مقدمه:
گروه سیاسی، مریم مهدویاصل: سومین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در حالی تهیه شده است که اظهار نظرهای متفاوتی نسبت به گذشته از سوی برخی از کشورهای عضو 1+5 شنیده میشود. از یک سو لاوروف وزیر امور خارجه روسیه پس از نشست 1+5 در جمع خبرنگاران اعلام کرد که در صورت پذیرش پیشنهادهای این قطعنامه ایران میتواند با اعضای 1+5 به طور مستقیم مذاکره کند. از سوی دیگر رایس وزیر امور خارجه آمریکا نیز در نشست داووس اعلام کرد که در صورت تعلیق غنیسازی اورانیوم از سوی ایران، ایالات متحده آمریکا وارد روابط تجاری – اقتصادی با ایران شده و یک رابطه عادی را مانند کشورهای دیگر با ایران در پیش خواهد گرفت. هر چند اظهار نظرهای ملایمتر خانم رایس در حالی صورت گرفت که بوش بر مواضع سختتر و تهدیدآمیزتر خود نسبت به ایران افزوده است و اظهار نظرهای مخالفی نسبت به وزیر امور خارجه خود میکند، اما در این بین نیز منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات مقامات گروه 1+5 در نشست داووس گفت که شورای امنیت تا اعلام نهایی گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی دست نگه دارد و از تصمیمات شتابزده خودداری کند. فضای تشدید تحریمها از یک سو و پیشنهاد مذاکره همزمان با ایران از سوی دیگر هر چند از ماهها پیش آغاز شده است، ولی با انتشار گزارش سازمان اطلاعاتی آمریکا در خصوص پرونده هستهی ایران گویا رویکرد کشورهای گروه 1+5 نسبت به ایران تغییر کرده است و فرصتهایی را برای بهرهبرداری ایران از این شرایط مهیا کرده است. به همین منظور با چند نفر از متخصصان و کارشناسان سیاسی مسائل مربوط به برنامه هستهیی گفتوگو کردهایم.
">مقدمه:
گروه سیاسی، مریم مهدویاصل: سومین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در حالی تهیه شده است که اظهار نظرهای متفاوتی نسبت به گذشته از سوی برخی از کشورهای عضو 1+5 شنیده میشود. از یک سو لاوروف وزیر امور خارجه روسیه پس از نشست 1+5 در جمع خبرنگاران اعلام کرد که در صورت پذیرش پیشنهادهای این قطعنامه ایران میتواند با اعضای 1+5 به طور مستقیم مذاکره کند. از سوی دیگر رایس وزیر امور خارجه آمریکا نیز در نشست داووس اعلام کرد که در صورت تعلیق غنیسازی اورانیوم از سوی ایران، ایالات متحده آمریکا وارد روابط تجاری – اقتصادی با ایران شده و یک رابطه عادی را مانند کشورهای دیگر با ایران در پیش خواهد گرفت. هر چند اظهار نظرهای ملایمتر خانم رایس در حالی صورت گرفت که بوش بر مواضع سختتر و تهدیدآمیزتر خود نسبت به ایران افزوده است و اظهار نظرهای مخالفی نسبت به وزیر امور خارجه خود میکند، اما در این بین نیز منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات مقامات گروه 1+5 در نشست داووس گفت که شورای امنیت تا اعلام نهایی گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی دست نگه دارد و از تصمیمات شتابزده خودداری کند. فضای تشدید تحریمها از یک سو و پیشنهاد مذاکره همزمان با ایران از سوی دیگر هر چند از ماهها پیش آغاز شده است، ولی با انتشار گزارش سازمان اطلاعاتی آمریکا در خصوص پرونده هستهی ایران گویا رویکرد کشورهای گروه 1+5 نسبت به ایران تغییر کرده است و فرصتهایی را برای بهرهبرداری ایران از این شرایط مهیا کرده است. به همین منظور با چند نفر از متخصصان و کارشناسان سیاسی مسائل مربوط به برنامه هستهیی گفتوگو کردهایم.
