مهندس آقازاده در خصوص فعالیت کمیته تجدیدنظر همکاری با آژانس در شورای عالی امنیت ملی، گفت: «این کمیته ابعاد مختلف همکاری با آژانس را مورد بررسی قرار میدهد و در حال جمعبندی همکاری با آژانس است.»
مهندس غلامرضا آقازاده رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان که در حاشیه دیدار با سینماگران با خبرنگاران سخن میگفت اضافه کرد : «در مجموع کشور سیاستی را که قطع همکاری با آژانس باشد را دنبال نمیکند، اما تلاشیم تنها در چارچوبNPT و در قالب محدودهای که آژانس دارد همکاریهایمان را محدود کنیم.»
آقازاده ادامه داد: «اعضای این کمیته نیز یک جمعی هستند، اما زیرنظر دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی فعالیت میکنند و دستگاههای ذیربط نیز در آن عضویت دارند.»
وی اضافه کرد: «به اعتقاد من راهی جز مذاکره برای شورای امنیت وجود ندارد و آنها کاملا متوجهاند اما این توقع را دارند که ایران اعتمادسازی کند. ما نیز آماده این کار هستیم اما توقع داریم که حقوق مسلم ما نیز محقق شود.»
آقازاده اتخاذ این چارچوب در روند مذاکرات را باعث به نتیجه رسیدن آن دانست و اضافه کرد: « در پی آن هستیم که اعتماد لازم را فراهم کنیم صلحآمیز بودن فعالیتهایمان و حرکت در قالبNPT و را به دنیا نشان دهیم که در این راستا پیشنهادات مختلفی برای اعتمادسازی مطرح شده است، اما آنها باید بپذیرند که این حق ملی است و غیر قابل برگشت است.»
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان در ادامه با اشاره به مذاکرات اخیر سولانا و لاریجانی و تدوین سند و چارچوب این مذاکرات گفت : «این چارچوب میتواند برای مذاکرات طرفین بسیار مناسب باشد و در قالب آن میتوان مذاکرات جدیدی را شروع کرد، اما مشروط به این که طرف مقابل حق ما را بپذیرد و پس از آن انتظار اعتمادسازی داشته باشد.»
معاون رییسجمهور در ادامه در پاسخ به سوالی در خصوص تاثیر تحریمهای قطعنامه ی 1737 شورای امنیت بر روند فعالیتهای هستهای صلحآمیز کشورمان گفت : «فعالیتهایی که در زمینه هستهای داشتهایم به لحاظ تحریمهای اعمال شده از اول انقلاب کاملا بومیاست و هیچ مراوده هستهای با خارج به غیر از نیروگاه هستهای بوشهر نداشتیم و همه را در داخل کشور تولید نمودیم.»
وی افزود: «این قابلیت متعلق به ماست و قابل تحریم نیست. در این بحث نیازی به خارج از کشور نداریم که امروز تحریم برای ما محدودیت ایجاد کند. آن چیزی که امروز در افق آینده با دنیا باید تعامل کنیم توسعه نیروگاههای هستهای است که فرصتی برای سرمایهگذاری غربیها در ایران است.»
به گفته آقازاده غربیها میتوانند در تحقق تولید 20 هزار مگاوات برق توسط نیروگاههای هستهای کشورمان همکاری کنند و این درحالی است که ایران خیلی بیشتر از اینها به توسعه نیروگاههای کشور نیازمند است.
وی ادامه داد : «در جلسه اخیری که با کمیسیونهای صنایع، انرژی و امنیت ملی مجلس داشتهایم نتیجه گرفتیم که باید پیگیریهای لازم برای تحقق 20 هزار مگاوات برق هستهای محقق شود که در این راستا اسناد مناقصههای دو نیروگاه آماده شده و احداث یک نیروگاه 360 مگاواتی با فناوری داخلی را آغاز کردهایم. برای توسعه نیروگاههای هستهای به اروپا برای همکاری پیشنهاد دادهایم و آمادهایم با اینها همکاری کنیم، اما تعلیق را نمیپذیریم.»
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، همچنین بحث کنسرسیوم که مربوط به غنیسازی اورانیوم میباشد را نیز کماکان پابرجا اعلام کرد.
آقازاده در پاسخ به سوال دیگری در مورد وضعیت ارایه سوخت هستهای توسط روسیه به کشورمان نیز گفت: «این مسئله در اسفند ماه تحقق مییابد و خوشبختانه روسها تاکنون در این مورد سنگاندازی نکردهاند.»
