عماد افروغ چند روز قبل از قرائت این گزارش در صحن علنی در گفتوگویی به بحث تحقیق و تفحص از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره کرد و گفت: این تحقیق و تفحص به معنای زیر سوال رفتن عملکرد و اقدامات این وزارتخانه نیست، بلکه در چارچوب محورهای تحقیق و تفحص، برخی از رفتارها و مدیریتها به نقد کشیده شده است.
به گفته افروغ، یکی از نقدها به سیاستهای فرهنگی دولت گذشته آن بود که اولا چرا به حقوق شهروندی نگاه جامعی وجود ندارد، ثانیا چرا ما از یک بستر فلسفی و نظری لیبرال و سکولار در مقام دفاع از این حقوق بر میآییم و ثالثا حالا که قرار است از نظر لیبرالیسم و حتی سکولاریسم مدافع حقوق فردی شهروندی باشیم، چرا با امکانات و ابزارها و فرصتهای دولتی این کار را میکنیم؟
رئیس کمیسیون فرهنگی سپس به بیان اینکه برای تصویب این تحقیق و تفحص مشکل داشتیم، اشاره کرد و گفت: اگر واقعاً اصحاب و مدیران فرهنگ ما اهل حقیقت و نقد هستند، چرا فشار آوردند و لابی میکردند که این تحقیق و تفحص در صحن علنی تصویب نشود و حتی میلیونها خرج کردند که این تحقیق و تفحص به تصویب نرسد؟ قبل از عید هم توفیقی افتند و ما مجبور شدیم مجددا با استفاده از یکی از مواد آیین نامه داخلی مجلس آن را مطرح کنیم.
اگر عدهای در صحت و سقم این تحقیق و تفحص تردیدی دارند و برای اینکه یک داوری بحقی صورت گیرد، اجازه دهیم این گزارش به قوه قضاییه ارسال شود و قوه قضاییه رد بسیاری از سرنخهای این تحقیق و تفحص را دنبال کند و یک عده را به محکمه بکشاند.
قرائت گزارش تحقیق و تفحص
گزارش تحقیق و تفحص از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بالاخره در آخرین هفته کاری مجلس قبل از تعطیلات تابستانی در جلسه 15 شهریور ماه در صحن علنی مجلس شورای اسلامی قرائت شد.
در این گزارش با اشاره به روند تصویب طرح تحقیق و تفحص از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آمده است : بررسی چگونگی انطباق برنامهها و عملکرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اهداف وظایف قانونی این وزارتخانه و سیاستهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بیانگر این مطلب است که متاسفانه به دلیل فقدان سیاستهای اجرایی و نبود نظارت مناسب، بخش قابل ملاحظهای از تولیدات نه تنها در راستای اهداف و سیاستهای فرهنگی نظام مقدس جمهوری اسلامی شکل نگرفته، بلکه از محتوای سوء فرهنگی و ضدفرهنگی برخوردار بوده است.
این گزارش ادامه میدهد: بررسیها پیرامون چگونگی صدور مجوز نشر کتاب، تخصیص یارانهها، حمایت از برگزاری نمایشگاههای کتاب و مسائل مربوطه حکایت از کم توجهی، اهمال در ممیزی و تخلفات جدی از ضوابط تولید ونشر کتاب دارد.
تحلیل محتوای کتب منتشره در زمینه ادبیات داستانی حاکی است در لابهلای این آثار مفاهیمی در زمینه اشاعه رفتارهای غیراخلاقی، تشریح صحنههای خلاف اخلاق جنسی، اشاعه روابط نامشروع، ترویج روابط غیر شرعی قبل از ازدواج،هنجارشکنی دختران جوان، بیتوجهی به احکام شریعت،به سخره گرفتن اعتقادات و آداب و رسوم دینی، اشاعه تفکرات سکولاریستی وجود دارد
در این گزارش آمده است: برابر گزارش شماره 2/110- 28/1/85 دیوان محاسبات، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فقط در سال 1383 مبلغ 324/190 هزار ریال مازاد بر سهم اعتبار خارج از شمول ابلاغی در قالب اعتبارات خارج از شمول هزینه نموده است که تنها گوشهای از تخلفات فراوان این بخش است.
