جهان هنوز شوک آزمایش هستهای کره شمالی را پشت سر نگذاشته است که آمریکا و ژاپن خبر از آمادگی این کشور برای آزمایش هستهای دیگری میدهند. صحت این موضوع به باور برخی کارشناسان میتواند نشاندهنده ناکارآمدی تحریمهایی باشد که غرب امیدوار است با کمک آنها بتواند رفتار غیرقابل پیشبینی کره شمالی را مهار کند، تحریمهایی که اصرار دوستان پیونگ یانگ بر محدود قلمداد کردن آنها باعث شده است هیچکس نتواند با خوشبینی نسبت به موفقیت آنها اظهار نظر کند.
شبکههای تلویزیونی آمریکا روز گذشته در گزارشی به استناد آنچه تصاویر ارسال شده از سوی ماهوارههای جاسوسی این کشور میخواندند ادعا کردند که فعالیتهای مشکوک برخی وسایل نقلیه و افراد را در نزدیکی پایگاه آزمایشات هستهای کره شمالی شناسایی کردهاند. این تحرکات به باور رسانههای آمریکایی و نیز کارشناسان این کشور خبر از تدارک پیونگ یانگ برای انجام یک آزمایش هستهای دیگر میدهد.
شبکههای انبیسی و ایبیسی آمریکا میگویند به اعتقاد مقامات آمریکایی هنوز نمیتوان به طور قطع در خصوص نوع فعالیتهای کره شمالی در پایگاه هستهای این کشور سخن گفت اما به نظر میرسد که پیونگ یانگ خود را برای انجام یک آزمایش هستهای دیگر آماده میسازد. این احتمال اما باعث آشفته شدن ذهن مقامات کره جنوبی شده است. سئول که در همسایگی کره شمالی نمیتواند به تواناییهای هستهای همسایه خود بی تفاوت باشد اکنون نگران تبعات افزایش مانور قدرت پیونگ یانگ است.
یک مقام دولت کره جنوبی میگوید: دولت کره جنوبی نسبت به علائم و نشانههایی که بر احتمال انجام آزمایش هستهای دوم کره شمالی دلالت دارد، آگاه است. نمیتوانیم امکان انجام آزمایش دوم را نادیده بگیریم. این مقام دولت کره جنوبی با این وجود یادآور شد که هنوز اطلاعات موثق و قطعی پیرامون آزمایش هستهای دوم در دست نیست.
رایس: امیدوارم منصرف شوند
کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا که با هدف فراهم ساختن بستر اجرای قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل به منطقه شبه جزیره کره سفر کرده است ابراز امیدواری کرد که پیونگ یانگ از انجام آزمایش هستهای دوم منصرف شود.
وزیر آمریکایی چند روز پیش با قطعیت گفته بود که آمریکا هرگز اجازه نخواهد داد کره شمالی هستهای شود. وی پس از آزمایش هستهای تاکید کرد که جامعه جهانی اجازه تکرار این نوع رفتار را به کره شمالی نخواهد داد. رایس تحریمها را نوعی پیام روشن به کره دانسته بود. اکنون اما ظاهرا وزیر آمریکایی به ابراز امیدواری اکتفا میکند!
رایس با این وجود در گفتوگو با خبرنگاران ترجیح داد تا همچنان لحن خصمانه و مطمئن خود را حفظ کرده و به کره شمالی هشدار بدهد که باید به فکر عواقب اعمال خود باشد. وزیر امور خارجه آمریکا اعلام کرد که تحریمهای سازمان ملل نشان میدهد جهان در مخالفت با برنامههای هستهای پیونگ یانگ متحد است. وزیر امور خارجه آمریکا همچنین تصریح کرد: چنین مخالفت شدیدی باید یک هشدار برای ایران باشد. جهان پاسخ متعادل و قاطعانهای به این آزمایش داده است.
رایس گفت: کره شمالی نمیتواند جهان را به خطر بیندازد و توقع داشته باشد که دیگر کشورها همانند قبل به روابط تجاری خود با پیونگ یانگ در بخش قطعات تسلیحات و موشک ادامه دهند.
وی اضافه کرد: این کشور نمیتواند نظام بینالمللی را بی ثبات کند و انتظار داشته باشد که از شبکههای مالی که برای تجارت صلحآمیز راهاندازی شدهاند، بهره برداری کند. رایس تصریح کرد: ایران نیز که به انجام برنامههای هستهای غیرقانونی متهم است باید به این واکنش جهانی توجه کند. دولت ایران نظاره گر است و میتواند ببیند که جامعه بینالملل به تهدیدهای ناشی از گسترش تسلیحات هستهای پاسخ خواهد داد.
رایس اظهار داشت: فکر میکنم شورای امنیت کار روی یک قطعنامه تحریم علیه ایران را این هفته آغاز میکند. دولت ایران باید به مسیری که در آن گام بر میدارد، توجه کند. وزیر امور خارجه آمریکا با تایید نگرانیهای بینالمللی درباره تشدید این بحران گفت که در سفر خود به آسیا این موضوع را بررسی خواهد کرد.
کشورهای منطقه شرق آسیا نگران این هستند که سقوط دولت کره شمالی به سرازیر شدن سیل پناهندگان این کشور به سوی مرزهای آنها منجر شود. رایس در این باره گفت: ما هیچ تمایلی برای راه انداختن جنگ نداریم اما درباره چگونگی حل کامل این مساله مذاکره خواهیم کرد.
