کریم جعفری
تحولات در منطقه خاورمیانه به سوی سرنوشت موهوم و نامشخصی راه کج کرده است. در حالی که تمام تلاشها برای به نتیجه رساندن صلح میان اعراب و اسرائیل از یک طرف و اعراب با اعراب از طرف دیگر در چند گروه کاری، در دو سطح بینالمللی و منطقهای هنوز به نتیجه مشخصی نرسیده است، در کانون درگیریهای منطقه یعنی محور فلسطین ـ اسرائیل ـ لبنان و سوریه آوازهای ناخوش آهنگی از تهدید و تطمیع به همراه تفرقه در صفوف کشورهای عربی به گوش میرسد.
در این میان تلآویو به پشتگرمی اختلاف اعراب و حمایت آمریکا روز گذشته سوریه را تهدید به حمله کرد. در حالی که روزنامه فلسطینی المنار خبر از کارشکنیهای جدی مقامات آمریکایی در برابر تلاشهای کشورهای اروپایی برای برقراری صلح میان اعراب و اسرائیل میدهد، رژیم صهیونیستی در دو اقدام متضاد اما کاملا هماهنگ و هدفمند، سوریه و لبنان را نشانه رفت، اولی را تهدید کرد و دومی را تطمیع.
در گزارش روزنامه المنار به نقل از یک مقام بلندپایه فرانسوی آمده است: آمریکا هیچ علاقه ای ندارد میان فلسطینیها و اسرائیل صلح برقرار شود، چرا که مقامات آمریکایی تاکنون بارها در برابر تلاشهای اروپا به خصوص فرانسه برای به نتیجه رساندن صلح سنگ اندازی کردهاند. این مقام فرانسوی به المنار گفته است، آنچه در لبنان شاهد آن بودیم، لجاجت آمریکا بود که میخواست به هر نحو ممکن اسرائیل را از این جنگ پیروز بیرون آورد.
این مقام فرانسوی از طرح صلح شش ماده ای اتحادیه اروپا برای پایان مناقشه خاورمیانه خبر داده و میگوید نه تنها آمریکا با این طرح مخالفت کرده بلکه مقامات اسرائیلی نیز وقتی حمایت آمریکا را از خود در مخالفت با این طرح دیدند اصلا حاضر به مذاکره در مورد آن نشدند. این در حالی است که رژیم صهیونیستی با حمایتهای بیدریغ ایالات متحده آمریکا این بار سوریه را تهدید به حمله نظامی کرد.
کمیته امور خارجی و دفاع پارلمان اسرائیل موسوم به کنست، روز دوشنبه دمشق را تهدید کرد که اگر همچنان به انتقال سلاح به مبارزان حزبالله لبنان ادامه دهد، به سوریه حمله خواهد کرد. این دو کمیته پارلمانی رژیم صهیونیستی که با حضور عمیر پرتز وزیر دفاع تشکیل جلسه داده بودند، گزارشی از یک افسر اطلاعاتی ارتش دریافت کردند که در آن آمده بود، سوریه پس از پایان جنگ 33 روزه به سرعت سرگرم انتقال تجهیزات پیشرفته و سلاحهای جایگزین با استفاده از کامیونهای سنگین به حزبالله است. در این گزارش آمده است اگر ما دست به عملیات نظامی نزنیم این کامیونها پر از سلاح هیچگاه متوقف نخواهند شد.
ژنرال یوسی بایداتز رئیس قسمت تحقیقات در اطلاعات ارتش اسرائیل با بیان اینکه انتقال سلاح از سوریه به لبنان به صورت رسمیجریان دارد گفت: ما برای اثبات نظر خودمان دلایل کافی در اختیار داریم.
پرتز نیز در این جلسه گفت: میبینید که در این قضیه ما تا چه اندازه خویشتنداری میکنیم. این تهدیدات علیه سوریه در حالی صورت میگیرد که کمی پس از آن ایهود اولمرت نخستوزیر این رژیم در پیامیبه فواد سنیوره نخستوزیر لبنان از وی خواست تا گفتوگوی صلح دوجانبه را فورا شروع کنند. این دعوت علی رغم آن صورت میگیرد که جنگندههای اسرائیلی بدون توجه به قطعنامه 1701 شورای امنیت سازمان ملل تقریبا به صورت روزانه حریم هوایی لبنان را نقض میکنند.
