نویسنده: محسن کمالیان
اشاره:
امام موسی صدر در تاریخ 25 اوت سال 1978 (1357) و بر اساس دعوت رسمی دولت لیبی، به آن کشور وارد، و از روز 31 اوت، ارتباط جهان خارج با ایشان قطع گردید. دولت لیبی مکررا طی بیانیهها و یادداشتهای رسمی اعلان نمود، که امام صدر در تاریخ 31 اوت، با پرواز شماره 881 شرکت هواپیمایی آلیتالیا، طرابلس را به مقصد رم ترک کرده است. اما برخی نهادهای رسمی و بینالمللی، از جمله دولت ایتالیا و دادستانی شهر رم (28 ژانویه 1982) 1361، پس از انجام تحقیقاتی گسترده، عدم ورود امام به رم و کذب مدعای دولت لیبی را رسما اعلان کردند. امروز سه دهه از ربوده شدن امام صدر میگذرد.
این زمان طولانی در حالی سپری شده است که اساسیترین سؤال پرونده، یعنی حیات یا شهادت این بزرگوار، همچنان در ورای پردهای از ابهام قرار دارد. بیشک اگر در طول دو دهه گذشته، مجامع بینالمللی ذیربط، خصوصا سازمان کنفرانس اسلامی و اتحادیه عرب، به وظیفه خود عمل کرده بودند، و نیز اگر کشورهای ذیمدخل، خصوصا لبنان و جمهوری اسلامی ایران، همتی بلندتر از خود نشان داده بودند، و بالاخره اگر نهادها و سازمانهای شیعی لبنان، بویژه مجلس اعلای اسلامی شیعه و جنبش امل و حزبالله، درایت بیشتری به خرج داده بودند، اکنون و بعد از گذشت بیست و دو سال، غبار مظلومیت و فراموشی، این چنین پرونده همچنان مفتوح این مفخر جهان اسلام را در بر نمیگرفت! امروز مهمترین سؤال میلیونها عاشق دلسوخته امام صدر آن است که پس از گذشت این همه سال، از سرنوشت آن عزیز چه میدانیم؟ آیا امام زنده است؟ آیا هنوز میتوان به بازگشت این مرد بزرگ چشم امید دوخت؟ در این نوشته بر آنیم تا از منظر اطلاعات، و نه گمانهزنیهای رایج سیاسی، به این سؤال پاسخ گوییم. اصل سخن در نگاهی کلی، مجموعه اخبار و اطلاعاتی که پیرامون سرنوشت امام موسی صدر در دسترس است، در یکی از سه بخش عمده زیر جای میگیرد: اخبار و اطلاعات آشکار، اخبار و اطلاعات ویژهای که توسط خانواده محترم امام صدر دریافت شده است، آخرین جمعبندیهایی که سران برخی دولتها بدان دست یافتهاند. هر سه بخش را در زیر پی میگیریم.
"> نویسنده: محسن کمالیان
اشاره:
امام موسی صدر در تاریخ 25 اوت سال 1978 (1357) و بر اساس دعوت رسمی دولت لیبی، به آن کشور وارد، و از روز 31 اوت، ارتباط جهان خارج با ایشان قطع گردید. دولت لیبی مکررا طی بیانیهها و یادداشتهای رسمی اعلان نمود، که امام صدر در تاریخ 31 اوت، با پرواز شماره 881 شرکت هواپیمایی آلیتالیا، طرابلس را به مقصد رم ترک کرده است. اما برخی نهادهای رسمی و بینالمللی، از جمله دولت ایتالیا و دادستانی شهر رم (28 ژانویه 1982) 1361، پس از انجام تحقیقاتی گسترده، عدم ورود امام به رم و کذب مدعای دولت لیبی را رسما اعلان کردند. امروز سه دهه از ربوده شدن امام صدر میگذرد.
