نصر عزیزی
دیدار حججاسلام کروبی و خاتمی با آیتالله هاشمی رفسنجانی که در بهرهبرداریهای تبلیغی از آن با عنوان نشست یاد شده، تلاشی برای چانهزنی انتخاباتی است که چند هدف را دنبال میکنند و در ذیل به بعضی از آنها پرداخته میشود:
1- عنوان نشست برای این ملاقات تداعی توافقی همهجانبه بین سه شخصیت یادشده پیرامون انتخابات و موضوع ردصلاحیتها است که چنین نیست. در اینکه جناب آقای خاتمی و جناب آقای کروبی به دنبال پیگیری مسایل جناحیشان هستند، بحثی نیست ولی بر خلاف آنچه که دیگران گفتهاند، از شخصیت رئیس محترم مجلس خبرگان بعید است که بخشی از تلاش خود را هماهنگ با آقایان جهت پیگیری مسایل یک جناح متمرکز کرده باشد. بلکه آنها در این ملاقات براساس آنچه که پیشبینی گردید، پیگیر رایزنی و چانهزنی در خصوص بازگرداندن صلاحیت به ردصلاحیتشدگان بودهاند که براساس قانون رد شدهاند.
2- در ماههای اخیر برای ترمیم و تسهیل فضای لازم تبلیغاتی جریان اصلاحطلب تبلیغات وسیع و هماهنگی در این طیف تحت عنوان مثلث ائتلاف هاشمی، خاتمی و کروبی انجام گرفت که در همان ابتدا توسط هر سه شخصیت تکذیب گردید. هدف طراحان تبلیغاتی سرپوش گذاشتن روی بسیاری از ضعفها و مشکلات سیاسی این جریان به القاء همآهنگی بین این سه نفر و مصادره شخصیت جناب آقای هاشمی رفسنجانی و نوعی مقابله با جریان اصولگرا بوده است که با تکذیب هر سه شخصیت و هوشیاری و تیزبینی جریان اصولگرا مواجه شد. به تبع آن نوع فضاسازی ناکام بهرهبرداری از این ملاقات، چانهزنی و به نوعی اثبات و تبلیغ شکلگیری مثلث اصلاحات است و طراحان این صحنه فکر میکنند حداقل روحیه طرفداران را بازسازی، امیدواری آنها را بیشتر و ترغیب نامزدهای جریان را زیادتر مینمایند و نتیجه آن را در صندوقهای رای جستجو میکنند.
3- قانون همه مراحل و فرآیند انتخابات را به خصوص در رابطه با موضوع صلاحیتها مشخص نموده و مجریان نیز براساس آن عمل میکنند. اگرچه شاخص و معیار مشخصی تاکنون از سوی جریانها برای تفکیک و تشخیص نیروهای وابسته به این یا آن جناح ارایه نگردیده و به جز معدودی از افراد شاخص و باسابقه منتسب مرزبندیها دیگر مشکل بوده و احزاب هم در اکثریت غالب حوزههای انتخاباتی عضو نامزد نام و نشاندار ندارند، و با توجه به اینکه در ردصلاحیتها از همه طیفها و جریانها وجود دارد، معلوم میشود این نوع اقدام صرفاً جنبه تبلیغاتی و بازارگرمی برای جذب آرای مردم دارد. غافل از اینکه مردم به کارنامه عملکرد افراد و جریانهای مدعی توجه داشته و در بسیاری از انتخابات ضمن ملاحظه برخی شرایط و مسایل و موضوعات پیرامونی، به افراد و جریانها رای میدهند.
4- با کمال تاسف در همه انتخاباتها این چنین نقزنیها و خردهگیریها و بهانهجوییها و در بسیاری از موارد بیاعتنایی به قانون توسط جریان اصلاحطلب با محوریت تمرکز روی شورای نگهبان وجود داشته و خواهد داشت و اسم این را دفاع از حقوق مردم و رای مردم و صیانت از آرای مردم میگذارند. ولی در هر شرایطی متناسب با فضای سیاسی روز طراحیهای دستاندرکاران متفاوت است و چنین ملاقاتهایی نیز در همین فرآیند ارزیابی میگردد. نکته دیگر اینکه تبلیغات وسیع و منظوردار تحت عنوان رایزنی با مقامات عالی نظام که منظورشان رهبری است، نوعی بیتوجهی به فرآیندهای قانونی است که بسترهای رایزنی را مشخص نموده است و طرح این نوع رایزنیها یعنی درخواستهای مصلحتاندیشانه برای تایید صلاحیت ردصلاحیتشدههایی که با فرض انتخاب شدن بنا دارند سرنوشت نظام اسلامی را در دست بگیرند. مردم آگاه ما ملاحظه نمودند که نتیجه این نوع درخواستهای نامعقول سیاسی بعضی از نمایندگانند که در مجلس شورای اسلامی به قرآن سوگند یاد میکنند ولی با ایجاد تحصن و ارتباط با عوامل بیگانه به عهد و قسم خود پشت پا میزنند و یا اینکه دهها نفر از آنها اجیر مالی جوانکی نظیر شهرام جزایری میشوند.
5- اگر برخی تصور میکنند با چانهزنی امکان حذف یک وظیفه قانونی که یک بعد آن احراز صلاحیتها است، امکانپذیر میشود ضمن اینکه مقام معظم رهبری نیز با عنایت به رهنمودهای لازم بر موضوع اصل احراز صلاحیت تاکید داشتند. عدم احراز لزوماً به معنی بیصلاحیتیهای اخلاقی و یا سیاسی و یا مالی نامزدها نیست و چه بسا نامزدی براساس قانون به دلیل موضوع برگشت چک بانکی و محکومیت وی صلاحیتش تایید نشده باشد در حالی که از مجموعه برآیند این اقدامات نوعی تخاصم و جناحبندی و قطببندی و تشدید اغراض و در نهایت جبههگیری برای جذب آرا به سوی جریان خودی تلقی میشود که بدون شک نه با معیارهای قانونی و نه با اخلاق انتخاباتی و نه با امانتداری سیاسی و رسالت متعهدانه سیاستمداران سازگاری ندارد و اتفاقاً در حافظه مردم نسبت به فعالیت احزاب و جریانها این تلاشها به عنوان امتیازهای منفی ثبت خواهد شد که شایسته ایجاد نمادها و نهادهای مطلوب برای نظام اسلامی نیست.