خبرگزاری کیودو به نقل از منابع شورای امنیت گزارش داد، انگلیس، فرانسه و آلمان پیشنویس قطعنامه تحریم علیه ایران به طور غیررسمی برای 15 عضو شورا ارسال کردند. به گزارش ایسنا، این خبرگزاری به نقل از منابع یاد شده، ادامه داد، سه کشور اروپایی قصد دارند پیشنویس قطعنامه اعمال تحریمهای اقتصادی بر تهران را ظرف چند روز آینده در میان اعضای شورای امنیت به طور غیررسمی به گردش درآورند. براساس این گزارش، ایران نیز متن پاسخ این کشور به مجموعه پیشنهادی پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان را از طریق دبیرخانه سازمان ملل به گردش درآورد. تهران در این پاسخ از شورای امنیت خواست به گفتوگوهای جاری درباره مساله هستهای ایران پایان دهد و این موضوع را به آژانس بینالمللی انرژی اتمی بازگرداند. کیودو ادامه داد: به نظر میرسد ایران قصد دارد برای جلوگیری از حرکت شورای امنیت به سوی تصویب قطعنامه تحریمها، حمایت بیشتر کشورهای عربی ـ اسلامی را به دست آورد. ایران در تاریخ 31 مرداد سال جاری به مجموعه پیشنهادی 1+5 که در 16 خرداد از خاویر سولانا، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در تهران دریافت کرد پاسخ داد. متن پاسخ پس از آنکه در اختیار موسسه علوم و امنیت بینالملل واشنگتن قرار گرفت منتشر شد، اما این اولین بار است که ایران از طریق یک کانال دیپلماتیک این متن را منتشر کرده است. جمهوری اسلامی در این پاسخ اعلام کرده است دفاع از حق انجام تحقیق توسعه و استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای فقط مسئولیت ایران نیست، بلکه در واقع مسئولیت مشترک همه اعضای معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای است. همچنین در این پاسخ آمده است، هیچ توجیه حقوقی، منطقی و حیاتی سیاسی برای دخالت و اقدام شورای امنیت وجود ندارد.
از سوی دیگر وزیر دفاع روسیه با اشاره به راهاندازی دومین آبشار سانتریفیوژی ایران گفت: ایران قادر نیست در آینده قابل پیشبینی به اورانیوم قابل استفاده در تولید سلاح هستهای دست پیدا کند. خبرگزاری اینترفکس گزارش کرد، سرگئی ایوانف، وزیر دفاع و معاون نخست وزیر روسیه گفت: در اینباره نگرانی ندارم. برای صحبت درباره در اختیارگیری اورانیوم غنی شده در حد تسلیحاتی در ایران خیلی زود است. وی که در جمع خبرنگاران درباره راهاندازی دومین آبشار سانتریفیوژی ایران صحبت میکرد، گفت: میدانم درباره چه چیزی صحبت میکنید، ایران دومین آبشار سانتریفیوژی را که تحت کنترل کامل آژانس بینالمللی انرژی اتمی است راهاندازی کرده است. ایوانف گفت: سانتریفیوژها به طور آزمایشی کاری میکنند و هیچ اورانیومی غنیسازی نمیشود. وزیر دفاع روسیه ادامه داد: این مهم است که کاری که ایران انجام میدهد به طور کامل تحت کنترل آژانس بینالمللی انرژی اتمی باشد و این مساله نباید باعث نگرانی شود. براساس گزارش رویتر، ایوانف گفت: اینها سانتریفیوژهای خالی هستند و نمیتوان با آنها چیزی را تولید کرد؛ بنابراین صحبت از غنیسازی اورانیوم زودهنگام است.
با این حال جرج بوش درباره راهاندازی دومین آبشار سانتریفیوژی ایران با متهم کردن ایران به دنبال کردن برنامه هستهای نظامی گفت که جامعه بینالمللی باید تلاشش را برای جلوگیری ایران از دستیابی به سلاح هستهای دو برابر کند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، جرج بوش، رییسجمهور آمریکا درباره راهاندازی آبشار دوم سانتریفیوژ غنیسازی اورانیوم در ایران گفت: این اقدام به من میگوید که ما باید تلاشمان را برای کار با جامعه بین الملل دو برابر کنیم تا ایران را متقاعد کنیم که اگر چنین برنامهای را ادامه دهد منزوی خواهد شد. وی که این اظهارات را پس از دیدار با یاپ دوهوپ شفر، دبیرکل ناتو بیان میکرد با تکرار اتهاماتش افزود: اما چه آنها این ظرفیت را دو برابر کرده باشند یا نکرده باشند، ایده داشتن سلاح هستهای از سوی ایران غیر قابل قبول است. این برای آمریکا و دیگر کشورهایی که ما با آنها برای ارسال پیام مشترکی به تهران کار میکنیم غیرقابل قبول است. الهام علی اف نیز نسبت به اعمال هرگونه تحریمهای غربی علیه ایران که موجب افزایش تنش در منطقه میشود، هشدار داد.