وی اضافه کرد: «نصب 30 هزار سانتریفیوژ نیز در زمان خود محقق خواهد شد.»
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، از پاسخگویی در خصوص جشن هستهای وعده داده شده توسط رییسجمهور خودداری کرد و گفت : «از خود رئیسجمهور در این خصوص بپرسید.»
آقازاده در خصوص نتایج بازرسی، بازرسان آژانس از مراکز دانشگاهی، اظهار داشت: «بازرسان اقدامات خود را انجام داده اند و نمونه برداریهای لازم را محقق کردهاند؛ اما اعلام نتایج آن به طول میانجامد و هنوز چیزی به ما ارایه نشده است.»
وی هم چنین از پاسخگویی در خصوص خبرهای خوش هستهای کشور نیز خودداری کرد و گفت: «خبرهای خوش هستهای کشورمان در زمان خود اعلام خواهد شد. وقتی دهه فجر برسد این خبرها را میشنوید.»
وی همچنین در سخنان جداگانهای در جمع سینماگران و اصحاب فیلم و سینمای کشور، گفت: «در تاریخ سیصد ساله گذشته هیچ مسالهای به برجستگی دستیابی جمهوری اسلامی ایران به فناوری هستهای نیست که ما باید یا با قدرت آن را حفظ کنیم و یا این که آن را از دست دهیم که در این صورت آیندگان خواهند گفت سردمداران ما قدرت حفظ این دستاورد بزرگ را نداشتند.»
آقازاده با بیان این که هر ملتی یک مقطع تاریخی دارد که باید از آن گذر کند و به آن افتخار نماید، اظهار داشت: «برخی مقاطع تاریخی برای ملت ما بسیار برجسته و ماندگار است که نمونه آن را میتوان در ملی شدن صنعت نفت دید. این بار نیز این مساله در بحث انرژی هستهای جمهوری اسلامی ایران باید پیگیری شود.»
وی تصریح کرد: «تمامی مسوولان داخل کشور و در راس آنها مقام معظم رهبری حمایتهای ویژهای از بخش فناوری هستهای ایران داشته اند که این مساله در بازدیدهای نمایندگان مجلس و در آخرین بازدید آقای هاشمیرفسنجانی از تاسیسات هستهای مشهود است.»
به گفته آقازاده، آقای هاشمیرفسنجانی در این بازدید که از صبح تا مغرب به طول انجامیده بود به متخصصان و هم چنین به وی گفته بود که کاری که شما انجام دادید هیچ کس نمیتوانست آن را بازگرداند.
آقازاده در ادامه فضای جریانات سیاسی کشور در خلال فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی ایران را مورد بحث قرار داد و خاطرنشان کرد: «از روزی که فعالیتها را به طور مستمر و اساسی شروع کردیم فقط بحث توقف مطرح بود که امروز نیز شاهد آن هستیم. امروز در دنیا یک اجماع بینالمللی هست که حتی چین و روسیه نیز در آن حضور دارند، علیه جمهوری اسلامی ایران و خط قرمز آن که توقف فعالیتهاست اعمال میشود.»
وی اضافه کرد: «کشورهایی مانند چین و روسیه بر این خط قرمز تاکید دارند و تفاوتها تنها بر روی منافع ملی و منطقهای است. در این مسئله نباید تردید کرد.»
وی تصریح کرد: «در طول مذاکرات ابتدا اصفهان و نطنز را متوقف کردیم، اما پس از دستیابی به فناوریهای لازم ورق برگشت.»
معاون رئیسجمهور، در خصوص آخرین مذاکرات سولانا و لاریجانی در خصوص بحث هستهای ایران، گفت: «سولانا در مذاکراتش به لاریجانی گفت که شما الان دانشی دارید که شما را به قدرت منطقهای تبدیل کرده است و ما قصد داریم بر سر بسیاری از مشکلات با شما تعامل داشته باشیم اما هنوز به شما اعتماد نداریم.»
وی اضافه کرد : «سولانا هم چنین گفته بود شما امروز قابلیتهایی دارید که نمیتوان به شما اعتماد کرد، ولی ما حاضریم به غیر از بحث هستهای که به توافق نرسیدهایم در سایر بخشها با شما مذاکره کنیم.»
