به دنبال امضای قرارداد همکاریهای اقتصادی در زمینه نفت و گاز میان ایران و چین، برخی اعضای کنگره آمریکا خواستار مجازات شرکتهای چینی شدهاند. نشریه چینی گلوبال تایمز در گزارشی در اینباره مینویسد: برخی اعضای کنگره آمریکا مدعی شدهاند که قرارداد اخیر میان ایران و چین را به دلیل تخلف از قانون «داماتو» آمریکا مورد بررسی قرار خواهند داد.
شرکت کل نفت دریایی چین 22 دسامبر سال 2006 میلادی اعلام کرد که یادداشت تفاهم مربوط به همکاری در عرصه توسعه میدان گاز طبیعی مایع، به ارزش 16 میلیارد دلار با ایران امضا کرده است. آمریکا در سال 1996 میلادی قانونی موسوم به قانون «داماتو» را به منظور تحریم ایران و لیبی تنظیم کرد. گلوبال تایمز به نقل از یکی از اعضای کنگره آمریکا از حزب دموکرات این کشور مینویسد. کمیته روابط امور خارجی کنگره آمریکا یادداشت تفاهم همکاری میان چین و ایران را با دقت مورد رسیدگی قرار خواهد داد تا ببیند یادداشت تفاهم یاد شده از قانون «داماتو» تخطی کرده است یا خیر.
این نشریه چینی، اینگونه اظهارات را «یاوهسرایی» خوانده و میافزاید: چین نخستین کشوری نیست که هدف قانون داماتو آمریکا قرار گرفته است. به دلیل همکاری فشرده و نزدیک برخی کشورهای اروپایی با ایران در زمینه انرژی، این قانون آمریکا پس از تنظیم با مخالفت و بایکوت شدید اتحادیه اروپا روبهرو شد و حتی پس از چند سال از تصویب آن، این قانون عملا اجرا نشده است. گلوبال تایمز در گزارش خود به واکنشهای منفی کشورهای مختلف نسبت به قانون یاد شده پرداخت و آن را به مثابه «مترسکی» تشبیه کرد. نشریه چینی خاطرنشان کرد: چین موظف نیست قانون آمریکا را رعایت کند.
این روزنامه به نقل از «وانگ فونگ» محقق انستیتوی پژوهشی امور آسیای غربی و آفریقای آکادمی علوم اجتماعی چین مینویسد: تردیدی وجود ندارد که تحریم شورای امنیت علیه ایران، منافع کشورهای اروپایی را با خطر مواجه خواهد کرد.
«وانگ» تصریح کرد از میان 5 کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، به استثنای آمریکا، چهار کشور دیگر منافع اقتصادی بزرگی در ایران دارند. گلوبال تایمز مینویسد، تحلیلگران معتقدند هدف کنونی برخی اعضای کنگره آمریکا از ارائه طرح بازرسی شرکت های چینی به دلیل همکاری نفتی با ایران، جلب توجه افکار عمومی آمریکا به حزب دموکرات این کشور است.
«جوشی جیان» عضو شورای دائمی انجمن آمریکاشناسی چین در اینباره میگوید: سرمایهگذاری چین در صنعت نفت و گاز ایران، اقدامی تجاری و عادی است و چین نباید در این خصوص عقبنشینی کند. به گفته این مقام چینی، تحریم و مجازات شرکتهای چینی که از سوی برخی اعضای کنگره آمریکا مطرح شده است، ادعایی بیپایه و اساس است و چین وظیفه ندارد قوانین آمریکا را رعایت کند و آمریکا نیز نباید شرکتهای نفتی چین را با قوانین داخلی خود، تحت فشار قرار دهد.