سیما ابراهیمی
احمد پورنجاتی، نماینده سابق مجلس، با توجه به مجموعه تلاشهای اصلاحطلبان و با در نظر گرفتن همه عوامل فرضی که در فعالیت انتخاباتی پیش روی اصلاحطلبان است وضعیت ائتلاف اصلاحطلبان و روند همگرایی را رو به افزایش ارزیابی کرد. وی گفت: با توجه به زمینههای عینی موجود در جامعه و وضع موجود در دو قوه اجرایی و مجلس که حاکی از سرخوردگی و نارضایتی است زمینه اقبال جامعه برای تغییر و تحول این دو حوزه بیشتر مشاهده میشود. پورنجاتی با اشاره به اینکه هنوز برای ارزیابی میزان انگیزه اجتماعی و حضور در انتخابات کمی زود است افزود: متاسفانه مجموعه جریانهای وابسته به جناح اصولگرا با استفاده از شیوههایی که میتوان گفت تدابیر ضدرقابتی است، نوعی فضاسازی مایوسکنندهای برای حضور اصلاحطلبان و پایگاه اجتماعی آنها دنبال میکنند. وی با اعتقاد بر اینکه با همه این چالشهایی که پیشرو است، جریان اصلاحطلب با تمام طیفبندیهای درونیاش با امیدواری و تلاش متکی بر منافع و مصالح نظام در حال فعالیت است گفت: در مجموع اگر بخواهیم واقعبینانه داوری کنیم، اوضاع چندان بد نیست. این صاحبنظر سیاسی در خصوص پتانسیلهای همگرایی اصلاحطلبان با اشاره به اینکه در جنبههای فردی و ایجابی نقاط بسیار مهمی برای همگرایی وجود دارد، گفت: از منظر فردی نه تنها در مجموعه طیفهای اصلاحطلبان بلکه حتی در بخشهایی از گرایشهای خردورز و آیندهنگر در میان اصولگراها نوعی احساس نگرانی از روند نه چندان مطلوب و حتی در بخشهایی نامطلوب، اداره امور کشور به چشم میخورد. همچنین به نظر میرسد از منظر مصالح کشور تمام کسانیکه فراتر از منفعتجوییهای سیاسی به مسائل مینگرند در بخشهای مختلف اجرایی کشور دچار نگرانی هستند.
کشور را باید از رسیدن به شرایط خطرناک نجات داد
وی یکی از مهمترین نقاطی را که همه طیفهای اصلاحطلب بر آن توافق دارند را ایجاد یک تغییر و تحول اصولی و عقلانی در ترکیب حاکمیت و در مرحله اول در مجلس، عنوان کرد و افزود: باید تلاش کرد حتی با یک نگرش حداقلی کشور را از رسیدن به آستانه شرایط خطرناک نجات داد. پورنجاتی دومین عامل همگرایی از جنبه فردی یعنی نفی شرایط موجود در اتلاف منابع کشور به خصوص در عرصه نیروهای انسانی باتجربه و ارزشمند دانست. وی زمینههای همگرایی در جنبههای ایجابی را بسیار بالا عنوان کرد و گفت: با توجه به شرایط مطلوب کشور از نظر درآمدهای ارزی، هر جریانی که به چشمانداز توسعهای کشور نظر میکند بر این مسئله توافق خواهد داشت که شرایط فعلی میتواند بهترین فرصت را برای توسعه زیرساختها که مقدمه پیشرفت واقعی کشور است را داشته باشد.