این زمان طولانی در حالی سپری شده است که اساسیترین سؤال پرونده، یعنی حیات یا شهادت این بزرگوار، همچنان در ورای پردهای از ابهام قرار دارد. بیشک اگر در طول دو دهه گذشته، مجامع بینالمللی ذیربط، خصوصا سازمان کنفرانس اسلامی و اتحادیه عرب، به وظیفه خود عمل کرده بودند، و نیز اگر کشورهای ذیمدخل، خصوصا لبنان و جمهوری اسلامی ایران، همتی بلندتر از خود نشان داده بودند، و بالاخره اگر نهادها و سازمانهای شیعی لبنان، بویژه مجلس اعلای اسلامی شیعه و جنبش امل و حزبالله، درایت بیشتری به خرج داده بودند، اکنون و بعد از گذشت بیست و دو سال، غبار مظلومیت و فراموشی، این چنین پرونده همچنان مفتوح این مفخر جهان اسلام را در بر نمیگرفت! امروز مهمترین سؤال میلیونها عاشق دلسوخته امام صدر آن است که پس از گذشت این همه سال، از سرنوشت آن عزیز چه میدانیم؟ آیا امام زنده است؟ آیا هنوز میتوان به بازگشت این مرد بزرگ چشم امید دوخت؟ در این نوشته بر آنیم تا از منظر اطلاعات، و نه گمانهزنیهای رایج سیاسی، به این سؤال پاسخ گوییم. اصل سخن در نگاهی کلی، مجموعه اخبار و اطلاعاتی که پیرامون سرنوشت امام موسی صدر در دسترس است، در یکی از سه بخش عمده زیر جای میگیرد: اخبار و اطلاعات آشکار، اخبار و اطلاعات ویژهای که توسط خانواده محترم امام صدر دریافت شده است، آخرین جمعبندیهایی که سران برخی دولتها بدان دست یافتهاند. هر سه بخش را در زیر پی میگیریم.
"> نویسنده: محسن کمالیان
اشاره:
امام موسی صدر در تاریخ 25 اوت سال 1978 (1357) و بر اساس دعوت رسمی دولت لیبی، به آن کشور وارد، و از روز 31 اوت، ارتباط جهان خارج با ایشان قطع گردید. دولت لیبی مکررا طی بیانیهها و یادداشتهای رسمی اعلان نمود، که امام صدر در تاریخ 31 اوت، با پرواز شماره 881 شرکت هواپیمایی آلیتالیا، طرابلس را به مقصد رم ترک کرده است. اما برخی نهادهای رسمی و بینالمللی، از جمله دولت ایتالیا و دادستانی شهر رم (28 ژانویه 1982) 1361، پس از انجام تحقیقاتی گسترده، عدم ورود امام به رم و کذب مدعای دولت لیبی را رسما اعلان کردند. امروز سه دهه از ربوده شدن امام صدر میگذرد.
این زمان طولانی در حالی سپری شده است که اساسیترین سؤال پرونده، یعنی حیات یا شهادت این بزرگوار، همچنان در ورای پردهای از ابهام قرار دارد. بیشک اگر در طول دو دهه گذشته، مجامع بینالمللی ذیربط، خصوصا سازمان کنفرانس اسلامی و اتحادیه عرب، به وظیفه خود عمل کرده بودند، و نیز اگر کشورهای ذیمدخل، خصوصا لبنان و جمهوری اسلامی ایران، همتی بلندتر از خود نشان داده بودند، و بالاخره اگر نهادها و سازمانهای شیعی لبنان، بویژه مجلس اعلای اسلامی شیعه و جنبش امل و حزبالله، درایت بیشتری به خرج داده بودند، اکنون و بعد از گذشت بیست و دو سال، غبار مظلومیت و فراموشی، این چنین پرونده همچنان مفتوح این مفخر جهان اسلام را در بر نمیگرفت! امروز مهمترین سؤال میلیونها عاشق دلسوخته امام صدر آن است که پس از گذشت این همه سال، از سرنوشت آن عزیز چه میدانیم؟ آیا امام زنده است؟ آیا هنوز میتوان به بازگشت این مرد بزرگ چشم امید دوخت؟ در این نوشته بر آنیم تا از منظر اطلاعات، و نه گمانهزنیهای رایج سیاسی، به این سؤال پاسخ گوییم. اصل سخن در نگاهی کلی، مجموعه اخبار و اطلاعاتی که پیرامون سرنوشت امام موسی صدر در دسترس است، در یکی از سه بخش عمده زیر جای میگیرد: اخبار و اطلاعات آشکار، اخبار و اطلاعات ویژهای که توسط خانواده محترم امام صدر دریافت شده است، آخرین جمعبندیهایی که سران برخی دولتها بدان دست یافتهاند. هر سه بخش را در زیر پی میگیریم.
