بسماللهالرحمنالرحیم
در آستانه بیست و نهمین دهه فجر انقلاب اسلامی، خبرهای خوشی از رشد بیداری اسلامی در کشورهای مختلف، از جمله ترکیه، میرسد.
تفاهم حزب حاکم اسلامگرای عدالت و توسعه با حزب حرکت ملی که یکی از احزاب اصلی جناح مخالف دولت اردوغان محسوب میشود، گره یکی از جدیترین مشکلات سیاسی- اجتماعی جامعه ترکیه را گشود و تقریباً بلافاصله این موضوع مورد حمایت و موافقت رئیسجمهور ترکیه قرار گرفت. عبدالله گل، با پیشنهاد دولت آنکارا برای لغو قانون ممنوعیت حجاب در دانشگاههای این کشور موافقت کرد. دولت اسلامگرای «رجب طیب اردوغان» درصدد است با در نظر گرفتن خواست اکثریت در مجلس ملی ترکیه، قانون ممنوعیت حجاب در دانشگاهها را لغو کند و در صورت موافقت مجلس با این لایحه، رئیسجمهور نیز آنرا تایید خواهد کرد تا جنبه اجرائی به خود بگیرد.
واقعیت اینست که اصرار ژنرالها و لائیکهای ترکیه بر ضدیت با احکام اسلامی تدریجاً به انزوای سیاسی- اجتماعی لائیکها منجر شده و آنها فضای مسمومی را علیه خود به راه انداختهاند که به نظر میرسد نهایتاً به حذف تدریجی لائیکها از مناصب قدرت در ترکیه منجر خواهد شد.
کودتای ژنرال «کنعان اورن» در حدود 3 دهه پیش، در واقع حرکتی بازدارنده علیه موج اسلامگرائی در ترکیه بود. ژنرالها اگرچه توانستند اسلامگرایان ترکیه را برای سالها از قدرت کنار بزنند ولی سرانجام با روی کارآمدن «نجمالدین اربکان» به عنوان نخستوزیر ترکیه، موقتاً در برابر او عقبنشینی کردند لکن با یک حرکت تهاجمی دیگر، اربکان را از قدرت کنار زده و حزب وی را غیرقانونی اعلام نمودند. اسلامگرایان سپس راه خود را کمی تغییر دادند و در چارچوب تشکلهای نوظهور سیاسی، به آرایش نیرو پرداختند و توانستند اهرمهای قدرت سیاسی را یکی پس از دیگری بدست آورند. بیتردید، امواج قدرتمند بیداری ناشی از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران که مرزها را در نوردیده و ملتهای مسلمان منطقه را به تحرک واداشته، در تحولات سالهای اخیر ترکیه تأثیر مهمی داشته است.
این، تجربهای موفق است که مسلمانان با همین دستورالعمل منطقی توانستند لائیکها را وادار به پذیرش واقعیتهای عینی و ملموس جامعه ترکیه نمایند و به آنها نشان دهند که مجبورند اسلامی بودن فضای جامعه در ترکیه را بپذیرند.
لائیکها، علاوه بر آنکه با همه نمادهای مذهبی مخالف بودند، همواره تلاش میکردند حجاب را «سوغات ایران» معرفی کنند و آن را القاء شده از آن سوی مرزها جلوه دهند. آنها میگویند حجاب و هویت اسلامی، از آن سوی مرزهای ترکیه و از ایران به عنوان یکی از آثار انقلاب اسلامی آیتالله خمینی به ترکیه سرایت کرده است. صرفنظر از تاثیر و تاثر انسانها از فرهنگ همسایگان که در نوع خود باعث تاثیرات غیرقابل اجتناب از ترکیه بر ایران و از ایران بر ترکیه شده و میشود، واقعیت اینست که لائیکها با این جملات و عبارات خود در واقع درک سیاسی و شعور اجتماعی مردم ترکیه و عظمت فرهنگ اسلامی در این سرزمین بزرگ اسلامی را به زیر سئوال میبرند.
اگرچه لائیکهای ترکیه برای حدود 3 دهه سعی کردند خود را در پشت سر ژنرالها مخفی کنند و فقدان پایگاه سیاسی- اجتماعی فراگیر در ترکیه را اینگونه جبران نمایند، ولی به نظر میرسد ژنرالها نیز تدریجاً دریافتهاند که اعتبار و موقعیت خود را نبایستی خرج موقعیت روبه افول لائیکها نمایند و بهتر است این موقعیت خود را با پرهیز از ورود به مسائل سیاسی- اجتماعی، حفظ کنند. چرا که در طول دوران اخیر به ژنرالها ثابت شده که بیاعتباری روزافزون لائیکها، ممکن است موقعیت آنها را نیز خدشهدار نماید.
این نکته از آن جهت اهمیت دارد که لائیکها با تحمیل خواستههای خود و مخفی شدن پشت سرژنرالها، حتی موجبات درگیری ژنرالها با ارکان قدرت داخلی ترکیه را نیز فراهم کردند و زورآزمائی اخیر لائیکها و ناکامی مطلق در این زمینه، بسیار پندآموز است. این برای ترکیه با ادعای دمکراسی، بسیار شرمآور بود که زنانش بعنوان نیمی از پیکره جامعه این کشور حتی حق انتخاب نوع پوشش خود را نداشته باشند و بخاطر حفظ حجاب خود، از تحصیل در دانشگاهها و برخی مدارس، محروم شوند. از طرفههای روزگار اینست که فرزندان مقامات ارشد اسلامگرای ترکیه، امروز بخاطر اصرار به حفظ حجاب خود مجبورند در دانشگاههای اروپا و آمریکا تحصیل کنند! این برای نظام سیاسی ترکیه با ادعای دمکراسی، ننگ بزرگ بود که نمیتوانست خواست مردم را در اجرای احکام دینی تأمین کند و برای آنها تعیین تکلیف میکرد. ناگفته پیداست که لائیکهای ترکیه به راحتی از مسائل امروز جامعه نمیگذرند و قطعاً سعی خواهند کرد مسلمانان را با موانع و مشکلاتی مواجه سازند. آنها اصرار دارند مرام لائیک را یک خواست مردمی قلمداد نمایند و اراده خود را خواست مردم جلوه دهند این در حالی است که نظرسنجیهای متعدد لغو قانون ممنوعیت حجاب را یک «خواسته مردمی» ارزیابی کرده و از حمایت گسترده اکثریت مردم ترکیه از این موضوع خبر میدهند. دقیقاً به همین دلیل است که احتمال میرود لغو قانون منع حجاب در ترکیه، به یک جشن ملی در این کشور اسلامی تبدیل شود و بدین ترتیب، موانعی که لائیکها در طول دههای گذشته بر سر راه اسلام و مسلمان ترکیه بوجود آوردهاند یکی پس از دیگری برداشته شوند.