پورنجاتی در ادامه افزود: بنابراین اگر یک ترکیب و مجموعهای دارای راهبرد صحیح و با استراتژی متکی به کارشناسی کشور را اداره کند با بهرهگیری از این منابع کمسابقه در واقع از یک فرصت مهم تاریخی برای اطلاع کشور بهره خواهد برد این عامل هم از جمله عواملی است که ایجاب میکند در مجموعه جریان اصلاحطلب همگرایی بیشتری بر روی این نکته باشد. این فعال سیاسی با انتقاد از برخی اظهارات از افراد سرشناس جریان اصولگرا گفت: مجموعه جریانی که به عنوان اصولگرا مشهور است به خصوص طیفهای افراطی که متاسفانه میدانداری با آنهاست، با سنگر گرفتن پشت اصل نظام تصمیم گرفتند به طور کلی جریان اصلاحطلب را از صحنه سیاسی کشور حذف کنند. همچنین اظهارات افراد سرشناس این جریانها به خصوص در این روزهای اخیر که به انتخابات مجلس هم نزدیک میشویم از ادبیات کنایهآمیز هم فراتر رفته و به شکل آشکارتر و شفافتری بیان شده است و این رفتار آنها گویای اینست که "ما اجازه نمیدهیم که غیر از ما کسی پا به عرصه هویت و قدرت در هر جایی و تحت هر شرایطی (مثل شرایط فعلی در ارتباط با انتخابات مجلس) بگذارد. پورنجاتی با تاکید بر اینکه این افراد بدون رودربایستی و با سپر قرار دادن نظام و تحت عنوان دفاع از نظام اقدام به پیشدستی در حذف این جریان میکنند، گفت: این افراد اقدام به پیشدستی در تخریب و حذف این جریان از نظر ذهنی در جامعه میکنند در واقع با این اظهارات ذهنیت حذف جریان اصلاحطلب را در جامعه ترویج میکنند که در شرایطی مثلا در مراحل بررسی صلاحیت و روند انتخابات این حذف به صورت عملی محقق شد، قابل توجیه باشد و این هم نکتهای است که میتواند عامل همگرایی باشد. وی با اعتقاد بر اینکه زمینه همگرایی بسیار فراهمتر از قبل است گفت: لزوما مفهوم همگرایی این نیست که یکپارچگی شکلی هم وجود داشته باشد؛ کما اینکه اصلاحطلبان در دو قالب حزبی و یا ائتلاف فعالیت میکنند.
نقش آقای خاتمی در تفاهم اصلاحطلبان مهم و کارساز
این صاحبنظر سیاسی نقش آقای خاتمی را در تفاهم اصلاحطلبان مهم و کارساز ارزیابی کرد و افزود: شخصیت آقای خاتمی بدلیل فراتر بودن از طیفبندیهای درونی جبهه اصلاحات و مقبولیت بسیار گسترده اجتماعی که ایشان همواره داشته و امروز نیز بیش از گذشته دارند برای پیشبرد اهداف اصلاحطلبان نه تنها از منظر جریان اصلاحطلب بلکه از منظر منافع نظام بسیار مهم و کارساز است.
وی بر این اعتقاد است که اگر در کشور بخواهیم فراتر از چالشها و طیفبندیهای سیاسی سرمایههای اعتبار جهانی را بسنجیم آقای خاتمی در زمره ردیفهای اول فهرست این سرمایهها قرار میگیرد بنابراین بهتر و نتیجهبخشتر است که مجموع اصلاحطلبان با سلیقههای درونجبههای شان در پرتو نام، رفتار، شخصیت و منش آقای خاتمی حرکت بکنند و همه تلاش کنند که فارغ از دلمشغولیهای حزبی یا طیف سیاسی خود در این چارچوب فعالیت خود را سامان دهند. پورنجاتی با اشاره به اینکه هنوز برای ارزیابی فضای انتخابات زود است افزود: متاسفانه واخوردگیهایی که طی این چند سال پس از مجلس ششم و بعد از حضور دولت نهم در جامعه بوجود آمده و موجب گسترش نارضایتیها شده است؛ همچنین نیز عواملی چون ناکامیهایی که از شعارهای نه چندان قابل تحقق و عمل نشده، وعدههای به نتیجه نرسیده، موجب نوعی بیانگیزگی برای حضور میشود. همچنین شاید در صوت فراهم آوردن یک فضای ارتباط سالم به خصوص در عرصه ارتباطات رسانهای برای همه گرایشهای سیاسی که در جامعه فعال هستند با توجه به اینکه جریان اصلاحطلب از کمترین امکانات ارتباطات گسترده برخوردار است میتوانیم شاهد فضای گرمتر و پررونقتری باشیم؛ اما چون در حال حاضر یک جریان به طور یکپارچه تمام ارکان نظام را در اختیار دارد و حاضر به رقابت طبیعی نیست و تلاش بر این دارد که به گونهای غیرعادی تمام راههای حضور و فعالیت جریان رقیب خودش (اصلاحطلبان) را ببندد، بالطبع موجب سلب و تضعیف انگیزه مردم میشود.
بازگرداندن مسیر جریان اداره کشور بر راهی که محوریت عقلانیت باشد
پورنجاتی گفت: خوشبختانه امروز به برکت تجربههای ارزشمند و پختگی و آزمودگی اصلاحطلبان و اعتلای همگرایی و همدلی و همسویی در راهبردها و حتی تاکتیکهای مورد نظر و شکوفایی جوانههای عقلانیت و اعتدال و واقعگرایی مثبت در مجموعه جریان اصلاحطلب و البته و متاسفانه به خاطر اشتباهها و اقدامات نسنجیده برخی در ادارهی امور کشور، فضای عمومی افکار جامعه بیش از پیش آماده شنیدن مواضع اصلاحطلبانه است.