"> نویسنده: محسن کمالیان
اشاره:
امام موسی صدر در تاریخ 25 اوت سال 1978 (1357) و بر اساس دعوت رسمی دولت لیبی، به آن کشور وارد، و از روز 31 اوت، ارتباط جهان خارج با ایشان قطع گردید. دولت لیبی مکررا طی بیانیهها و یادداشتهای رسمی اعلان نمود، که امام صدر در تاریخ 31 اوت، با پرواز شماره 881 شرکت هواپیمایی آلیتالیا، طرابلس را به مقصد رم ترک کرده است. اما برخی نهادهای رسمی و بینالمللی، از جمله دولت ایتالیا و دادستانی شهر رم (28 ژانویه 1982) 1361، پس از انجام تحقیقاتی گسترده، عدم ورود امام به رم و کذب مدعای دولت لیبی را رسما اعلان کردند. امروز سه دهه از ربوده شدن امام صدر میگذرد.
این زمان طولانی در حالی سپری شده است که اساسیترین سؤال پرونده، یعنی حیات یا شهادت این بزرگوار، همچنان در ورای پردهای از ابهام قرار دارد. بیشک اگر در طول دو دهه گذشته، مجامع بینالمللی ذیربط، خصوصا سازمان کنفرانس اسلامی و اتحادیه عرب، به وظیفه خود عمل کرده بودند، و نیز اگر کشورهای ذیمدخل، خصوصا لبنان و جمهوری اسلامی ایران، همتی بلندتر از خود نشان داده بودند، و بالاخره اگر نهادها و سازمانهای شیعی لبنان، بویژه مجلس اعلای اسلامی شیعه و جنبش امل و حزبالله، درایت بیشتری به خرج داده بودند، اکنون و بعد از گذشت بیست و دو سال، غبار مظلومیت و فراموشی، این چنین پرونده همچنان مفتوح این مفخر جهان اسلام را در بر نمیگرفت! امروز مهمترین سؤال میلیونها عاشق دلسوخته امام صدر آن است که پس از گذشت این همه سال، از سرنوشت آن عزیز چه میدانیم؟ آیا امام زنده است؟ آیا هنوز میتوان به بازگشت این مرد بزرگ چشم امید دوخت؟ در این نوشته بر آنیم تا از منظر اطلاعات، و نه گمانهزنیهای رایج سیاسی، به این سؤال پاسخ گوییم. اصل سخن در نگاهی کلی، مجموعه اخبار و اطلاعاتی که پیرامون سرنوشت امام موسی صدر در دسترس است، در یکی از سه بخش عمده زیر جای میگیرد: اخبار و اطلاعات آشکار، اخبار و اطلاعات ویژهای که توسط خانواده محترم امام صدر دریافت شده است، آخرین جمعبندیهایی که سران برخی دولتها بدان دست یافتهاند. هر سه بخش را در زیر پی میگیریم.
"> نویسنده: محسن کمالیان
اشاره:
امام موسی صدر در تاریخ 25 اوت سال 1978 (1357) و بر اساس دعوت رسمی دولت لیبی، به آن کشور وارد، و از روز 31 اوت، ارتباط جهان خارج با ایشان قطع گردید. دولت لیبی مکررا طی بیانیهها و یادداشتهای رسمی اعلان نمود، که امام صدر در تاریخ 31 اوت، با پرواز شماره 881 شرکت هواپیمایی آلیتالیا، طرابلس را به مقصد رم ترک کرده است. اما برخی نهادهای رسمی و بینالمللی، از جمله دولت ایتالیا و دادستانی شهر رم (28 ژانویه 1982) 1361، پس از انجام تحقیقاتی گسترده، عدم ورود امام به رم و کذب مدعای دولت لیبی را رسما اعلان کردند. امروز سه دهه از ربوده شدن امام صدر میگذرد.
