* به نظر جنابعالی، راههای برون رفت فلسطین از بحران کنونی ناشی از عدم توافق گروههای فلسطینی از جمله فتح و حماس در خصوص تشکیل دولت وحدت ملی کدامند؟
** به نظر میرسد در گام اول همه گروههای فلسطینی باید در یک محور مشترک حرکت کنند که آن نیز محور منافع ملی فلسطین است تا در چارچوب توجه به منافع ملی که دربرگیرنده منافع همه آحاد فلسطین است، حرکت کنند. به اعتقاد بنده، توجه گروههای فتح و حماس به سند معروف به سند اسرای فلسطینی میتواند یکی از این پایههای توافق داخل باشد که خونریزی توسط گروههای فلسطینی ممنوع شود و هرگونه تعرض فتح و حماس نسبت به یکدیگر حرام و ممنوع دانسته شود. در همین راستا باید گفت دو گروه فلسطینی فتح و حماس باید در جهت تحقق آرمان فلسطین یعنی تشکیل کشور مستقل فلسطین، دیدگاههای خود را برای رسیدن به توافق جمعی تعدیل کنند تا به شکلگیری نوعی تفاهم ملی در خصوص تشکیل دولت وحدت ملی مبادرت کنند و در پرتو نوعی انسجام و وحدت داخلی نسبت به احقاق حقوق فلسطینیان گامهای اساسی بردارند، بیتردید وادار کردن اسرائیل به خروج از سرزمینهای اشغالی نیازمند نوعی یکصدایی در محیط داخلی فلسطین است.
* از نقطه نظر جنابعالی، تداوم اختلافات گروههای فلسطینی چه تاثیری بر سیاستهای ضد فلسطینی اسرائیل خواهد داشت؟
** در گذشته نیز شاهد بودیم اختلافات درونی فلسطین باعث اعمال فشار بیشتر تل آویو بر فلسطینیان میشد. در شرایط کنونی نیز اسرائیل با بهرهگیری از فضا اختلافی فلسطین سعی دارد اختلاف نظر فلسطینی – فلسطینی را جایگزین اختلاف فلسطینی – اسرائیلی کند. در همین راستا تل آویو سعی دارد با نفوذ در داخل تشکیلات خودگردان فلسطین و در میان مسوولان آن، فاصله ایجاد شده بین فتح و حماس را بیشتر کند. اخیرا اسرائیل اعلام کرده اموال و داراییهای بلوکه شده فلسطینیان را در اختیار تشکیلات خودگردان و رهبر آن یعنی محمود عباس قرار خواهد داد. این در حالی است که رئیس تشکیلات خودگردان قدرت اجرایی ندارد و تامین مالی وزارتخانهها و قدرت اجرایی در حیطه وظایف و اختیارات نخستوزیر فلسطین تعریف میشود. بنابراین در شرایطی که انسجام داخلی در فلسطین برای تقابل با دشمن مشترک یعنی اسرائیل سست میشود، تل آویو فضای مساعدی برای دامن زدن به اختلافات و امتیازگیری از فلسطینیان پیدا میکند.
از سوی دیگر باید توجه داشت در هنگامی که دیدگاههای درون فلسطینی به هم نزدیک میشوند، آمریکا و اسرائیل با در پیش گرفتن برخی سیاستهای تفرقهافکنانه باعث عدم حصول تفاهم داخلی در فلسطین میشوند. دیدارهای مکرر اولمرت با محمود عباس در راستای افزایش تنش در داخل فلسطین قابل ارزیابی است.
* آیا میتوان گفت در صورت تداوم اختلافات میان گروههای فلسطینی، راهکارهای فرافلسطینی و خارج از فرآیندهای داخلی بر گروهها و مردم فلسطین تحمیل خواهد شد؟
** قطعات این گونه است. در شرایط فعلی در خصوص خروج فلسطین از بحران اختلاف درونی، راهکارها و طرحهایی خارج از فرآیندهای داخلی ارائه میشود. اخیرا کشورهای مصر، اردن و عربستان طرحهایی را در این زمینه ارائه کردهاند که در همین حال کمیته چهار جانبه نیز فعال شده و درصدد است تا با احیاء کردن طرح نقشه راه به تحمیل دیدگاههای خود بر گروههای فلسطینی مبادرت ورزد. به اعتقاد بنده، گروههای فلسطینی به جای آن که توان خود را مصروف منازعات بیحاصل سیاسی داخل کنند باید توان و قابلیتهای خود را بر اعمال فشار بیشتر بر اسرائیل متمرکز کنند. بیتردید ادامه این اختلاف نوعی راهکار خارجی که منافع ملی فلسطین را تهدید میکند، بر فلسطینیان تحمیل خواهد کرد.