پورنجاتی افزود: در مجموع هنوز گرمای مورد انتظار را در فضای جامعه در آستانه انتخابات را مشاهده نمیکنم البته امیدوارم که بتدریج یخها آب شود و مردم به این نتیجه برسند که تنها با حضور گسترده در عرصه انتخابات در صورتیکه طبیعی پیش رود، میتوان شرایط را عوض و اهداف و مقاصد را دنبال کرد. وی بر این باور است که محور شعار اصلاحطلبان باید بر مسائل و مشکلات، ارزیابیها، و نیز قضاوتهایی باشد که در این چند سال اخیر مورد توجه مردم بوده است؛ همچنین اگر به درون دفتر طبیعی افکار عمومی مراجعه کنیم متوجه میشویم که مردم تشنه صداقت و یکرنگی هستند و از برخوردهای فریبدهنده دلزده و نگران هویت کشور و انقلاب خودشان هستند. پورنجاتی گفت: بازگرداندن مسیر جریان اداره کشور بر راهی که محوریت عقلانیت باشد و تدبیر و کارشناسی در آن برجسته باشد به همراه صداقت و یکرنگی، میتواند مهمترین شعارهایی که برخواسته از وجدان عمومی مردم باشد، گفت: نجات کشور از وضعیت نابسامان کنونی در همه بخشها، نوید یک فضای صادقانه و عاری از عوامزدگی، شعارزدگیهای توخالی و بهرهگیری از سرمایههای کشور به نفع ساختارهای اساسی کشور، تابلوهای کلی است که میتواند در شعارها مورد توجه باشد. این نمایندهی مجلس ششم تاکید کرد: البته به اعتقاد من، برای کنش سیاسی لزوما نباید در قدرت بود. حتی گاه برای یک دوره چهبسا فعالیت سیاسی در مدار خارج از قدرت، اثربخشتر و سازندهتر باشد. پورنجاتی اضافه کرد: آسانطلبی سیاسی آفت بزرگ کنش سیاسی است که متاسفانه بسیاری از جریانهای سیاسی پس از انقلاب گویی هاضمهشان عادت به آمادهخوری کرده است. به همین دلیل احزاب در کشور ما بیشتر به محفل شبیه بودهاند تا حزب محفلهایی که بر مدار حضور یک شخصیت بزرگتر پا برجا ماندهاند.
مجلس هشتم یک اکثریت قاطع از هیچ جناحی نخواهد بود
رییس کمیسیون فرهنگی مجلس ششم با اعتقاد بر اینکه در انتخابات مجلس هشتم شکلگیری اکثریت قاطع بعید به نظر میرسد اظهار داشت: با مختصات کنونی احساس میشود در مجلس هشتم یک اکثریت قاطع از هیچ جناحی نخواهد بود و با توجه به عبرتهای پرهزینهای که هم مردم ما و هم عقلای جناحهای سیاسی و نیز شخصیتها و نهادهای تاثیرگذار از روندهای نامطلوب و پراشتباه و هزینه برگرفتهاند؛ امید میرود که ترکیب کلی مجلس هشتم به گونهای باشد که بار دیگر مجلس به مثابهی مرکز اصلی ارادهی ملی جایگاه واقعی و شایستهی خود را بازیابد و در نتیجه زمینهی سازماندهی و بهبود مدیریت اجرایی کشور فراهم شود، هر چند گسترهی نابسامانیها در زمینههای مختلف بسیار است و هر مجلس و دولت جدیدی در آینده با انبوهی از مشکلات مواجه خواهد بود. این نماینده مجلس ششم به اصلاحطلبان توصیه کرد اجازه ندهند برخی اختلاف روشها یا حتی پارهای کدورتهای شخصی و موضعی متعلق به گذشته، همچون لقمهای لذیذ در کام جبههی ضداصلاحات قرار گیرد. وی تاکید کرد: آتشبازی جبههی رقیب علیه موجودیت و کلیت جریان اصلاحطلبی کافی است، هرچند به گمان من دراین دو سال به اندازهی لازم مواضع همهی گرایشها و طیفهای اصلاحطلب برای مردم شفاف شده است و دیگر نیازی به نبش قبر بیثمر گذشته نیست.
