گروه سیاسی: اگر چه اصلاحطلبان نسبت به تعداد نامزدهای رد صلاحیت شده خود اعتراض داشته و حتی جلسهای با حضور اکبر هاشمیرفسنجانی، سیدمحمد خاتمی و مهدی کروبی در منزل هاشمی رفسنجانی تشکیل دادهاند اما مهمترین نتیجه این دیدار علاوه بر رایزنی با مسئولان و پیگیری مستمر برای تائید صلاحیت برخی نامزدهای این جریان، انجام مقدمات لازم برای بستن فهرست واحد ائتلاف اصلاحطلبان بوده است.
این تصمیم به منزله آن است که اصلاحطلبان در هر شرایطی از شرکت در انتخابات کنار نخواهند کشید.
سابقه بررسی صلاحیتها در انتخابات گذشته حاکی از آن است که موضوع تائید یا ردصلاحیت نامزدهای انتخاباتی میتواند حتی تا روزهای منتهی به برگزاری انتخابات نیز ادامه یابد زیرا قانون اگر چه محدودیت زمانی برای هیاتهای اجرایی و نظارت را پیشبینی کرده است ولی برای شورای نگهبان زمان، کمتر محدودیتآور است زیرا سابقه نشان داده است شورای نگهبان پس از اعلام نظر نهایی خود در مورد صلاحیتها، در مراحل رأیگیری و پس از آن نیز بعضا در این خصوص اظهارنظر یا تصمیمگیری کرده است. معمول است که با شروع مرحله بررسی صلاحیت نامزدهای ثبت نام کرده، اختلاف نظرهای زیادی بین گروهها و جناحهای سیاسی با مجریان و ناظران انتخابات در مورد آمار ردصلاحیت شدهها و وابستگی آنها به جناحی خاص بالا میگیرد. انتخابات مجلس هشتم نیز از این قاعده مستثنی نیست.
اگر چه وزارت کشور و اعضای هیاتهای اجرایی میگویند تنها نزدیک به 30 درصد داوطلبان رد صلاحیت شدهاند اما اصلاحطلبان، گفتهاند که حدود 97 درصد از نامزدهای آنها توسط هیاتهای اجرایی رد صلاحیت شدهاند.
برخی پایگاههای خبری از دیدار خاتمی، رئیسجمهوری پیشین با رهبر انقلاب نیز خبر داده و گفتهاند که در این دیدار در مورد رد صلاحیتها که از نظر این گروهها، سیاسی بوده است گفتوگو خواهد شد.
خبرها حاکی از آن است که جلسه بعدی هاشمی، خاتمی و کروبی در دهه دوم اسفند برگزار خواهد شد. تاریخ این دیدار هم نشان دهنده جمعبندی شرکت قطعی اصلاحطلبان در انتخابات است. به عبارت دیگر اصلاحطلبان به تشکیل اقلیتی ضعیف در مجلس هشتم رضایت دادهاند.
غلبه دیدگاه شرکت در انتخابات تحت هر شرایطی بر دیدگاه شرکت نکردن، در میان اصلاحطلبان، بیانگر این نکته است که این طیف سیاسی با محروم کردن خود از ادامه مسیر انتخابات که میتواند حوادث پیشبینی نشدهای را درون خود داشته باشد مخالف است.
با توجه به این که رایزنیهای انجام شده توسط بزرگان اصلاحطلب آنها را به این نتیجه رسانده است که باید به حداقلها اکتفا کنند اینک گروههای جبهه دوم خرداد شروع به تشکیل جلسات حزبی برای تصمیمگیری در خصوص چگونگی شرکت در انتخابات کردهاند.
مجمع روحانیون مبارز نخستین گروه از طیف اصلاحطلبان است که جلسهای به صورت ویژه دوشنبه شب برگزار کرد. بحثهای فراوانی در این جلسه صورت گرفت. نگاه اولیه اعضا این بود که در انتخابات شرکت کنند اما تأکید کردند که در وضعیت فعلی اگر اوضاع به همین منوال بماند عملاً امکان حضور سلب میشود.
خاتمی دبیرکل مجمع هم گزارشی از جلسه سهجانبه خودش، هاشمی رفسنجانی و کروبی ارائه داد و گفت که در آن جلسه هم تصمیم به شرکت در انتخابات بود ولی همه به این نتیجه رسیدند که از ردصلاحیتها ابراز تأسف کرده و اگر شرایط برای شرکت فراهم شود در انتخابات شرکت کنند و به رایزنیهای خود ادامه دهند.
اعضای مجمع بر این اعتقاد بودند که گرچه بنا به تجارب گذشته تغییر وضعیت فعلی انتخابات خیلی بعید به نظر میرسد، اما یک گروه سیاسی باید تلاش خود را انجام دهد تا زمینه حضورش در انتخابات فراهم شود.
و اما اصولگرایان هم در مورد شرکت اصلاحطلبان در انتخابات نظراتی دارند. پایگاه اینترنتی تابناک، چشمانداز وضعیت طیف اصلاحطلبان در انتخابات مجلس هشتم و تصمیماتی را که این جناح در صورت شرکت فعال در انتخابات ناچار به اتخاذ آنها هستند، چنین به تصویر کشیده است:
اصلاحطلبان برای تصمیمگیری درباره باقی ماندن در رقابتهای انتخاباتی، ناگزیر به انتخاب یکی از دو گزینه زیر هستند:
1. به دلیل ناممکن بودن بر آورده شدن هدف اولیه اصلاحطلبان در به دست گرفتن اکثریت مجلس هشتم، این گروه از صحنه رقابتهای انتخاباتی به صورت کامل کنار کشیده یا حداکثر مشابه مجلس هفتم و به کسب اقلیتی در حد سی نفر چهرههای بومی بسنده میکنند.
2. برای به دست آوردن حدود یک سوم از کرسیهای مجلس هشتم با تمام توان در رقابتهای انتخاباتی حضور پیدا میکنند.
این پایگاه اینترنتی در پایان نتیجه گرفته است که در اوضاع کنونی دستیابی به اقلیتی 80 تا 90 نفره، یعنی به دست آوردن حدود یک سوم کرسیهای مجلس هشتم، برای اصلاحطلبان دور از دسترس نیست، ضمن آن که تعداد نمایندگان اصولگرای مستقل از دولت که در مجلس هفتم به حدود 60 نفر میرسید و احتمالا در مجلس هشتم بیشتر خواهد شد، میتواند در مواقعی امکان فراهم کردن ائتلاف اکثریت را برای اصلاحطلبان و اصولگرایان منتقد دولت فراهم آورد.
گفتنی است صلاحیت حدود 5 هزار تن، (69 درصد از داوطلبان نامزدی در انتخابات مجلس)، به تأیید هیاتهای اجرایی رسیده است که از آن میان، شمار تائید صلاحیتشدگان برای حوزه انتخاباتی تهران به بیش از یک هزار نفر میرسد.
از 31 درصد کسانی که صلاحیت آنان مورد تأیید قرار نگرفته، 21 درصد ردصلاحیت شدهاند و صلاحیت 10 درصد دیگر نیز احراز نشده است.
در این دوره از انتخابات مجلس، برای نخستین بار حداقل سن رأی دهندگان از 15 سال به 18 سال افزایش یافته و سازمان ثبت احوال ایران شمار واجدان شرایط رأی دادن را حدود 43 میلیون نفر برآورد کرده است.
قرار است 14 اسفند اسامی نهایی داوطلبان از سوی وزارت کشور اعلام شود. انتخابات مجلس هشتم روز 24 اسفند، برگزار میشود.