رایس آمریکا را به منظور سفر دورهای به آسیا که انتظار میرود حول محور مساله هستهای باشد، ترک کرد. وی به ژاپن، کره جنوبی، چین و روسیه سفر خواهد کرد. وزیر امور خارجه آمریکا گفت: یک آزمایش جدید از سوی کره شمالی باعث شدید تر شدن انزوای این کشور خواهد شد.
تحریم، اعلان جنگ است
جامعه جهانی در پاسخ به آزمایش اتمی کره شمالی در گام اول تحریمهای وسیعی را علیه این کشور به تصویب رساند اما ظاهرا دولت کمونیست پیونگ یانگ قصد ندارد برای اجتناب از انزوای بیشتر گامیبردارد. در همین راستا کره شمالی تحریمهای سازمان ملل را به معنای اعلان جنگ دانست.
وزارت خارجه کره شمالی با انتشار بیانیهای اعلام کرد این کشور خواستار صلح است اما از جنگ نیز ترسی ندارد. در این بیانیه همچنین آمده است: قطعنامه شورای امنیت معنایی جز اعلان جنگ به کره شمالی ندارد. وزارت خارجه کره شمالی تحریمهای تصویب شده در شورای امنیت را نتیجه سیاستهای خصمانه آمریکا علیه این کشور دانست. این بیانیه هشدار داده است اگر کسی بخواهد از قطعنامه سازمان ملل برای تجاوز به حاکمیت کره شمالی استفاده کند با واکنش تند این کشور روبهرو خواهد شد. براساس متن بیانیه، کره شمالی از نزدیک مواضع آینده آمریکا در قبال پیونگ یانگ را دنبال خواهد کرد و قطعا اقدامات مرتبط با آنها را اتخاذ میکند. وزارت خارجه کره شمالی اشارهای به جزئیات واکنش به سیاستهای آمریکا نکرده است.
چین و بازی با دو برگ
در حالی که ظاهرا تحریمها علیه کره شمالی آغاز شده است و در نخستین گام نیز چین برای اثبات همراهی خود با غرب بازرسی از محمولههای ارسالی به کره شمالی را در دستور کار خود قرار داده است اما بعید به نظر میرسد این تحریمها در صورت مقاومت کره شمالی قابل تشدید باشند. چینیها نیز در این میان ترجیح میدهند با هر دو برگ غرب و کره شمالی بازی کنند.
چین آشکارا در خصوص اتخاذ هرگونه اقدامی که به سرنگونی دولت پیونگ یانگ انجامد، ابراز نگرانی کرده است و سفیر این کشور در سازمان ملل بار دیگر مواضع چین را در قبال انجام بازرسیها شفاف تر کرد. وانگ گوانگ یا، سفیر چین در سازمان ملل ضمن اشاره به توقف کشتیهای باری عازم به کره شمالی در آبهای این کشور بیان داشت: ما با بازرسی موافقیم اما این بازرسیها با ردیابی کشتیها و ممنوعیتها (در عبور و مرور کشتیها) متفاوت است. گوانگ یا افزود که بازرسی کلیه محمولات به داخل و یا خارج از کره شمالی جزو موارد الزامی مندرج در متن قطعنامه تحریم شورای امنیت سازمان ملل نیست.
وی ادامه داد که کشورها میتوانند در صورت لزوم و مطابق با قوانین و مرجعیت حقوقی خود دست به عملیاتهای بازرسی بزنند. سخنگوی وزارت خارجه چین نیز میگوید کشورش معتقد است دو طرف بحران هستهای کره شمالی باید از هر اقدامی که به تشنج اوضاع در شبهجزیره کره منجر میشود، خودداری کنند.
لیو جیان چائو گفت: دوطرف بحران هستهای کره شمالی همچنین باید به تلاشهای خود برای انجام مذاکرات به منظور حل مساله هستهای کره شمالی، حفظ صلح و ثبات شبهجزیره کره و آسیای شمال شرقی و تشنج زدایی از منطقه تلاش کنند.
وی با اشاره به قطعنامه 1718 شورای امنیت سازمان ملل درباره کره شمالی گفت: چین در برخورد با کره شمالی، از یک طرف براساس قطعنامه 1718 شورای امنیت سازمان ملل عمل خواهد کرد و از سوی دیگر به مبادلات تجاری خود با کره شمالی ادامه خواهد داد.
سخنگوی وزارت خارجه چین در پاسخ به سوالی در ارتباط با مذاکرات شش جانبه و لزوم تحریم کره شمالی گفت: تحریم هدف ما نیست، لذا طرفین باید خونسرد باشند و با رعایت خویشتنداری، زمینه را برای ازسرگیری مذاکرات شش جانبه جهت حل مساله هستهای شبهجزیره کره فراهم کنند. وی گفت: معتقدیم که بحث و مذاکرات شورای امنیت و روش جامعه بینالمللی در برخورد با آزمایش اتمیکره شمالی جدی و سخت است لذا امیدواریم که اوضاع متشنج در شبهجزیره کره آرام شود.
سخنگوی وزارت خارجه چین در پاسخ به خبرنگاری که پرسید چرا چین مرز خود و کره شمالی را سیم خاردار میکشد، گفت: چین کار نصب سیمهای خاردار در مرز دو کشور را از دهه 90 قرن گذشته آغاز کرده است و این مساله ارتباطی به بحران اخیر هستهای کره شمالی ندارد. وی بار دیگر از کره شمالی خواست تا مجدانه به خواست جامعه بینالملل در تحقق عاریسازی شبهجزیره کره از سلاح هستهای جامه عمل پوشاند و به مذاکرات ششجانبه بازگردد.