">مقدمه:
گروه سیاسی، مریم مهدویاصل: سومین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در حالی تهیه شده است که اظهار نظرهای متفاوتی نسبت به گذشته از سوی برخی از کشورهای عضو 1+5 شنیده میشود. از یک سو لاوروف وزیر امور خارجه روسیه پس از نشست 1+5 در جمع خبرنگاران اعلام کرد که در صورت پذیرش پیشنهادهای این قطعنامه ایران میتواند با اعضای 1+5 به طور مستقیم مذاکره کند. از سوی دیگر رایس وزیر امور خارجه آمریکا نیز در نشست داووس اعلام کرد که در صورت تعلیق غنیسازی اورانیوم از سوی ایران، ایالات متحده آمریکا وارد روابط تجاری – اقتصادی با ایران شده و یک رابطه عادی را مانند کشورهای دیگر با ایران در پیش خواهد گرفت. هر چند اظهار نظرهای ملایمتر خانم رایس در حالی صورت گرفت که بوش بر مواضع سختتر و تهدیدآمیزتر خود نسبت به ایران افزوده است و اظهار نظرهای مخالفی نسبت به وزیر امور خارجه خود میکند، اما در این بین نیز منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات مقامات گروه 1+5 در نشست داووس گفت که شورای امنیت تا اعلام نهایی گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی دست نگه دارد و از تصمیمات شتابزده خودداری کند. فضای تشدید تحریمها از یک سو و پیشنهاد مذاکره همزمان با ایران از سوی دیگر هر چند از ماهها پیش آغاز شده است، ولی با انتشار گزارش سازمان اطلاعاتی آمریکا در خصوص پرونده هستهی ایران گویا رویکرد کشورهای گروه 1+5 نسبت به ایران تغییر کرده است و فرصتهایی را برای بهرهبرداری ایران از این شرایط مهیا کرده است. به همین منظور با چند نفر از متخصصان و کارشناسان سیاسی مسائل مربوط به برنامه هستهیی گفتوگو کردهایم.
">مقدمه:
گروه سیاسی، مریم مهدویاصل: سومین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در حالی تهیه شده است که اظهار نظرهای متفاوتی نسبت به گذشته از سوی برخی از کشورهای عضو 1+5 شنیده میشود. از یک سو لاوروف وزیر امور خارجه روسیه پس از نشست 1+5 در جمع خبرنگاران اعلام کرد که در صورت پذیرش پیشنهادهای این قطعنامه ایران میتواند با اعضای 1+5 به طور مستقیم مذاکره کند. از سوی دیگر رایس وزیر امور خارجه آمریکا نیز در نشست داووس اعلام کرد که در صورت تعلیق غنیسازی اورانیوم از سوی ایران، ایالات متحده آمریکا وارد روابط تجاری – اقتصادی با ایران شده و یک رابطه عادی را مانند کشورهای دیگر با ایران در پیش خواهد گرفت. هر چند اظهار نظرهای ملایمتر خانم رایس در حالی صورت گرفت که بوش بر مواضع سختتر و تهدیدآمیزتر خود نسبت به ایران افزوده است و اظهار نظرهای مخالفی نسبت به وزیر امور خارجه خود میکند، اما در این بین نیز منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات مقامات گروه 1+5 در نشست داووس گفت که شورای امنیت تا اعلام نهایی گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی دست نگه دارد و از تصمیمات شتابزده خودداری کند. فضای تشدید تحریمها از یک سو و پیشنهاد مذاکره همزمان با ایران از سوی دیگر هر چند از ماهها پیش آغاز شده است، ولی با انتشار گزارش سازمان اطلاعاتی آمریکا در خصوص پرونده هستهی ایران گویا رویکرد کشورهای گروه 1+5 نسبت به ایران تغییر کرده است و فرصتهایی را برای بهرهبرداری ایران از این شرایط مهیا کرده است. به همین منظور با چند نفر از متخصصان و کارشناسان سیاسی مسائل مربوط به برنامه هستهیی گفتوگو کردهایم.
">مقدمه:
گروه سیاسی، مریم مهدویاصل: سومین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در حالی تهیه شده است که اظهار نظرهای متفاوتی نسبت به گذشته از سوی برخی از کشورهای عضو 1+5 شنیده میشود. از یک سو لاوروف وزیر امور خارجه روسیه پس از نشست 1+5 در جمع خبرنگاران اعلام کرد که در صورت پذیرش پیشنهادهای این قطعنامه ایران میتواند با اعضای 1+5 به طور مستقیم مذاکره کند. از سوی دیگر رایس وزیر امور خارجه آمریکا نیز در نشست داووس اعلام کرد که در صورت تعلیق غنیسازی اورانیوم از سوی ایران، ایالات متحده آمریکا وارد روابط تجاری – اقتصادی با ایران شده و یک رابطه عادی را مانند کشورهای دیگر با ایران در پیش خواهد گرفت. هر چند اظهار نظرهای ملایمتر خانم رایس در حالی صورت گرفت که بوش بر مواضع سختتر و تهدیدآمیزتر خود نسبت به ایران افزوده است و اظهار نظرهای مخالفی نسبت به وزیر امور خارجه خود میکند، اما در این بین نیز منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات مقامات گروه 1+5 در نشست داووس گفت که شورای امنیت تا اعلام نهایی گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی دست نگه دارد و از تصمیمات شتابزده خودداری کند. فضای تشدید تحریمها از یک سو و پیشنهاد مذاکره همزمان با ایران از سوی دیگر هر چند از ماهها پیش آغاز شده است، ولی با انتشار گزارش سازمان اطلاعاتی آمریکا در خصوص پرونده هستهی ایران گویا رویکرد کشورهای گروه 1+5 نسبت به ایران تغییر کرده است و فرصتهایی را برای بهرهبرداری ایران از این شرایط مهیا کرده است. به همین منظور با چند نفر از متخصصان و کارشناسان سیاسی مسائل مربوط به برنامه هستهیی گفتوگو کردهایم.
