عمری تلاش برای اعتلای نظام اسلامی

تهیه و تنظیم: مجید بیگلری

مبارزات سیاسی

آیت‌الله خامنه‌ای به گفته خویش «از شاگردان فقهی، اصولی، سیاسی و انقلابی امام خمینی(ره) هستند» اما نخستین جرقه‌های سیاسی و مبارزاتی و دشمنی با طاغوت را مجاهد بزرگ و شهید راه اسلام شهید «سیدمجتبی نواب‌صفوی» در ذهن ایشان زده است، هنگامی که نواب صفوی با عده‌ای از فداییان اسلام در سال 31 به مشهد رفته در مدرسه سلیمان‌خان، سخنرانی پرهیجان و بیدارکننده‌ای در موضوع احیای اسلام و حاکمیت احکام الهی و فریب و نیرنگ شاه و انگلیس و دروغگویی آنان به ملت ایران، ایراد کردند. آیت‌الله خامنه‌ای آن روز از طلاب جوان مدرسه سلیمان‌خان بودند، به‌شدت تحت‌تاثیر سخنان آتشین نواب واقع شدند. ایشان می‌گویند: «همان وقت جرقه‌های انگیزش انقلاب اسلامی به‌وسیله نواب صفوی در من به وجود آمده و هیچ شکی ندارم که اولین آتش را مرحوم نواب در دل ما روشن کرد».

همراه با نهضت امام خمینی(قدس سره)

آیت‌الله خامنه‌ای از سال 1341 که در قم حضور داشتند و حرکت انقلاب و اعتراض‌آمیز امام خمینی علیه سیاست‌های ضداسلامی و آمریکاپسند محمدرضا شاه پهلوی آغاز شد، وارد میدان مبارزات سیاسی شدند و شانزده سال تمام با وجود فراز و نشیب‌های فراوان و شکنجه‌ها، تبعیدها و زندان‌ها مبارزه کردند و در این مسیر از هیچ خطری نترسیدند. نخستین‌بار در محرم سال 1383 از سوی امام خمینی(قدس سره) ماموریت یافتند که پیام ایشان را به آیت‌الله میلانی و علمای خراسان در خصوص چگونگی برنامه‌های تبلیغاتی روحانیون در ماه محرم و افشاگری علیه سیاست‌های آمریکایی شاه و اوضاع ایران و حوادث قم برسانند. ایشان این ماموریت را انجام دادند و خود نیز برای تبلیغ، عازم شهر بیرجند شدند و در راستای پیام امام خمینی، به تبلیغ و افشاگری علیه رژیم پهلوی و آمریکا پرداختند. بدین‌خاطر در 9 محرم «12 خرداد 1342» دستگیر و یک شب بازداشت شدند و فردای آن روز به‌شرط اینکه منبر نروند و تحت‌نظر باشند آزاد شدند. با پیش آمدن حادثه خونین 15 خرداد، بازهم ایشان را از بیرجند به مشهد آورده، تحویل بازداشتگاه نظامی دادند و ده روز در آنجا با سخت‌ترین شرایط و شکنجه و آزارها زندانی شدند.

دومین بازداشت

در بهمن 1342 ـ رمضان 1383 ـ آیت‌الله خامنه‌ای با عده‌ای از دوستانشان براساس برنامه حساب‌شده‌ای به مقصد کرمان حرکت کردند. پس از دو، سه روز توقف در کرمان و سخنرانی و منبر و دیدار با علما و طلاب آن شهر، عازم زاهدان شدند. سخنرانی‌ها و افشاگری‌های پرشور ایشان به‌ویژه در ایام ششم بهمن سالگرد انتخابات و رفراندوم قلابی شاه مورد استقبال مردم قرار گرفت. در روز پانزدهم رمضان که مصادف با میلاد امام حسن(ع) بود، صراحت و شجاعت و شور انقلابی ایشان در افشاگری سیاست‌های شیطانی و آمریکایی رژیم پهلوی، به اوج رسید و ساواک شبانه ایشان را دستگیر و با هواپیما روانه تهران کرد. رهبر بزرگوار، حدود دو ماه ـ به‌صورت انفرادی ـ در زندان قزل‌قلعه زندانی شدند و انواع اهانت‌ها و شکنجه‌ها را تحمل کردند.

