلات مذکور بر تن خسته عراق سنگینی می‌کند، چرا که امنیت در عراق استقرار نیافته و علاوه بر آن سطح ناامنی‌ها نیز گسترش یافته است. در عرصه بافت جدید سیاسی عراق نیز، واقعه پدید آمده با نقطه‌نظرات آمریکا همخوانی ندارد و در واقع آن چه که آمریکا در ساختار جدید سیاسی عراق به دنبال آن بود، محقق نشده. هم‌اکنون چالشهای فرعی‌تری همچون بحث فدرالیسم، ترکیب جمعیتی برخی از شهرها و موضوع توزیع عادلانه ثروت، در سطح چالشهای اصلی مطرح می‌شود.
* در هفته‌های گذشته محافل اطلاعاتی آمریکا جنگ عراق را عامل اصلی گسترش تروریسم عنوان کردند، آیا تغییر سیاست آمریکا در عراق به کاهش تروریسم منجر می‌شود؟
** افزایش تروریسم و گسترش آن به کشورهای منطقه حتی تسری آن به داخل آمریکا، از مباحث بسیار جدی است که متوجه سیاست‌های دولت بوش در عرصه بین‌المللی است. به هر حال آمریکا در موضوع مبارزه با تروریسم، یک محصول تناقض‌آمیز به نام گسترش تروریسم را در اختیار دارد. به این معنا که مقابله با تروریسم توسط آمریکا در صفحه بین‌الملل تنها به گسترش آن منجر شده است. امروزه آمریکا در تلاش است تا معادلات درون عراق را که در قالب اتحادها و ائتلاف‌های سیاسی بروز یافته، برهم زند.