">مقدمه:
گروه سیاسی، مریم مهدویاصل: سومین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در حالی تهیه شده است که اظهار نظرهای متفاوتی نسبت به گذشته از سوی برخی از کشورهای عضو 1+5 شنیده میشود. از یک سو لاوروف وزیر امور خارجه روسیه پس از نشست 1+5 در جمع خبرنگاران اعلام کرد که در صورت پذیرش پیشنهادهای این قطعنامه ایران میتواند با اعضای 1+5 به طور مستقیم مذاکره کند. از سوی دیگر رایس وزیر امور خارجه آمریکا نیز در نشست داووس اعلام کرد که در صورت تعلیق غنیسازی اورانیوم از سوی ایران، ایالات متحده آمریکا وارد روابط تجاری – اقتصادی با ایران شده و یک رابطه عادی را مانند کشورهای دیگر با ایران در پیش خواهد گرفت. هر چند اظهار نظرهای ملایمتر خانم رایس در حالی صورت گرفت که بوش بر مواضع سختتر و تهدیدآمیزتر خود نسبت به ایران افزوده است و اظهار نظرهای مخالفی نسبت به وزیر امور خارجه خود میکند، اما در این بین نیز منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات مقامات گروه 1+5 در نشست داووس گفت که شورای امنیت تا اعلام نهایی گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی دست نگه دارد و از تصمیمات شتابزده خودداری کند. فضای تشدید تحریمها از یک سو و پیشنهاد مذاکره همزمان با ایران از سوی دیگر هر چند از ماهها پیش آغاز شده است، ولی با انتشار گزارش سازمان اطلاعاتی آمریکا در خصوص پرونده هستهی ایران گویا رویکرد کشورهای گروه 1+5 نسبت به ایران تغییر کرده است و فرصتهایی را برای بهرهبرداری ایران از این شرایط مهیا کرده است. به همین منظور با چند نفر از متخصصان و کارشناسان سیاسی مسائل مربوط به برنامه هستهیی گفتوگو کردهایم.
">مقدمه:
گروه سیاسی، مریم مهدویاصل: سومین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در حالی تهیه شده است که اظهار نظرهای متفاوتی نسبت به گذشته از سوی برخی از کشورهای عضو 1+5 شنیده میشود. از یک سو لاوروف وزیر امور خارجه روسیه پس از نشست 1+5 در جمع خبرنگاران اعلام کرد که در صورت پذیرش پیشنهادهای این قطعنامه ایران میتواند با اعضای 1+5 به طور مستقیم مذاکره کند. از سوی دیگر رایس وزیر امور خارجه آمریکا نیز در نشست داووس اعلام کرد که در صورت تعلیق غنیسازی اورانیوم از سوی ایران، ایالات متحده آمریکا وارد روابط تجاری – اقتصادی با ایران شده و یک رابطه عادی را مانند کشورهای دیگر با ایران در پیش خواهد گرفت. هر چند اظهار نظرهای ملایمتر خانم رایس در حالی صورت گرفت که بوش بر مواضع سختتر و تهدیدآمیزتر خود نسبت به ایران افزوده است و اظهار نظرهای مخالفی نسبت به وزیر امور خارجه خود میکند، اما در این بین نیز منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات مقامات گروه 1+5 در نشست داووس گفت که شورای امنیت تا اعلام نهایی گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی دست نگه دارد و از تصمیمات شتابزده خودداری کند. فضای تشدید تحریمها از یک سو و پیشنهاد مذاکره همزمان با ایران از سوی دیگر هر چند از ماهها پیش آغاز شده است، ولی با انتشار گزارش سازمان اطلاعاتی آمریکا در خصوص پرونده هستهی ایران گویا رویکرد کشورهای گروه 1+5 نسبت به ایران تغییر کرده است و فرصتهایی را برای بهرهبرداری ایران از این شرایط مهیا کرده است. به همین منظور با چند نفر از متخصصان و کارشناسان سیاسی مسائل مربوط به برنامه هستهیی گفتوگو کردهایم.