این زمان طولانی در حالی سپری شده است که اساسیترین سؤال پرونده، یعنی حیات یا شهادت این بزرگوار، همچنان در ورای پردهای از ابهام قرار دارد. بیشک اگر در طول دو دهه گذشته، مجامع بینالمللی ذیربط، خصوصا سازمان کنفرانس اسلامی و اتحادیه عرب، به وظیفه خود عمل کرده بودند، و نیز اگر کشورهای ذیمدخل، خصوصا لبنان و جمهوری اسلامی ایران، همتی بلندتر از خود نشان داده بودند، و بالاخره اگر نهادها و سازمانهای شیعی لبنان، بویژه مجلس اعلای اسلامی شیعه و جنبش امل و حزبالله، درایت بیشتری به خرج داده بودند، اکنون و بعد از گذشت بیست و دو سال، غبار مظلومیت و فراموشی، این چنین پرونده همچنان مفتوح این مفخر جهان اسلام را در بر نمیگرفت! امروز مهمترین سؤال میلیونها عاشق دلسوخته امام صدر آن است که پس از گذشت این همه سال، از سرنوشت آن عزیز چه میدانیم؟ آیا امام زنده است؟ آیا هنوز میتوان به بازگشت این مرد بزرگ چشم امید دوخت؟ در این نوشته بر آنیم تا از منظر اطلاعات، و نه گمانهزنیهای رایج سیاسی، به این سؤال پاسخ گوییم. اصل سخن در نگاهی کلی، مجموعه اخبار و اطلاعاتی که پیرامون سرنوشت امام موسی صدر در دسترس است، در یکی از سه بخش عمده زیر جای میگیرد: اخبار و اطلاعات آشکار، اخبار و اطلاعات ویژهای که توسط خانواده محترم امام صدر دریافت شده است، آخرین جمعبندیهایی که سران برخی دولتها بدان دست یافتهاند. هر سه بخش را در زیر پی میگیریم.
"> نویسنده: محسن کمالیان
اشاره:
امام موسی صدر در تاریخ 25 اوت سال 1978 (1357) و بر اساس دعوت رسمی دولت لیبی، به آن کشور وارد، و از روز 31 اوت، ارتباط جهان خارج با ایشان قطع گردید. دولت لیبی مکررا طی بیانیهها و یادداشتهای رسمی اعلان نمود، که امام صدر در تاریخ 31 اوت، با پرواز شماره 881 شرکت هواپیمایی آلیتالیا، طرابلس را به مقصد رم ترک کرده است. اما برخی نهادهای رسمی و بینالمللی، از جمله دولت ایتالیا و دادستانی شهر رم (28 ژانویه 1982) 1361، پس از انجام تحقیقاتی گسترده، عدم ورود امام به رم و کذب مدعای دولت لیبی را رسما اعلان کردند. امروز سه دهه از ربوده شدن امام صدر میگذرد.
این زمان طولانی در حالی سپری شده است که اساسیترین سؤال پرونده، یعنی حیات یا شهادت این بزرگوار، همچنان در ورای پردهای از ابهام قرار دارد. بیشک اگر در طول دو دهه گذشته، مجامع بینالمللی ذیربط، خصوصا سازمان کنفرانس اسلامی و اتحادیه عرب، به وظیفه خود عمل کرده بودند، و نیز اگر کشورهای ذیمدخل، خصوصا لبنان و جمهوری اسلامی ایران، همتی بلندتر از خود نشان داده بودند، و بالاخره اگر نهادها و سازمانهای شیعی لبنان، بویژه مجلس اعلای اسلامی شیعه و جنبش امل و حزبالله، درایت بیشتری به خرج داده بودند، اکنون و بعد از گذشت بیست و دو سال، غبار مظلومیت و فراموشی، این چنین پرونده همچنان مفتوح این مفخر جهان اسلام را در بر نمیگرفت! امروز مهمترین سؤال میلیونها عاشق دلسوخته امام صدر آن است که پس از گذشت این همه سال، از سرنوشت آن عزیز چه میدانیم؟ آیا امام زنده است؟ آیا هنوز میتوان به بازگشت این مرد بزرگ چشم امید دوخت؟ در این نوشته بر آنیم تا از منظر اطلاعات، و نه گمانهزنیهای رایج سیاسی، به این سؤال پاسخ گوییم. اصل سخن در نگاهی کلی، مجموعه اخبار و اطلاعاتی که پیرامون سرنوشت امام موسی صدر در دسترس است، در یکی از سه بخش عمده زیر جای میگیرد: اخبار و اطلاعات آشکار، اخبار و اطلاعات ویژهای که توسط خانواده محترم امام صدر دریافت شده است، آخرین جمعبندیهایی که سران برخی دولتها بدان دست یافتهاند. هر سه بخش را در زیر پی میگیریم.