به گزارش رویتر، الهام علیاف، رییسجمهور آذربایجان روز جمعه گفت: ما رابطه خوبی با آمریکا و همچنین ایران داریم و در سیاست خارجیمان این دو عنصر در تقابل با یکدیگر نیستند. علیاف که در جمع خبرنگاران خارجی صحبت میکرد نسبت به تحریمهای احتمالی شورای امنیت علیه ایران با سوء ظن نگاه کرد. وی تاکید کرد: تا آنجایی که به تحریمها علیه ایران مربوط میشود آذربایجان هیچگونه حمایتی از آنها به عمل نخواهد آورد. به نظر ما آنها مخرب هستند. رییسجمهور آذربایجان هم چنین گفت که این تحریمها نتیجهبخش نخواهد بود. آنها فقط شرایط را در منطقه تشدید میکنند. علیاف گفت که آذربایجان باید از جانبداری در این زمینه خودداری کند و روابطش را با تهران و واشنگتن متوازن نگه دارد. ژاک شیراک از اعمال تحریمها علیه ایران به دلیل خودداری تهران از تعلیق غنیسازی حمایت کرد. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس، ژاک شیراک، رییسجمهور فرانسه روز جمعه با این حال گفت که این تحریمها باید موقت و قابل برگشت باشند. از سوی دیگر وزارت خارجه فرانسه امروز با اشاره به راهاندازی دومین آبشار164 تایی سانتریفیوژ ایران، این اقدام کشورمان را یک نشانه منفی خواند که باید در شورای امنیت مورد توجه قرار گیرد. بلاروس آماده مشارکت در ایجاد مرکز بینالمللی غنیسازی هستهای است.
به گزارش ایسنا در آسیای میانه، سرگئی سیدورسکی نخست وزیر بلاروس، در نشست بین دولتی نخست وزیران مجمع اقتصادی اورآسیا در مسکو گفت: ما به شرکت در ایجاد مرکز بینالمللی خدمات رسانی هستهای مجمع اقتصادی اورآسیا تمایل داریم. وی خاطر نشان کرد: بلاروس خواستار تحکیم همه جانبه همکاریهای کشورهای عضو مجمع اقتصادی اورآسیا است. کاخ سفید با بیان این که نمیتواند تایید کند که ایران گامهای جدیدی را در زمینه غنیسازی اورانیوم برداشته است و در عین حال در اظهاراتی مداخله جویانه افزود که ایران نباید موادی شکافت پذیر را تولید کند که میتواند در ساخت بمب به کار رود! به گزارش ایسنا، خبرگزاری فرانسه افزود، تونی اسنو، سخنگوی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: اطلاع ندارم که تایید این گزارش را دریافت کرده باشیم، اما موضع ما درباره موقعیت ایران روشن است.
وزارت خارجه فرانسه با اشاره به راهاندازی دومین آبشار 164 تایی سانتریفیوژ ایران، این اقدام کشورمان را یک نشانه منفی خواند که باید در شورای امنیت مورد توجه قرار گیرد. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس، ژان باتیست ماتی، سخنگوی وزارت خارجه فرانسه روز جمعه در جمع خبرنگاران گفت که این اقدام ایران نشانه جدیدی را ارسال میکند که از دیدگان ما کاملا منفی است. وی افزود: ما باید این اقدام را در تنظیم پیشنویس قطعنامه علیه ایران در نظر بگیریم. ماتی ادامه داد: بیانیه ایرانیان خیلی حیرت آور نبود، چراکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ماه آگوست گفته بود که ایران دارد ظرفیتهای جدیدی را در زمینه هستهای توسعه میدهد. روزنامه کریستین ساینس مونیتور نوشت: دو هفته پس از آنکه معیارهای سختی در شورای امنیت سازمان ملل علیه کره شمالی به علت انجام آزمایش هستهایاش اعمال شد، شورا به اعمال تحریم علیه ایران به علت خودداری از توقف برنامه غنیسازی اورانیوم نزدیک است.