دکتر رضا امراللهی رئیس سابق سازمان انرژی اتمی در دوران ریاست جمهوری رفسنجانی در این خصوص گفت: «ایران از این فضا چه استفادهیی میکند. چه فرصتهایی هست. من فکر نمیکنم فرصت جدیدی برای ایران درست شده باشد. برای هر دو طرف به نظر من یک راه بیشتر وجود ندارد و آن هم احترام گذاشتن به نظرات کارشناسی آژانس است.»
وی افزود: «آژانس در 6-5 سال گذشته چندین بار توسط غرب تا لبه پرتگاه «عامل غرب شدن» پیش رفت ولی بدنه آژانس که نظراتشان کارشناسی بود مقاومت کردند و نشان دادند که باید بر اساس و در چارچوب پروتکل NPT حرف زد الان هم تقریباً حرفهایشان بر همان اساس است. اما آمریکا هنوز هم تعمد دارد حرف کارشناسی آژانس را قبول نکند یا حتی مقابل آن موضع بگیرد. بعضی از جناحهای آمریکا هم مثل خانم رایس البته یکی به نعل میزنند یکی به میخ. در هر حال امروز آژانس این اتهام را که «واچداگ» آمریکا باشد کمکم دارد از خودش دور میکند و حالا شورای امنیت است که باید در این خصوص عاقلانهتر عمل کند و به یک عامل فشار که طرفدار آمریکاست تبدیل نشود. این بزرگترین چالش سازمان ملل و آقای بانکیمون است که در زمان ایشان بعد از اینکه خود آمریکاییها به بعضی از واقعیتها اعتراف کردند از ایشان و شورای امنیت برای صحه گذاشتن بر نظرات غیرکارشناسی «شورای امنیت» سوءاستفاده نشود.»
امراللهی درباره بهترین راهها در مورد پرونده هستهیی ایران اظهار داشت: «1ــ آژانس نظر نهایی خود را بدهد و شورای امنیت برای اقدام بعدی منتظر نظر آژانس بماند.
2ــ شورای امنیت خود را از «واچداگ» بودن بعضی از کشورهای غربی به ویژه آمریکا رهایی بخشد.
3ــ سازمان ملل (شورای امنیت) پرونده را به آژانس برگرداند.
4ــ تنها چیزی که هست، این است که با گزارش آمریکا در خصوص صلحجویانه بودن صنعت هستهیی ایران فرصت جدیدی برای آمریکا پیش آمده که بیش از این با آبروی جهانی خود در دنیا بازی نکند.
5ــ اجازه بدهد آژانس به وظیفه خویش عمل کند و از اسبابی به نام شورای امنیت بیش از این بهرهکشی نکند.»
دکتر سید داوود آقایی استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران نیز درباره فضای دوگانه تشدید تحریمها و مذاکره با ایران در پیشنویس قطعنامه سوم شورای امنیت به اضافه آلمان گفت: «آنچه مسلم است فضای کنونی نسبت به فضایی که در آن قطعنامه دوم تصویب شد، فضای مناسبتر و جو تفاهمآمیزتری بین ایران و کشورهای 1+5 وجود دارد. به ویژه اینکه پس از اعلام گزارش سازمان اطلاعاتی آمریکا مبنی بر اینکه ایران از سال 2003 دیگر درصدد دستیابی به سلاحهای هستهیی نیست، جو نسبتاً مساعدی در خصوص رویکرد فعالیتهای هستهیی ایران در داخل آمریکا، کشورهای اروپا و مجموعه کشورهای گروه 1+5 به وجود آمده است و این یک فرصت مناسبی برای رفع نگرانیها و رسیدن به یک تفاهم قابل قبول نسبت به گذشته است.»
وی در ادامه افزود: «در عین حال باید پذیرفت که هنوز موانع و مشکلاتی بر سر راه دستیابی به توافق کامل در خصوص فعالیتهای هستهیی ایران وجود دارد. در واقع گزارش و بیان نظرات آقای البرادعی فضای مناسبی را برای رفع نگرانیها بین کشورهای 1+5 به وجود آورده است.
ضمن اینکه باید پذیرفت که در دوران حکومت نومحافظهکاران بعید به نظر میرسد که توافقی صددرصد بین ایران و حداقل آمریکا در این زمینه به وجود آید.»