"> نویسنده: محسن کمالیان
اشاره:
امام موسی صدر در تاریخ 25 اوت سال 1978 (1357) و بر اساس دعوت رسمی دولت لیبی، به آن کشور وارد، و از روز 31 اوت، ارتباط جهان خارج با ایشان قطع گردید. دولت لیبی مکررا طی بیانیهها و یادداشتهای رسمی اعلان نمود، که امام صدر در تاریخ 31 اوت، با پرواز شماره 881 شرکت هواپیمایی آلیتالیا، طرابلس را به مقصد رم ترک کرده است. اما برخی نهادهای رسمی و بینالمللی، از جمله دولت ایتالیا و دادستانی شهر رم (28 ژانویه 1982) 1361، پس از انجام تحقیقاتی گسترده، عدم ورود امام به رم و کذب مدعای دولت لیبی را رسما اعلان کردند. امروز سه دهه از ربوده شدن امام صدر میگذرد.
این زمان طولانی در حالی سپری شده است که اساسیترین سؤال پرونده، یعنی حیات یا شهادت این بزرگوار، همچنان در ورای پردهای از ابهام قرار دارد. بیشک اگر در طول دو دهه گذشته، مجامع بینالمللی ذیربط، خصوصا سازمان کنفرانس اسلامی و اتحادیه عرب، به وظیفه خود عمل کرده بودند، و نیز اگر کشورهای ذیمدخل، خصوصا لبنان و جمهوری اسلامی ایران، همتی بلندتر از خود نشان داده بودند، و بالاخره اگر نهادها و سازمانهای شیعی لبنان، بویژه مجلس اعلای اسلامی شیعه و جنبش امل و حزبالله، درایت بیشتری به خرج داده بودند، اکنون و بعد از گذشت بیست و دو سال، غبار مظلومیت و فراموشی، این چنین پرونده همچنان مفتوح این مفخر جهان اسلام را در بر نمیگرفت! امروز مهمترین سؤال میلیونها عاشق دلسوخته امام صدر آن است که پس از گذشت این همه سال، از سرنوشت آن عزیز چه میدانیم؟ آیا امام زنده است؟ آیا هنوز میتوان به بازگشت این مرد بزرگ چشم امید دوخت؟ در این نوشته بر آنیم تا از منظر اطلاعات، و نه گمانهزنیهای رایج سیاسی، به این سؤال پاسخ گوییم. اصل سخن در نگاهی کلی، مجموعه اخبار و اطلاعاتی که پیرامون سرنوشت امام موسی صدر در دسترس است، در یکی از سه بخش عمده زیر جای میگیرد: اخبار و اطلاعات آشکار، اخبار و اطلاعات ویژهای که توسط خانواده محترم امام صدر دریافت شده است، آخرین جمعبندیهایی که سران برخی دولتها بدان دست یافتهاند. هر سه بخش را در زیر پی میگیریم.
اطلاعات آشکار
منظور از اطلاعات آشکار، مجموعه اخبار و اطلاعاتی است که طی بیست و دو سال گذشته، از طریق مطبوعات و رسانههای گروهی جهان، درباره سرنوشت امام صدر انتشار یافته است. از سال 1978 (1357) تاکنون، 25 خبر مختلف پیرامون وضعیت امام صدر و دو همراه وی منتشر شده است.
اغلب خبرها در بخش اول سناریو اشتراکنظر دارند. و آن اینکه در روز 31 اوت 1978 (1357) ملاقاتی میان امام صدر و همراهان وی با قذافی صورت گرفت، که با عدم تفاهم، رفتار نامتعادل (و ظاهرا معمول) قذافی، و ایستادگی امام بر مواضع خود پایان یافت.