اولمرت در دعوت علنی خود از سنیوره از وی خواسته است تا پس از پایان جنگ 33 روزه که تقریبا نیمی از لبنان را ویران کرد و 1200 لبنانی را به کام مرگ فرستاد پشت میز مذاکره حاضر شده و برای برقراری صلح جهت آسایش دو ملت گفتوگو کنند. اولمرت که در نطق سالیانه خود در پارلمان اسرائیل سخن میگفت از نخستوزیر لبنان خواست تا از این فرصت پیش آمده استفاده کرده و در یک گفتوگوی رو در رو و بدون واسطه شرکت کند. اولمرت که مدعی بود در جنگ با حزبالله علیرغم اصابت هزاران موشک مقاومت به شهرکهای یهودینشین دستاوردهای بزرگی داشته است، انتقادها علیه دولتش به دلیل جنگ با مقاومت حزبالله را بیمورد تعبیر کرد.
در پاسخ به دعوت مشکوک نخستوزیر رژیم صهیونیستی، فواد سنیوره نخستوزیر لبنان در بیانیهای این دعوت را رد کرد.
در این بیانیه که از طرف دفتر اطلاعرسانی نخستوزیری صادر شده آمده است: مهم است که اعلام کنیم صلح واقعی با موافقت اسرائیل با طرح صلح کشورهای عربی امکان پذیر است و لبنان آخرین کشور عربی خواهد بود که این توافقنامه را با اسرائیل امضا خواهد کرد.
در این بیانیه همچنین آمده است اگر اسرائیل خواهان صلح است باید اول حسن نیت خود را ثابت کند و از تجاوزهای روزمره به لبنان خودداری کرده، قطعنامه 1701 شورای امنیت را اجرا کند و از تمام خاک لبنان به خصوص مزارع شبعا عقبنشینی کند.
لازم به یادآوری است این اولین بار نیست که اولمرت از نخستوزیر لبنان میخواهد که به مذاکره مستقیم بپردازد، در ماه سپتامبر گذشته و پس از پایان جنگ 33 روزه، وی بارها از سنیوره خواسته بود تا به مذاکره بپردازد که همواره ناموفق بود. این تحولات در حالی صورت میگیرد که اولمرت ایده گفتوگوی مستقیم با محمودعباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین را به زمان نامشخص دیگری موکول کرد. وی دلیل این امر را اصرار بیش از حد محمود عباس برای آزادی تعدادی از اسرای سرشناس فلسطینی عنوان کرد.
وی در سخنان خود در مقابل نمایندگان پارلمان این رژیم گفته بود آماده است تا فورا با محمود عباس براساس طرح نقشه راه مذاکره کند.
یک مقام اسرائیلی نیز که نخواست نامش فاش شود گفت اولمرت در خلال دیدار با نمایندگان حزب کادیما گفته بود در حال حاضر هیچ نیازی به دیدار با محمود عباس نیست.
اجلاس فتح لغو شد
گردهمایی کمیته مرکزی جنبش فتح که قرار بود شامگاه دوشنبه در امان پایتخت اردن برگزار شود ساعاتی قبل از تشکیل لغو شد. الغای این جلسه پس از آن صورت گرفت که اغلب اعضای کمیته مرکزی فتح از دادن چراغ سبز به ابومازن جهت سرنگونی دولت حماس و تشکیل یک حکومت تکنوکرات وابسته به خود مخالفت کردند. این اجلاس در حالی لغو شد که محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان و بیشتر اعضای کمیته مرکزی وارد پایتخت اردن شده بودند. عباس پس از آنکه دریافت این اجلاس تشکیل نخواهد شد، امان را به سرعت ترک کرد. این اجلاس در پی آن صورت گرفت که برخی از مقامات جنبش فتح با بزرگنمایی احتمال حمله سراسری اسرائیل به نوار غزه و مقاومت گروههای مسلح فلسطینی که گمان میرود به سلاحهای ضدتانک هم مجهز شدهاند، نابودی غزه را برای مردم مسلم کرده بودند.
به نظر میرسد ناکامیعباس و همفکرانش در پی آن صورت میگیرد که اغلب اعضای کمیته مرکزی فتح با فاروق قدومی همراه شدهاند. قدومی در اواخر هفته گذشته با سفر به دمشق با مقامات بلندپایه سوری و همچنین رئیس دفتر سیاسی حماس دیدار و گفتوگو کرده بود.