وی در ادامه توضیح داد: «چون رسیدن به توافق کامل نوعی عقبنشینی و شکست برای دولت بوش محسوب میشود؛ دولت بوش این را نمیپذیرد.»
آقایی همچنین با اشاره به صحبتهای اخیر خانم رایس در اجلاس داووس در خصوص برقراری روابط تجاری و اقتصادی با ایران گفت: «اگر خانم رایس در واقع چراغ سبزهایی را میدهد و بنا به یکسری شرایط اعلام میکند که آمادگی گفتوگو با ایران در این زمینه را دارد، اینها بنابر فراهم شدن یکسری شرایط موجود در عرصه بینالمللی و همچنین ناشی از فضای انتخاباتی در درون آمریکا است. »
سپس وی با اشاره به صحبتهای لاوروف در خصوص پذیرش شرایط قطعنامه سوم از سوی ایران و حضور ایران در اجلاس 1+5 و مذاکره مستقیم با این کشورها تشریح کرد: «آقای لاوروف ادعا میکند در صورتی که ایران شرایط مندرج در قطعنامه در دست تصویب را بپذیرد با او مذاکره میکنند اما ایران این شرایط را نخواهد پذیرفت چرا که یکی از بندهای مندرج در آن درخواست تعلیق غنیسازی از سوی ایران است.»
وی افزود: «اگر آقای متکی اظهارنظر یا تصمیمگیری در مورد قطعنامه جدید را منوط به اعلام نظر گزارش نهایی آژانس میداند، بر این باور هستند که مجموعه شرایط در جهت مثبت به نفع ایران در حال پیشروی است. بنابراین قطعنامه جدید نه شرایط را تغییر میدهد و نه در برگیرنده تحریمهای شدیدتر علیه ایران است و نه اینکه به طور کامل امتیازات ویژهیی را به ایران اعطا میکند. بنابراین این قطعنامه شرایط را تغییر نمیدهد و ایران هم بالطبع خواهان تعلیق غنیسازی اورانیوم نخواهد بود.»
وی در ادامه اشاره کرد: «در عین حال باید منتظر اعلام نهایی گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی بود که میتواند تاثیرات تعیینکنندهیی را در مورد فضای همکاریها ایجاد کند. در عین حال تحولات انتخاباتی در درون آمریکا و اینکه کدام یک از نامزدهای انتخاباتی از حزب دموکرات و جمهوریخواه به موقعیت بهتری دست خواهند یافت و آرا به سمت کدام یک از احزاب متمایل خواهد بود، میتواند بر فضای همکاریها تاثیر لازم را بر جای بگذارد.»
همچنین دکتر احمد قریب متخصص مسائل هستهیی نیز در این خصوص گفت: «تصور من این است که به احتمال قوی ایران قطعنامه سوم را نمیپذیرد. پس این شرایط برمیگردد به اینکه وقتی ایران قطعنامه سوم را نپذیرفته چه وضعیتی حاکم خواهد بود.» وی در ادامه افزود: «در این وضعیت امکان دارد ما با دو موضوع مواجه شویم؛ 1ـ نظر گروه 1+5، 2ـ نظر آقای البرادعی که من تصور میکنم این دفعه یک مقدار البرادعی نظرش را متعادلتر از دور قبل خواهد کرد. ولی نظر البرادعی با نظر گروه 1+5 که مواضع تندتر و غیر متعادلتری دارند مواجه خواهد شد. بنابراین قطعنامه سوم نسبت به قطعنامههای اول و دوم مشکلات را بیشتر خواهد کرد.» وی تاکید کرد: «بر این اساس تنها کاری که ما میتوانیم در مقابل آنان انجام دهیم این است که از طریق دیپلماسی و با توانایی بسیار بالا تعاملی را بر اساس واقعیت خارج و داخل کشور با کشورهای گروه 1+5 یا افرادی مثل البرادعی که بر نظر گروه 1+5 تاثیر دارند، برقرار کنیم. » دکتر قریب که دارای دکترای شیمی هستهیی است و سالها در سازمان انرژی اتمی مشغول به کار بوده است در ادامه پیشنهاد داد: «ما باید تواناییهای داخلی و فنی را برای رشد تکنولوژی هستهیی تا حدی بالا ببریم و تقویت کنیم که کشورهای خارجی به این سادگی نتوانند به ما فشار بیاورند. ضمن اینکه برای افزایش توانایی خودمان مشارکت کشورهای پیشرفته را در بنای معماری تکنولوژی هستهییمان افزایش دهیم.»