به گزارش ایسنا، این روزنامه ادامه داد، فقط انتظار نمیرود که همان اقدام فوری و نسبتا جامعی که شورا به اتفاق آراء علیه پیونگ یانگ اعمال کرده مطرح شود، آن اقدام ظرف چند هفته پس از به لرزه درآوردن شمال شرق آسیا با انفجار یک ابزار پلوتونیومیانجام شد. دیپلماتهای غربی میگویند در حالی که ممکن است هر دو موقعیت مشابه به نظر رسد، اما هدف اقدام درباره ایران متفاوت است، این دیپلماتها گفتند که هدف از این اقدام راضی کردن تهران به مذاکرات جدی است تا اعمال مجازات. این گزارش حاکی است، با این حال حتی این رویکرد نیز موفق به غلبه بر اکراه چین و روسیه نشده است؛ در عین حال آمریکا با متحدین اروپاییاش بر سر پیشنویس قطعنامه پیشنهادی که آلمان، فرانسه و انگلیس تهیه کردهاند همراهی کامل ندارد. سه کشور اروپایی به علاوه نمایندگان آمریکا، روسیه و چین با هم دیدار کردند تا درباره متن پیشنویس مذاکراتی مقدماتی داشته باشند، اما روسیه که دارنده حق وتو در شورای امنیت است با برخی معیارهای آن مخالفت کرده است.
در واقع در حالی که برخی کارشناسان اشاعه میگویند یک رویکرد آرام و ملایم در برابر ایران در به وجود آوردن فوریتی که آزمایش کره شمالی ایجاد کرد، شکست خورده است، دیگران این طور نتیجه میگیرند که احتمالا یک رویکرد تدریجی همه چیزی خواهد بود که جامعه بینالمللی میتواند بر سرش موافقت کند. جورج پرکوویچ، کارشناس امنیت هستهای در موسسه کارنگی گفت: جایگزین نمیتواند کارآیی داشته باشد، شما قصد دارید در ابتدا روسها و چینیها یا ایتالیاییها و یا هر کشور دیگری که در مساله ایران درگیر است را به همراهی درباره چیزی شدیدتر همراه کنید. این گزارش حاکی است، اولین نشانههای اختلاف بر سر ایران نشان دهنده مذاکرات طولانی و سخت در آستانه صدور هرگونه قطعنامه است. کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا اخیرا ابراز امیدواری کرد که پیامیجدی از شورا به تهران بر سر برنامه هستهایاش ارسال شود، اما اذعان کرد که این کار به هفتهها زمان نیاز دارد. همچنان برخی دیپلماتها معتقدند که بهتر است در ابتدا تحریمهای ملایی اعمال شود تا این که به دنبال معیارهای سختی بود.
یک دیپلمات اروپایی در واشنگتن که از متن قطعنامه اطلاع کامل داشت گفت: ما میخواهیم علامتی سیاسی و روشن را به ایران ارسال کنیم در حالی که نباید ایران را به پیروی از الگوی کره شمالی وادار کند. وی افزود، این خلاف چیزی است که ما میخواهیم، ما میخواهیم ایرانیها بر سر میز مذاکره برگردند. این دیپلمات که خواست نامش فاش نشود، افزود: در نتیجه قطعنامه ایران اولین پله نردبانی است که دست کم شش، هفت و یا 10 پله دارد. وی ادامه داد: هدف ما مجازات نیست، بلکه ترغیب ایران به انجام کاری است که برای گفتوگو با همه طرفها از جمله آمریکا ضروری است. یک دیپلمات اروپایی در نیویورک گفت: آنچه که در پیشنویس قرار دارد میگوید اکنون زمان بررسی معیارهای تحت بند 41 فصل هفت منشور است، بنابراین این گامی رو به جلو در جدیت است.
هنری سولوسکی، مدیر اجرایی مرکز آموزش سیاسی منع اشاعه درواشنگتن در واکنش به استثنا قرار دادن همکاری هستهای روسیه با ایران در بوشهر در فهرست تحریمهای قطعنامه گفت: پس از اقدام جدی علیه کره شمالی این گامی رو به عقب است، اگر اقدامیضعیف درباره ایران انجام شود. سه کشور اتحادیه اروپا برای اطمینان از عدم دستیابی ایران به فناوری هستهای از تحصیل دانشجویان ایرانی در رشته فیزیک هستهای در خارج ممانعت میکنند. به گزارش ایلنا یک دیپلمات بلندپایه شورای امنیت به خبرنگاران گفت: از طریق ممانعت از تحصیل دانشجویان ایرانی در رشته فیزیک هستهای که مستقیما به برنامه هستهای نظامی آنها کمک میکند، از اقداماتی که بلندپروازیهای هستهای ایران را تسهیل یا تشویق کند، جلوگیری میکنیم.
به گزارش خبرگزاری کونا، دیپلمات مذکور با اشاره به تحریمهای اقتصادی و سیاسی و ممانعت از تحصیل دانشجویان ایرانی در رشته فیزیک هستهای گفت: این امر هنوز برگشتپذیر است، اگر ایران برنامه هستهای را تعلیق کند، مذاکرات ادامه خواهد یافت.وی با بیان این که ضربالاجلی در پیشنویس قطعنامه گنجانده نشده است، گفت: 30 روز پس از تصویب قطعنامه خواستار گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهیم شد.