به اعتقاد آقازاده اشاره گزارش بیکر و لزوم مذاکره با جمهوری اسلامی ایران در مورد عراق و مسائل منطقهای ناشی از این توان جمهوری اسلامی ایران در منطقه و تبدیل شدن آن به قدرت منطقهای است.
وی در ادامه با تاکید بر روحیه ملی و عقیدتی متخصصان هستهای جمهوری اسلامی ایران در دستیابی کشورمان به انرژی هستهای تصریح کرد: «در طول سه سال گذشته مرتبا نمایندگان مختلفی که از کشورهای مختلف به جز آمریکا از تاسیسات هستهای ایران بازدید کردهاند پیشنهاداتی را به متخصصان ما داده اند که نمونه آن تحصیل یکی از متخصصان در دانشگاههای کانادا در مقطع دکترا بود که دولت کانادا شهریه 20 هزار دلاری وی را تقبل میکرد و ماهی نیز به او چهار هزار دلار حقوق میداد.»
وی ادامه داد: «برای متخصصان دیگرمان نیز پیشنهادهای این چنینی زیاد مطرح شده اما چه چیزی باعث شده که این جوانان به تمامی اینها نه بگویند و به حقوق چند صد هزار تومانی سازمان اکتفا کنند»
آقازاده یادآور شد: «این آن رمزی است که باید پیدا شود. این مسئله تنها جنبه مذهبی ندارد بلکه عرق دینی، دانش و عرق ملی را یکجا باید در آن دید و مشاهده کرد که جوانان ما هویت پیدا کردهاند و احساس میکنند که وجود دارند.»
وی در ادامه خاطرات خود را در ملاقات با یکی از ایرانیان مقیم آمریکا که برای مدرک دکترا در آن کشور است مورد اشاره قرار داد و گفت : «دکتر ایرانی که در دانشگاههای آمریکا تدریس میکند در ایران به ملاقات من آمد و گفت که آقازاده شما نمیدانید ما تا چه حد در آمریکا سربلند شدهایم. این مسائل را کسانی میگویند که ما آنها را قبول نداریم و ضد نظام میدانیم.»
آقازاده در ادامه صحبتهای خود در جمع سینماگران، تصریح کرد: «اما فناوری هستهای کشورمان بیش از هر چیز و هر کس، حتی جوانان متخصص کشورمان، مدیون مقام معظم رهبری است. ایشان تنها کسی بود که در برابر فشارها ایستاد و ما را تشویق به ادامه کار کرد.»
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، با بیان این که در طول 5 ـ 6 ساله اخیر، تاریخ بسیار دردناکی را گذراندم، گفت: «انواع و اقسام فشارها بر من وارد میشد؛ از یک طرف هجمهی دنیا را شاهد بودیم و از طرف دیگر برخی مسوولان در داخل نیز میگفتند که این همه هزینه را برای چه باید بپردازیم.»
وی افزود: «در یکی از جلسات سران سه قوه در حضور مقام معظم رهبری که تعدادی از وزرا نیز حضور داشتند برخی از حاضران در جلسه با نهایت تردید میگفتند که تا یکسال آینده نمیتوانید غنیسازی را محقق کنید اما، ما شروع به راهاندازی غنیسازی کردیم و در فروردین ماه امسال 4 درصد غنیسازی را محقق نمودیم.»
آقازاده تاکید کرد : «متاسفانه در داخل کشور برخی مسولان میگفتند آقازاده، ما داشتیم زندگی خودمان را میکردیم چرا اوضاع را بهم ریختی. یکی دیگر از مسوولین میگفت ما که تجربه جنگ داشتهایم چرا باید دوباره جنگ ببینیم و تمامی اینها در شرایطی بود که برخی افراد در تیم مذاکره چندان به ماهیت فعالیتهای هستهیی مان و عرق ملی معتقد نبودند.»
وی در بخش دیگری از سخنان خود روند فعالیتهای هستهای را مورد بحث قرار داد و گفت : «قبل از انقلاب در برنامه رژیم گذشته تولید 23 هزار مگاوات برق از طریق ایجاد نیروگاههای هستهای برنامهریزی شده بود اما با این همه نفوذ شاه در کشورهای غربی در آن زمان تامین سوخت هستهای منوط به اتکاء به خارج بود.»