حوادثی که از این به بعد روی دادهاند، یک مطلب است، و نتیجه این حوادث، که همان حیات یا شهادت امام صدر است، مطلبی دیگر.
آنچه در این نوشته مدنظر است، نتیجه این حوادث است، که نهایتا پاسخ سؤال اصلی علاقمندان امام صدر را نیز در بر دارد. از این منظر، مجموعه اخبار و اطلاعات آشکار را میتوان به دو دسته تقسیم نمود: دستهای که بر شهادت امام دلالت دارند، و دستهای که بر حیات ایشان.
اخبار شهادت
*در میان مجموعه اطلاعات آشکار سالیان گذشته، تنها 7 خبر بر شهادت امام صدر و همراهانشان دلالت دارد.
*از این میان، 4 خبر به نقل از معارضین قذافی گویای آنند که امام صدر در همان روزهای اول، به دست عوامل قذافی در طرابلس به شهادت رسیده است. طبیعتا مهمترین ضعف این خبرها آن است که توسط معارضین دولت لیبی گزارش گشته است.
*آخرین خبری که بر شهادت امام در لیبی تاکید دارد، در مارس 1982 (1357) و مقارن اختلافات لیبی و سعودی، توسط مطبوعات کشور اخیر منتشر گردید. این خبر، واقعه شهادت را به آوریل 1981 (1360) یعنی سه سال پس از ربوده شدن امام نسبت میدهد. طبیعتا اگر امام صدر در همان روزهای اول به شهادت رسیده بود، دلیلی نداشت که مطبوعات سعودی، جنایت مزبور را به سه سال بعد نسبت دهند!
*آخرین خبر دال بر شهادت امام صدر، در سال 1992 (1371) توسط یک مامور سابق موساد منتشر گردید. این خبر، که حاکی از رحلت امام طی سال 1986 (1365) در یکی از زندانهای اسرائیل است، بلافاصله توسط سخنگوی رژیم صهیونیستی تکذیب گردید.
اخبار حیات
*حداقل 15 خبر بر اسارت امام در سال 1979 (1358) 9 خبر بر اسارت ایشان در سال 1980 (1359) و 4 خبر بر اسارت ایشان در سال 1981 (1360) در نقاط مختلف کشور لیبی، دلالت دارند. آخرین این اخبار، تصریحات خبرنگاری انگلیسی به نام میشل کازین در سال 1987 (1365) است که به نقل از مقامات عالیرتبه کشور لیبی، بر حیات امام صدر در سال 1981 (1360) و اسارت ایشان در منطقه کفرا تاکید ورزیده است.
*در ژوئیه سال 1982 (1361) و در اولین روزهای حمله اسرائیل به لبنان، فرماندهان نظامی ارتش صهیونیستی اعلان کردند که امام صدر را در یکی از بازداشتگاههای فلسطینی در جنوب لبنان پیدا کرده و به زودی آزاد خواهند ساخت.
*آخرین خبر آشکار دال بر اسارت امام صدر در لیبی، در سال 1986 (1365) توسط سفیر لبنان در سنگال و به نقل از مقامات آن کشور اعلان گردید.
*آخرین خبر حیات امام صدر، در سال 1988 (1367) یعنی ده سال پس از ربوده شدن آن بزرگوار، توسط آقای سیدمهدی روحانی، ایرانی ضدانقلاب مقیم فرانسه، منتشر گردید. وی به نقل از منابعی که هیچگاه فاش نساخت اعلان نمود، امام صدر به زودی در یکی از کشورهای شمال آفریقا که لیبی نمیباشد، آشکار خواهد شد. امام صدر در موعد تعیین شده آزاد نگشت و سیدمهدی روحانی به نقل از منابع خود، با استناد به پیچیده شدن اوضاع خاورمیانه، حل قضیه را به آیندهای نامعلوم موکول نمود. مقارن این جریان، قطعه فیلم کوتاهی برای مرحوم آیتالله سیدرضا صدر در ایران ارسال گردید، که شخصی شبیه امام صدر را در حیاطی کوچک و زیر نظر دو سرباز، در حال قدم زدن نشان میداد. مرحوم آیتالله صدر بر این اعتقاد بود که شخص نشان داده در فیلم، خود امام صدر میباشد.
