مرتضی مکی
50 سال پس از سرکوب مخالفان کمونیست در مجارستان، بوداپست بار دیگر صحنه تظاهرات خشونتآمیز شده است. در این تظاهرات خشونتآمیز دهها تظاهرکننده و پلیس مجروح شدند.
تظاهرات ضد دولتی در بوداپست ادامه دارد. ولی از خشونت و برخورد پلیس با تظاهرکنندگان خبری نیست. مخالفان دولت مجارستان شبها با تجمع در مقابل پارلمان خواستار استعفای فرنس جوئرجانیا، نخستوزیر هستند. آنها تهدید کردهاند که تا زمان کنارهگیری نخستوزیر به تحصن خود ادامه خواهند داد.
جرقه شروع تظاهرات ضد دولتی در مجارستان با انتشار نواری شروع شد که جوئرجانیا نخستوزیر در آن اعتراف کرده است حزبش برای کسب آرای بیشتر در انتخابات در مورد اوضاع اقتصادی کشور به مردم دروغ گفته است. در واقع انتشار این نوار بهانهای شده است تا مخالفان نارضایتی خود را از سیاستهای اقتصادی ائتلاف چپ حاکم اعلام کنند.
مجارستان بالاترین نرخ کسری بودجه را در میان 25 عضو اتحادیه اروپایی دارد. کمیسیون اروپا با هشدار به مجارستان خواستار کاهش کسری بودجه به سطح 2/3 درصد تا سال 2009 شده است. طبق برنامه زمانبندی شده قرار است مجارستان به همراه تعدادی دیگر از اعضای جدید اتحادیه اروپا در سال 2009 به پول واحد اروپا «یورو» بپیوندند. کسری بودجه مجارستان براساس آخرین برآوردها 5/7 درصد است. اگر وضعیت درآمد و هزینههای دولت در سال آینده همینگونه باشد پیشبینی میشود میزان کسری بودجه مجارستان در سال 2007 به سطح 1/10 درصد برسد.
تنها راه مقابله با کسری بودجه نیز کاهش هزینههای دولت و افزایش مالیاتهاست. سیاستی که در تضاد با وعدههای داده شده در انتخابات بوده است.
جوئر جانیا در رقابتهای انتخاباتی وعده کاهش مالیاتها را داده بود. چالش پیشروی چپگرایان حاکم در مجارستان وعدههای انتخاباتی و انتظارات پاسخ نداده شده است. البته بقیه اعضای جدید اتحادیه اروپا و منتظران ورود به اتحادیه اروپا نیز با چنین چالشی روبهرو هستند. اما این چالش در مجارستان به سطح بحران رسیده است.
مردم مجارستان قرار است یکشنبه آینده برای انتخابات اعضای شوراهای شهر به پای صندوق رای بروند. راستگرایان مخالف در این که با انتشار نوار اعترافات نخستوزیر به گفتن دروغهای انتخاباتی به مردم، انتخابات محلی را به آزمونی از سنجش موقعیت کمونیستهای سابق تبدیل کند موفق بودهاند؛ اما این سیاست راستگرایان مخالف دولت در این که با انتشار نوار اعترافات نخستوزیر به گفتن دروغهای انتخابات به مردم، انتخابات محلی را به آزمونی از سنجش موقعیت کمونیستهای سابق تبدیل کند موفق بودهاند؛ اما این سیاست راستگرایان مخالف دولت مجارستان یک پیامد دیگر نیز داشته است و آن فرصتطلبی گروههای راست افراطی و بحرانیتر کردن تظاهرات ضد دولتی است. در هر جا که مسائل و مشکلات اقتصادی وجود داشته باشد گروههای راست افراطی نیز عرصه مساعدی را برای فعالیت پیدا میکنند. اگر در انتخابات یکشنبه آینده ائتلاف چپ حاکم متحمل شکست شود دامنه بحران سیاسی در مجارستان گستردهتر خواهد شد.