گروه سیاسی ـ دکتر علی لاریجانی دوشنبه در همایش دانشجویی "بررسی عملکرد دولت نهم" که در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد، پیشنهادی در مورد پرونده هستهای مطرح کرد که واکنشهای متفاوت کارشناسان را به همراه داشت. دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به این سوال که روند پرونده هستهای را چگونه ارزیابی میکنید، گفت: من روند پرونده هستهای و استراتژی مقاوت برای رسیدن به انرژی هستهای را درست میدانم تصمیم نظام در زمینه هستهای درست بوده و گزارش اطلاعاتی آمریکا هم حقانیت ایران را نشان داد البته آنها از انتشار این گزارش اهداف پشت پرده هم دارند. لاریجانی پیشنهاد کرد: بهترین راه این است که از طریق مذاکره با ایران کار را از پیش ببرند، شاید در شرایط فعلی بهترین راهحل این باشد که آنها خودشان را معطل "پیش مذاکره" نکنند و مستقیما بین 1+5 و ایران مذاکره شکل بگیرد تا آنها مسائلشان را به ایران بگویند.
رویکرد 1+5 در مذاکره مستقیم با ایران اصلاح میشود
در این راستا عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: مذاکره مستقیم با 1+5 رویکرد این گروه را در قبال ایران اصلاح میکند. رشید جلالی جعفری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با مهر در خصوص پیشنهاد دکتر لاریجانی برای مذاکره مستقیم 1+5 و ایران گفت: پیشنهاد لاریجانی مثبت است و مذاکره مستقیم ایران و 1+5 میتواند در تصحیح رویکردهای این گروه تاثیر مستقیم بگذارد. وی افزود: 1+5 تاکنون در غیاب ایران در خصوص مسئله هستهای ایران تصمیمگیری کرده است که این تصمیمات مطلوب نبوده و اجرایی هم نشده است، مثلا آنها قطعنامه علیه ما صادر کردند، ولی ما براساس اصول و حقوق خودمان عمل کردیم و به این قطعنامهها عمل نکردیم. نماینده مردم کرج در خانه ملت گفت: اینکه ایران پیشنهاد مذاکره مستقیم با 1+5 را بدهد یا منتظر دعوت آنان باشد، به تصمیم مسئولان ارشد کشور بازمیگردد، اما نفس این گفتوگو میتواند مثبت باشد. جلالی گفت: ادامه رویکرد فعلی 1+5 میتواند باعث تضعیف نهادهای بینالمللی مثل شورای امنیت سازمان ملل متحد شود. این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی گفت: بهنفع 1+5 است که از فضای تخاصم با ایران خارج شود و با گفتوگوی مستقیم با ایران، ابهامات و مسائلاش را حل کند.
مذاکره مستقیم با 1+5 کلید مسئله هستهای ایران است
همچنین یک کارشناس مسائل بینالملل معتقد است که پیگیری جدی مذاکرات مستقیم با کشورهای موسوم به گروه 1+5 میتواند همچون کلیدی بسیاری از مسائل پیچیده پرونده هستهای ایران را باز کند. دکتر محمد سلطانیفر، مدیرمسئول روزنامه ایراننیوز و استاد دانشگاه در گفتوگو با مهر با تاکید بر نکات مثبت ایده گفتوگوی مستقیم ایران و کشورهای موسوم به 1+5 اظهار کرد: پس از گزارش سازمانهای اطلاعاتی آمریکا تحلیلهای مختلفی مطرح شد که براساس آنها آمریکا با توجه به هزینهها و همچنین محاسباتی که به عمل میآورد، تمام تلاش خود را در جهت تنشزدایی در مسیر مواجهه با تهران به کار خواهد بست. وی افزود: با توجه به شرایط و آخرین تحولاتی که در چارچوب مسئله هستهای ایران رخ داده، به نظر میرسد مواضع و تحلیل دکتر لاریجانی مبنی بر فراهم شدن شرایط برای انجام گفتوگوی مستقیم با کشورهای 1+5 کاملا صحیح بوده است چرا که نباید از یاد برد که تمام کشورها بدون شک بر مبنای منافع خود تصمیمگیری میکنند و لذا مذاکره مستقیم با طرفهای درگیری با مسئله هستهای ایران، نه تنها روند تداخل منافع که غالبا به سود ایران نبوده را متوقف میسازد بلکه میتواند بسیاری از مشکلات این مسئله را نیز حل کند. سلطانیفر با اشاره به اهمیت رویکرد مثبت 1+5 در مذاکرات مستقیم با ایران، ادامه داد: بدون شک نگاه مثبت 1+5 به بحث یا ایدهای تحتعنوان مذاکره مستقیم با ایران در نتیجهبخش شدن این روند موثر خواهد بود و نباید فراموش کرد که در صورت تحقق چنین مذاکراتی نباید آن را به منزله عقبنشینی یا افت روال دیپلماتیک در دستیابی به حقوق هستهای ارزیابی کرد بلکه شکلگیری چنین روندی بدون شک در چارچوب حقوق و منافع ایران قابل تعریف است.
مدیر مسئول ایراننیوز همچنین گفت: انجام مذاکرات مستقیم با 1+5 ضمن تلطیف شرایط حاکم بر پرونده هستهای ایران میتواند در صورت پیگیری جدی، ساماندهی تحریمهای شدید علیه ایران را نیز با مشکلات اساسی مواجه کرده و حتی به توقف آن نیز منجر شود که در این صورت میتوان چنین نتیجه گرفت که کلید مسئله هستهای ایران در مذاکرات مستقیم با کشورهای موسوم به گروه 1+5 قرار گرفته است.
مذاکره مستقیم با 1+5 به سود ایران نیست
نماینده سابق ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز با اشاره به ناکارآمدی قوانین حاکم بر مناسبات نظام بینالملل از سویی و بسته شدن پرونده هستهای ایران از دیگر سو، معتقد است که مذاکره مستقیم با 1+5 به سود تهران نخواهد بود. دکتر محمد کیارشی، نماینده سابق ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی با ناکارآمد خواندن انجام هرگونه مذاکره مستقیم با گروه کشورهای موسوم به 1+5، اظهار کرد: نباید فراموش کرد که جای اصلی پرونده هستهای ایران، آژانس بینالمللی انرژی اتمی است و طرف اصلی ما در روند رسیدگی به این مسئله آژانس و NPT هستند و لذا در این روند نباید به راههای انحرافی وارد شویم. وی با تاکید بر اینکه در واقع پرونده هستهای ایران بسته شده است، افزود: تاکید بیش از حد بر انجام مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم با کشورهای 1+5 به معنای تلاش برای تداوم بررسی مسئله هستهای ایران در همان فاز قبلی یعنی چارچوبهای سیاسی شورای امنیت است و این در حالی است که با تلاشهای انجام شده، پرونده ما در این فاز بسته شده است.