وی آغاز احداث نیروگاه 1400 مگاواتی بوشهر توسط شرکت زیمنس و 400 مگاواتی دارخوین توسط یک شرکت مطالعاتی را از جمله اقدامات رژیم گذشته برشمرد که تعدادی از نیروگاهها نیز در حد مطالعات و عقد قرارداد بود.
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، اضافه کرد : «بعد از انقلاب زیمنس از ادامه کار امتناع کرد ضمن این که در اوایل انقلاب نیز جاذبه ای برای تصفیه شدن کشور نبود که تمامی آنها دست به دست هم داد که ما تا سال 71 هیچگونه فعالیت هستهای نداشته باشیم. در این سال آقای هاشمیرفسنجانی احیای فعالیتهای هستهای را در برنامه خود قرار داد و قراردادی را با روسیه برای تغییر طراحی نیروگاه بوشهر از سیستم غربی به شرقی محقق کرد که این مسئله باعث شد تا سال 76 تنها ما شاهد 2 تا 3 درصد پیشرفت کار باشیم.»
وی در ادامه بخشهای مختلف نیروگاه را مورد بررسی قرار داد و تکنولوژی جمهوری اسلامی ایران را اکثرا بومیو بدون هیچ نیاز به تکنولوژی غربی توصیف کرد.
آقازاده یادآور شد: «قبل از انقلاب هیچ مخالفتی برای احداث نیروگاه هستهای در کشور وجود نداشت. امروز نیز این مشکل را نداریم. تنها موضوع مورد بحث بحث سوخت هستهای است که مورد مناقشه قرار گرفته است.»
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، روند تولید سوخت هستهای در کشورمان را نیز همراه با تلاشهای بسیار متخصصان کشورمان توصیف کرد و گفت: «به دلیل تحریم و عدم همکاری بینالمللی مجبور بودیم همه حلقههای تکمیل سوخت هستهای را خودمان محقق کنیم و به آنها دست یابیم.»
وی تولید و ایجاد راکتور آب سنگین را نیز از دیگر دستاوردهای متخصصان جوان کشورمان در فرآیند دستیابی به فناوری هستهای برشمرد و تاکید کرد: «در دانشگاههای کشور هیچ نوع تدریس علمی در مورد چرخه سوخت وجود ندارد و هر کشوری نیز برای خود روشهای مختلف غنیسازی را ابداع کرده است که به یکدیگر منتقل نمیکنند؛ اما از زمان ورودم به سازمان انرژی اتمی توانستیم با جذب نیروهای کارآمد در تولید سوخت هستهای توفیق حاصل نماییم.»
آقازاده مشکل اصلی فعالیتهای هستهای در سالهای آغازین فعالیت خود در سازمان را عدم وجود ساختارهای مناسب در کشور و دانشگاهها عنوان کرد که در این راستا حتی همکاریهای بینالمللی از طرف چین و روسیه و فرانسه (ایران سهامدار شرکت یورودیف فرانسه است)، محقق نشد.
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان تجربه جدید کشور را در روی آوردن به فارغالتحصیلان دانشگاههای برتر کشور اعلام کرد که طی آن فناوری هستهای کشورمان توانست از قابلیتهای این جوانان استفاده کند و بدون هیچ همکار خارجی و مدارک و مستندات علمی به این توفیقها دست یابد.
مهندس غلامرضا آقازاده در خصوص استفاده از نیروهای برتر دانشگاهی در روند توسعه بحثهای هستهای کشورمان، گفت: «با صحبتهایی که با ستاد کل نیروهای مسلح صورت گرفت سهمیههایی برای دانشگاههای برتر و فارغالتحصیلان آنها در نظر گرفته شد تا دوران سربازی خود را در سایتهای سازمان بگذرانند.»
وی ادامه داد: «از این فارغالتحصیلان تیمهای گوناگونی تشکیل دادهایم که در این فضا اندیشه و به کار انداختن فکر انسانی محقق شد و بستری ایجاد شد که فارغالتحصیلان با معدل بالا و مدارک بالای مهندسی در آنجا مشغول شوند.»
به گفته رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، متوسط سن متخصصان در نطنز قبلا 25 سال بوده که امروز به 30 سال رسیدهاند.
آقازاده افزود: «در اصفهان جوانان مسلطی شروع به فعالیت کردهاند که 27 ـ 28 سال بیشتر نداشتهاند که توانستند هم مسیر غنیسازی و هم راکتورهای آب سنگین و لیزر را محقق کنند. به کمک این جوانان در تمامی زمینهها به توفیق دست یافتیم.»
