دکتر جواد منصوری، مشاور وزیر امور خارجه ایران
جلسات متعدد برگزار شده در دبیر خانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی به دلیل سیاسی کردن پرونده هستهای ایران، با مخالفتهایی از جانب جریانهای مختلف روبهرو شد؛ اما آمریکا و اروپا نخواستند واقعیتهای موجود را دریابند، زیرا آنان دیدگاه مخالف خود را بر نمیتابند.
ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت با این تصور بود که در شورا با اغراقآمیز جلوه دادن پرونده ایران میتوانند نتیجه مورد نظر خود را به دست آورند، اما زمانی که مشخص شد در ورای پرونده هستهای ایران مقاصد ویژهای از جمله تحمیل دیدگاههای آمریکا بر دیگران و بیتوجهی به دیدگاههای بعضی از اعضای شورای امنیت از جمله روسیه و چین مقصود اصلی آمریکاست، اختلافات نه تنها گستردهتر شد، بلکه به رغم جلسات پیدرپی و پیشنهاد معامله با اعضای شورا ، عملا به نتیجه نرسید.
با اضافه کردن آلمان و تشکیل جلسه 1+5 صرف نظر از این که هیچ وجهه قانونی ندارد و صرفا برای دادن نقش بیشتر به آلمان در صحنه بینالملل است و با این تصور که شاید با فشار بیشتر آلمان به ایران که دارای حجم بالای روابط اقتصادی با کشورمان است، میتوانند به تصمیم واحدی برسند، در مواردی خود دولت آلمان نیز مخالف تصمیمات غیرقانونی و شدید علیه ایران شد و به این ترتیب امکان تصمیمگیری را ضعیفتر کرد.
هفته گذشته با وجود برگزاری چندین جلسه کارشناسی در شورای امنیت و جلسات متعددی در لندن، عملا مشخص شد تغییری در مواضع دولتهای شرکتکننده به وجود نیامده است و آمریکا هم در شرایطی نیست که بتواند نظرات خود را تحمیل کند. از این رو به نظر میرسد آژانس میخواهد یک تصمیم جدید مبتنی بر معاهده منبع تولید و تکثیر سلاحهای هستهای (NPT) و معاهده پیشنهاد پذیرفتن حق ایران با ملاحظات ویژه اتخاذ کند. از این رو سفر آقای البرادعی به آمریکا میتواند در راستای این موضع باشد.
از سوی دیگر ایران همچنان بر موضع قانونی خود با حفظ آرامش و مقاومت ایستادگی میکند به نظر میرسد این موضع به نفع بسیاری از کشورهایی است که تمایل به ورود به این عرصه دارند و میخواهند از امکانات صلحآمیز هستهای بهرهگیری کنند، از این رو به طور غیرمستقیم تعداد دیگری از دولتها از موضع ایران حمایت کردهاند.
در حال حاضر به نظر میرسد همچنان باید به انتظار تصمیم قانون آژانس در ارتباط با پرونده هستهای ایران باشیم و اگر تصمیم دیگری اتخاذ شود، همچنان که تاکنون هر موضع غیرقانونی که با مصالح و منافع ملی ما مغایرت داشته، رد شده است، تصمیمات مشابه قطعا پذیرفتنی نخواهد بود.
اعضای تشکیل دهنده جلسه 1+5 باید متوجه این واقعیت باشند که ایران تصمیمات خود را براساس منافع ملی و در چارچوب قوانین بینالملل اتخاذ میکند و در این زمینه نه از کسی دستور میپذیرد و نه سازش میکند. به این ترتیب به نظر میرسد شایستهترین تصمیم، پذیرفتن حق ایران است.