قدومی که تا پیش از این سفر از همراهان عباس برای سرنگونی حماس بود، در پی ملاقات با خالد مشعل و بازگشت به سرزمینهای اشغالی کاملا موضع مخالف با نبیل عمرو از مشاوران نزدیک عباس گرفت.
الغای اجلاس سران فتح با بروز اختلاف میان جناح سیاسی و نظامی حماس همزمان شده است. پس از آنکه اخباری مبنی بر حمله همه جانبه ارتش رژیم صهیونیستی به نوار غزه منتشر شده گردانهای عزالدین قسام شاخه نظامی جنبش حماس در بیانیهای اعلام کرد حماس به تمام سلاحها و وسایل برای دفاع از نوار غزه مجهز است و دشمن را از هر تجاوزی به نوار غزه پشیمان خواهد کرد. اما سخنگوی رسمیحماس انتشار اخبار مربوط به تجهیزات و امکانات گردانهای عزالدین قسام را ساخته و پرداخته محافل امنیتی اسرائیلی توصیف کرد تا براساس آن بتواند راحت تر دولت فلسطین را سرنگون کند.
پیشتر اسماعیل هنیه نخستوزیر فلسطین نیز اخبار مربوط به انبارهای سلاحهای حماس را توطئه صهیونیستها خوانده بود.
ابومازن تلاش میکند
از جانب دیگر و در تلاش برای برون رفت از تاریکخانه مشکلات داخلی فلسطین و درگیری میان عباس و هنیه، منابع آگاه نزدیک به رئیس تشکیلات خودگردان گفتند عباس برای فرار از بنبست پیش رو قصد دارد با برگزاری همه پرسی در سرزمینهای اشغالی از مردم در مورد نقش سازمان آزادیبخش فلسطین برای خروج از این بنبست نظرخواهی کند.
براساس این گزارش، حماس به شدت با برگزاری رفراندوم در سرزمینهای فلسطینی برای تعیین تکلیف مشکلات موجود مخالف است و همچنان بر تشکیل دولت وحدت ملی براساس منافع مردم فلسطین و بدون به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستی تلاش میکند.
این منابع تاکید میکنند محمود عباس در حال حاضر منتظر نتایج تلاشهای مصر از طریق سوریه و حماس است که اگر این رایزنیها تا بعد از تعطیلات عید فطر به نتیجه نرسید، وی دو راه در پیش رو دارد؛ یا اینکه با هماهنگی تمام گروههای فلسطینی انتخابات مجلس و ریاست دولت را همزمان برگزار کند یا اینکه به آرای عمومی و رفراندوم روی بیاورد.
لازم به یادآوری است که رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین پیش از این تلاش کرده بود تا پیمان موسوم به سند اسرا را به هر طریق ممکن به رای عمومی مردم بگذارد که با مخالفت شدید حماس و برخی دیگر از گروههای فلسطینی از این امر صرفنظر کرد. آنچه مشخص است در حال حاضر خاورمیانه در بحران شدیدی به سر میبرد که تنها راهحل آن پایبندی طرف اسرائیلی و آمریکایی به قراردادهای موجود است اما به نظر میرسد نه اسرائیل و نه آمریکا برخلاف آنچه میگویند حاضر به پذیرفتن اصل دولت فلسطینی نمیباشند.
شهادت 5 فلسطینی
در ادامه تجاوزات روزمره ارتش رژیم صهیونیستی به نوار غزه و کرانه باختری رود اردن که از پنجشنبه گذشته آغاز شده، روز گذشته نیز دست کم پنج فلسطینی در حمله سربازان صهیونیست جان خود را از دست دادند. به گزارش شبکه تلویزیونی الجزیره سه تن از این شهدا از شهرک قباطیه در نزدیکی جنین هستند که در بامداد روز گذشته به شهادت رسیدند. منابع فلسطینی گفتند یکی از این شهداهانی صمادی عضو 18 ساله گروهانهای قدس شاخه نظامی جنبش جهاد اسلامی فلسطین بود و دو تن دیگر از نوجوانانی بودند که به سمت سربازان اشغالگر سنگ پرتاب میکردند. این شبکه در ادامه، شب گذشته در خبری فوری از به شهادت رسیدن دو فلسطینی دیگر توسط نیروهای ویژه ارتش رژیم صهیونیستی در اردوگاه العین در نابلس خبر داد.