این گزارش درباره محتوای فیلمها و آثار سینمایی آورده است که در نقد آثار سینمایی اشکالات زیر مشاهده میگردد و آنها را چنین برشمرده است:
گسترش فرهنگ لمپنیزم، حاکمیت فرهنگ دین زدایی و غرب گرایی بر تولیدات سینمایی، زیر سوال بردن نهادهای انقلاب اسلامی، معرفی غرب به عنوان کعبه آمال و آرزوهای جوانان ایرانی، ترسیم نظام مقدس جمهوری اسلامی به عنوان تضییع کننده حقوق زنان و جوانان، خوانندگی و رقص زنان،پخش موسیقیهای غیر مجاز، سیر صعودی خشونت در فیلمها، توجیه خیانت زن و مرد به یکدیگر به عنوان امری عادی و جایز، به چالش کشیدن مظاهر اقتدار نظام از جمله ارتش-سپاه و تصویر آنان به عنوان نهادهایی متحجر و کهنهگرا، القای عقبماندگی مسلمانان، عدم هماهنگی با سیاست های خارجی نظام جمهوری اسلامی، استفاده ابزاری از تصاویر زنان و غیرتزدایی.
این گزارش در ادامه در خصوص موسیقی آورده است: در بخش موسیقی عدم نظارت مناسب بر تولید و تکثیر میلیونها نوار و CD مبتذل و غیر مجاز و برگزاری کنسرتهای مبتذل و ترویج موسیقی مبتذل غربی از جمله تخلفات صورت گرفته در این بخش است.
در گزارش کمیسیون فرهنگی آمده است: بررسی عملکرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش منابع انسانی بیانگر عدم توجه و اهتمام گافی به تربیت نیروی انسانی متعهد و متدین و انقلابی در عرصههای فرهنگی و هنری متناسب با اهداف فرهنگی نظام مقدس جمهوری اسلامی است.
این گزارش ادامه می دهد: بررسی های صورت گرفته از سوی هیأت بازرسی کل کشور از سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران بیانگر وجود تخلفاتی در زمینه امور اداری و مالی و استخدامی نظیر تبعیض در اعزام کارشناسان و خبرنگاران به خارج ازکشور، عدم ضوابط در ادامه تحصیل کارکنان، پرداختهای غیر مجاز و تخلف در خصوص جابجایی و انتقال ارز میباشد.
در این گزارش آمده است: نتیجه تحقیقات در خصوص مطبوعات و نشریات بیانگر آن است که تعداد تخلفات صورتگرفته در این زمینه بسیار قابل توجه بوده و متاسفانه ضعفهای آشکاری در نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وجود داشته است. مهمترین محورهای تخلفات نشریات و مطبوعات را مواردی از جمله ترویج فرهنگ غرب، هرج و مرج رفتاری، سیاه نمایی و تضعیف نظام، ترویج فرهنگ منحط شاهنشاهی، سکولاریسم، تضعیف باورهای دینی، تضعیف ولایت فقیه، تضعیف قوای سه گانه و تضعیف روحانیت و ارزشهای انقلاب تشکیل داده است.
واکنشها به قرائت گزارش
قرائت گزارش کمیسیون فرهنگی در خصوص تحقیق و تفحص از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در صحن علنی مجلس شورای اسلامی واکنشهای زیادی را به دنبال داشت. ولیالله شجاع پوریان پس از قرائت گزارش کمیسیون فرهنگی در خصوص تحقیق و تفحص از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با استناد به ماده 23 آیین نامه تذکر داد و با بیان اینکه پسوند مجلس اسلامی است، انتظار است حرمت اشخاص حفظ شود، گفت: تحقیق و تفحصها ناظر به تخلفات مالی است،اما عمده گزارش قرائت شده ناظر به سیاستها و رویکرد فرهنگی دولتی بود که رای مردم را داشته است.
عضو فراکسیون اقلیت ادامه داد: حداقل گفته میشد در دوره آقای مسجد جامعی هر سال یک ماه مبارک رمضان نمایشگاه قرآن برپا میشد؛ آقای مسجد جامعی آیتالله زاده است و به شکلی نباشد که احساس کنیم که در یک وزارتخانهای که تحت اشارف وی بود، فقط تبلیغ بیدینی و ترویج ارتباط نامشروع میشد و مسائلی که در گزارش عنوان شد. دوستان در روز قیامت چه جوابی دارند که یک طرفه صحبت میکنند.
محمدرضا باهنر در پاسخ به تذکر شجاع پوریان گفت:قانون اساسی نمیگوید تحقیق و تفحص فقط برای تخلفات مالی باشد. مجلس، حق تحقیق و تفحص در تمام امور را دارد، ولی من نمیخواهم قضاوت کنم که تحقیق و تفحص قرائت شده کامل و جامع بود؛ نه شأن من است و نه حق قضاوت دارم.
اما واکنشها به همین جا ختم نشد. پس از تعطیلات تابستانی در تاریخ چهارم مهر، ولی ا... شجاع پوریان، عضو فراکسیون اقلیت مجلس و کمیسیون فرهنگی مجلس ششم در نطق پیش از دستور خود نسبت به گزارش تحقیق و تفحص مجلس از وزارت فرهنگ انتقاداتی ارائه کرد.