اصلاحطلبان با برنامهترین و کارشناسانهترین گروه
این تحلیلگر سیاسی در پاسخ به این سوال که دیدگاه اصلاحطلبانی که این دوره قصد ورود به مجلس هشتم را دارند چه تفاوتی با اصلاحطلبان دورههای گذشته دارد، اظهار داشت: البته هر دورهای اقتضائات خاص خود را دارد اما واقعگرایی، اعتدال و تاکید بر ضرورت برونرفت کشور از گردونهی احتمالی بحران، نقاط برجسته و اصلی حاکم بر اندیشهی امروز جریان اصلاحطلب است و بنابراین همه کسانی که به عنوان اصلاحطلب وارد عرصه انتخابات مجلس هشتم میشوند به این مشخصهها همچون تابلوی اصلی و نیاز مبرم و فوری مینگرند. وی با تاکید بر اینکه البته محورهای اصلی اندیشهی اصلاحطلبی، یعنی حاکمیت قانون، صیانت از آزادیهای مشروع و قانونی و دفاع از حقوق بشر و تلاش برای گسترش و تحکیم روزافزون مردمسالاری و گسترش نهادهای مدنی و رواج فرهنگ پاسخگویی به مردم، هیچگاه نباید تحتالشعاع مسایل دیگر گیرد ادامه داد: به لحاظ موقعیت زمانی و با توجه به مشکلات کشور در زمینههای متعارف مدیریت اجرایی در دو سال اخیر، اولویت فوری، اصلاح این روند است که مجلس به مثابهی نماد ارادهی ملی میتواند نقش مهمی در این زمینه داشته باشد.
مجلس ششم از درخشانترین دورههای مجلس
پورنجاتی در پاسخ به این سوال که گفته میشود اصلاحطلبان عمدهی نگاهشان به نخبگان بود و بیشتر تاکیدشان بر مسایل سیاسی و آزادی و حقوق بشر، آیا آنها در مجلس هشتم نیز اینگونه خواهد بود؟ پاسخ داد:
اولا به اعتقاد من و در مقایسه با همهی دولتهای پس از انقلاب، دولت اصلاحات چه در دورهی نخست ریاست جمهوری آقای خاتمی که به اعتقاد خیلیها، بسیار غیرمنتظره و اتفاقی پیروز شد! و چه در دورهی دوم که رای افزونتری نسبت به دور اول داشت، با برنامهترین و کارشناسانهترین دولتها برای ادارهی کشور بود.
ثانیا اصلاحطلبان چه در دولت و چه در مجلس ششم با وجود تاکید و توجه به نخبگان و فرهیختگان و پافشاری بر موضوعات مغفولماندهای همچون آزادیهای سیاسی و مطبوعاتی و قانونمداری و حقوق بشر و حقوق شهروندی و امثال اینها، هیچگاه از مسایل مربوط به معیشت عادی مردم غافل نبودند، البته نه به شکل روبنایی و به اصطلاح تحتالحمایهای یا کمیتهی امدادی، بلکه در قالب زیربنایی و توسعهای.
ثالثا برخلاف ادعانامهها و اتهامپراکنیهایی که این روزها علیه مجلس ششم میشود تا همه کارنامه آن مجلس را در نطقهای پیش از دستور نمایندگان اصلاحطلب در اعتراض به برخی تخلفات قانونی و در دفاع از حقوق شهروندی خلاصه کنند. مجلس ششم در زمینهی قانونگذاری و نظارت بر دستگاههای اجرایی یکی از درخشانترین دورههای مجلس پس از انقلاب محسوب میشود. وی افزود: قانون بسیار مهم سرمایهگذاری خارجی با همهی چالشهایی که فراراه مجلس ششم بود در کدام مجلس تصویب شد؟ قانون مالیاتها که در حال حاضر مبنای کار است در کدام مجلس تصویب شد؟ قوانین مهم مربوط به آموزش و پرورش و آموزش عالی در کدام مجلس به تصویب رسید؟ قانونهای نظام صنفی، چه نظام مهندسی کشاورزی، چه پرستاری، چه روانشناسی و چه اصلاح نظام پزشکی و نیز قانون نظام صنفی مربوط به اصناف در کدام مجلس تصویب شد؟
پورنجاتی اضافه کرد: متاسفانه برخی از شخصیتها برای رقابت سیاسی گویی به هیچ قاعدهی اخلاقی الزام ندارند و در موضع توصیف و اظهارنظر نسبت به دولت و مجلس اصلاحات، اظهار هر ناروایی را مباح میدانند، حتی گاه نسبت دروغ میدهند.