اطلاعات خانواده امام صدر
بدون تردید خانواده محترم امام صدر تنها مرکزی است که طی سه دهه گذشته، به شکلی مظلومانه اما خستگیناپذیر، برای تهیه و گردآوری اخبار و اطلاعات جدید، تلاش کرده است. طبیعتا چون جزئیات این اخبار و نیز راههای دستیابی به آنها غالبا محرمانه بودند، کمتر فرصتی پیش آمد تا نتیجه این تحقیقات در جایی انتشار یابد. موضع همیشگی خانواده امام صدر بر اساس نتایج تحقیقات مزبور آن بود که این بزرگوار زنده است، و کماکان در لیبی و در حال اسارت بسر میبرد.
تنها موردی که بخشی از این اطلاعات در اختیار مطبوعات گذاشته شد، گفتگوی استاد احمد اسماعیل (از یاران نزدیک امام) با مجله لبنانی الشراع بود، که مهمترین عناوین خبری آن، که صحت و سقم آن براساس درخواست خانواده امام توسط خود وی تحقیق گردید، به شرح ذیل میباشد:
*رؤیت امام توسط یک افسر فرانسوی زندانی در لیبی.
*رؤیت امام در نزدیکی مرز چاد توسط یک تبعه گینه.
*رؤیت امام توسط برخی اتباع مصری در لیبی.
*رؤیت امام توسط یک تکنسین لبنانی شاغل در لیبی به هنگام تعمیر تاسیسات برقی زندان.
*درمان امام در لیبی توسط پزشکی هندی.
*پیام عرفات مبنی بر رؤیت امام توسط یک فلسطینی در لیبی.
اطلاعات دولتها
اگرچه اخبار و اطلاعات ویژه دولتها، در مطبوعات و رسانههای جمعی انعکاس نمییابند، اما جمعبندی سران و شخصیتهای برجستهای که به این اخبار و اطلاعات دسترسی دارند، خصوصا کیفیت هماهنگی این جمعبندیها با یکدیگر، شاخص مناسبی برای ارزیابی کمیت، کیفیت و محتوای آنها به شمار میرود. طبیعتا هر قدر فاصله زمانی از سپتامبر سال 1978 (1357) بیشتر شود، دقت و ارزش جمعبندیها نیز فزونتر خواهد شد.
اظهارات مقامات عالیرتبه کشورمان طی سالهای اخیر، گویای آن است که بهرغم گذشت سه دهه، هیچگونه جمعبندی نهایی در مورد حیات یا شهادت امام صدر حاصل نشده است. آیتالله هاشمی رفسنجانی در گفتگویی با «نامه مفید»، ضمن تاکید بر در اختیار نداشتن اخبار مستند، بازگشت امام صدر را امری امکانپذیر دانستند. آیات عظام موسوی اردبیلی و مشکینی، که پیشتر احتمال شهادت را طرح کرده بودند، بر عدم استناد خود به اخبار مستند تاکید، و در خطا بودن خود را آرزو نمودند. برخی مراجع معظم قم، از جمله آیات عظام مکارم شیرازی، صافی، روحانی و احمدی میانجی، در ملاقاتهای خود با خانواده امام صدر، برای رهایی آن بزرگوار دعا کردند.
وضعیت جهان عرب نیز کم و بیش به همین ترتیب است. در حالیکه عبدالحلیم خدام و رفعت اسد، در ملاقات با رهبران شیعه لبنان، فرضیه شهادت امام صدر را طرح کرده بودند، برخی مقامات امنیتی سوریه و شخص حافظ اسد، باور دیگری داشتند. در حالیکه شاذلی بنجدید رئیسجمهور پیشین الجزایر، از تعبیر مرحوم امام صدر استفاده میکرد، شاه حسین و یاسر عرفات اعتقادی دیگر داشتند.
عرفات حتی در بدترین دوران روابط با لیبی، که اتهامات طرفین علیه هم به اوج خود رسیده بود، با استناد به 14 دلیل مختلف، قذافی را تنها به ربایش، و نه به شهادت رساندن امام صدر متهم نمود.