وی در بخش دیگری از سخنان خود اولین سفر البرادعی به ایران را مورد بحث قرار داد و اظهار داشت: «اسفند ماه سال 83 اولین باری بود که البرادعی به ایران آمد. بعد از ظهر روز ورود به نطنز رفت و در آنجا نمایشگاهی بود که فعالیتهای متخصصان هستهای کشورمان را به آنها عرضه میکرد.»
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، افزود: «همراهان البرادعی با متخصصان ما صحبت میکردند و از ساخت قطعات در این سایت تحقیقاتی بسیار شگفتزده شده بودند. فردای آن روز البرادعی با خاتمی ملاقات کرد و اظهار داشت آنچه را که در نطنز دیدهایم در مرحلهای از قابلیت قرار دارد که بیش از 7 ـ 8 کشور به آن دست نیافتهاند؛ و از اینجا بود که مصیبت ما شروع شد و بحث به شورای حکام رسید و آن قدر فشار وارد شد که نطنز را تعلیق کردیم.»
آقازاده اضافه کرد: «در آستانه دستیابی کامل به چرخه سوخت هستهای فناوری تعلیق شد آن چنان که اشک از چشم تمام جوانان متخصص ما جاری شد و حتی نمایندگان آژانس که برای پلمپ تاسیسات آمده بودند متاثر شدند.»
وی مدت توقف و تعلیق را حدود سه سال ارزیابی کرد که در تمام این مدت 850 نیروی متخصص نطنز استقامت خود را برای ادامه این روند حفظ کردند.
به گفته رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، در مقاطعی تصمیم بر این شد که سایت اصفهان راه بیافتد و در این زمان بود که فشارها شروع شد، ولی ما توانستیم به 6UF دست پیدا کنیم و مجددا تعلیق آغاز شد.
آقازاده خاطرنشان کرد: «در زمان تعلیق تعامل با غرب را مدنظر داشتیم اما نتیجه نگرفتیم؛ بالاخره نظام تصمیم گرفت تعلیق رفع شود و در این راستا پیشنهاد اروپائیان را که توهینی به ملت ایران بود را نیز رد کرد.»
وی تاکید کرد: «در این شرایط خیلی از مقامات بالا میگفتند که 6UF را نمیتوان تولید کرد و فشارهای زیادی از داخل بر ما وارد میشد که شما نمیتوانید این کار را انجام دهید. برخی مسوولان تاکید میکردند که ما تعلیق را برمیداریم و هزینههای بسیار بالا را متحمل میشویم ولی شما نمیتوانید کاری انجام دهید.»
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، اضافه کرد : «علیرغم همه این مسائل دوباره سایتها فعال شد و در خرداد ماه 85، 6UF تولید و تحویل نظام شد و بعد از آن جوسازیهای دیگری آغاز شد.»
به گفتهی آقازاده، امروز کشورمان دارای بیش از 250 تن 6UF میباشد که برای حفظ آن تونلهایی ایجاد شده که نظیر آن کمتر در دنیا دیده میشود.
وی اضافه کرد: «وقتی مسوولان دیدند 6UF تثبیت شد اعتماد به کار بالا رفت و در این زمان پشت بند فعالیتهایمان را که ایجاد آب سنگین بود پیگیری کردیم.» وی گفت: بزودی دانشکده تخصصی چرخه سوخت هستهای در دانشگاه شریف راهاندازی خواهد شد.
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، همچنین از برخی اظهار نگرانیهای آقای هاشمیرفسنجانی در خصوص احداث راکتور آب سنگین اراک سخن گفت و اضافه کرد: «با این ذهنیتی که در مسوولان وجود داشت تا زمانی که آب سنگین را تولید نکردیم کسی باور نمیکرد و وقتی راکتور 40 مگاواتی آب سنگین را شروع به طراحی کردیم همه به کار ما ایمان آوردند.»
آقازاده در خاتمه همکاری و مساعدت احمدینژاد در این راستا را بسیار خوب ارزیابی کرد و گفت: «هماکنون ما ماهانه نزدیک به 10 میلیارد تومان تجهیزات در سایتهای مختلف نصب میکنیم که همگی را متخصصان داخلی ساختهاند که خوشبختانه مسوولان نیز از آن حمایت به عمل آوردهاند.»