جمعبندی
نکاتی که از کنار هم چیدن مجموعه اطلاعات آشکار، و نیز اطلاعات خانواده محترم امام صدر بر میآید، بهطور خلاصه و به شرح زیر، قابل جمعبندی میباشد:
*بخش عمده اطلاعات، به وضعیت امام صدر طی سالهای 1978 (1357) تا 1981 (1360) مربوط است.
*مجموعه اطلاعات موجود بیانگر آنند، که امام صدر لااقل تا سال 1981 (1360) یعنی تا سه سال پس از ربایش، زنده و در کشور لیبی زندانی بوده است.
*خبر شهادت امام صدر در سال 1981 (1360) در لیبی، تنها یک مرتبه، آنهم در سال 1982 (1361) منتشر، و پس از آن، بهرغم تجدید حملات تبلیغی سعودی علیه لیبی، هیچگاه تکرار نگردید.
*در مورد وضعیت این بزرگوار از سال 1981 (1360) به بعد، تنها چهار خبر منتشر شده است، که از میان آنها، سه خبر بر حضور امام در خارج از لیبی، و یک خبر بر حضور ایشان در داخل لیبی دلالت دارد.
*فرضیه شهادت امام صدر، نه تنها تا سال 1981 (1360) امری منتفی است، بلکه در میان چهار خبری که به وضعیت ایشان در بعد از سال 1981 (1360) مربوط است، تنها یک خبر مبین رحلت (در اسرائیل) است، که بلافاصله تکذیب گردید، و سه خبر دیگر بر حیات آن بزرگوار دلالت دارند. آخرین وضعیتی که از امام گزارش گردیده است، به سال 1988 (1367) یعنی ده سال پس از عملیات ربایش مربوط است، که باز بر حیات آن بزرگوار دلالت دارد.
نتیجهگیری
*دولت لیبی عامل اصلی عملیات ربایش امام صدر است.
*امام صدر ربوده نشد تا بلافاصله به شهادت برسد. به عبارت دقیقتر، انگیزه عامل، ترور امام نبوده است. (قرائن دیگری نیز این فرضیه را تایید میکنند. از جمله آنکه مناسبترین مکان برای ترور امام، خود لبنان بوده است، چنان که کمال جنبلاط رهبر دروزیها، بشیر جمیل رهبر فالانژیستها، شیخ حسن خالد رهبر اهل سنت، نخستوزیر رشید کرامی، و رئیسجمهور رنه معوض، همگی در همان شرایط در لبنان ترور شدند).
*سال 1981 (1360) احتمالا نقطه عطفی در نوع اسارت امام صدر است. بهترین دلیل، مقایسه کمیت و کیفیت اطلاعاتی است که در مورد وضعیت امام، در قبل و بعد از این تاریخ، انتشار یافتهاند. اینگونه به نظر میرسد که اطلاعات مربوط به وضعیت امام تا سال 1981 (1360) از دستگاه امنیتی رباینده درز کرده است. در حالیکه اطلاعات مربوط به وضعیت ایشان در بعد از این تاریخ، بسیار اندک، کنترل شده، و ظاهرا هدفدار منتشر شدهاند. این پدیده تواند تفاسیر مختلفی داشته باشد، که باید توسط اهل فن مورد بررسی قرار گیرد.
*از منظر اطلاعاتی، حیات امام صدر، تا سال 1981 (1360) امری قطعی، و از آن تاریخ به بعد بسیار محتمل است. بالعکس، فرضیه شهادت، فاقد پشتوانه اطلاعاتی میباشد.
*آخرین جمعبندی مقامات جمهوری اسلامی ایران، و نیز سران کشورهای عربی، که جز حیرت، سرگردانی و عدم وصول به نظریهای واحد و هماهنگ نمیباشد، تاییدی مهم بر نتایج این نوشته است، که مسئله امام موسی صدر را نباید تمام شده تلقی کرد، فرضیه شهادت پشتوانه اطلاعاتی ندارد، و هنوز باید به حیات و بازگشت آن عزیز سفر کرده امیدوار بود.
آن سفر کرده که صد قافله دل همراه اوست
خدایا هر کجا هست به سلامت دارش