سومین و چهارمین بازداشت

کلاس‌های تفسیر و حدیث و اندیشه اسلامی ایشان در مشهد و تهران با استقبال کم‌نظیر جوانان پرشور و انقلابی مواجه شد. همین فعالیت‌ها سبب عصبانیت ساواک شد و ایشان را مورد تعقیب قرار دادند. بدین‌خاطر در سال 1345 در تهران مخفیانه زندگی می‌کردند و یک سال بعد ـ 1346 ـ دستگیر و محبوس شدند. همین فعالیت‌های علمی و برگزاری جلسات و تدریس و روشنفگری عالمانه و مصلحانه بود که موجب شد آن بزرگوار بار دیگر توسط ساواک جهنمی پهلوی در سال 1349 نیز دستگیر و زندانی گردند.

پنجمین بازداشت

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای «مدظله» درباره پنجمین بازداشت خویش توسط ساواک می‌نویسد:

«از سال 48 زمینه حرکت مسلحانه در ایران محسوس بود. حساسیت و شدت عمل دستگاه‌های جاری رژیم پیشین نیز نسبت به من، که به قرائن دریافته بودند چنین جریانی نمی‌تواند با افرادی از قبیل من در ارتباط نباشد، افزایش یافت. سال 50 مجددا و برای پنجمین‌بار به زندان افتادم. برخوردهای خشونت‌آمیز ساواک در زندان آشکارا نشان می‌داد که دستگاه از پیوستن جریان‌های مبارزه مسلحانه به کانون‌های تفکر اسلامی به‌شدت بیمناک است و نمی‌تواند بپذیرد که فعالیت‌های فکری و تبلیغاتی من در مشهد و تهران از آن جریان‌ها بیگانه و به کنار است. پس از آزادی، دایره درس‌های عمومی تفسیر و کلاس‌های مخفی ایدئولوژی و... گسترش بیشتری پیدا کرد».

بازداشت ششم

در بین سال‌های 1350 - 1353 درس‌های تفسیر و ایدئولوژی آیت‌الله خامنه‌ای در سه مسجد «کرامت»، «امام حسن(ع)» و «میرزاجعفر» مشهد مقدس تشکیل می‌شد و هزاران نفر از مردم مشتاق به‌ویژه جوانان آگاه و روشن‌فکر و طلاب انقلاب و معتقد را به این سه مرکز می‌کشاند و با تفکرات اصیل اسلامی آشنا می‌ساخت. درس نهج‌البلاغه ایشان از شور و حال دیگری برخوردار بود و در جزوه‌های پلی‌کپی شده تحت عنوان «پرتوی از نهج‌البلاغه» تکثیر و دست به دست می‌گشت. طلاب جوان و انقلابی که درس حقیقت و مبارزه را از محضر ایشان می‌آموختند، با عزیمت به شهرهای دور و نزدیک ایران، افکار مردم را با آن حقایق نورانی آشنا و زمینه را برای انقلاب بزرگ اسلامی آماده می‌ساختند. این فعالیت‌ها موحب شد که در دی‌ماه 1353 ساواک بی‌رحمانه به خانه آیت‌الله خامنه‌ای در مشهد هجوم برده، ایشان را دستگیر و بسیاری از یادداشت‌ها و نوشته‌هایشان را ضبط کنند. این ششمین و سخت‌ترین بازداشت ایشان بود و تا پاییز 1354 در زندان کمیته مشترک شهربانی زندان بودند. در این مدت در سلولی با سخت‌ترین شرایط نگه داشته شدند. سختی‌هایی که ایشان در این بازداشت تحمل کردند، به تعبیر خودشان «فقط برای آنان که آن شرایط را دیده‌اند، قابل فهم است». پس از آزادی از زندان، به مشهد مقدس برگشتند و باز هم همان برنامه و تلاش‌های علمی و تحقیقی و انقلابی ادامه داشت. البته دیگر امکان تشکیل کلاس‌های سابق را به ایشان ندادند.

در تبعید

رژیم جنایتکار پهلوی در اواخر سال 1356، آیت‌الله خامنه‌ای را دستگیر و برای مدت سه سال به ایرانشهر تبعید کرد. در اواسط سال 1357 با اوج‌گیری مبارزات عموم مردم مسلمان و انقلابی‌ ایران، ایشان از تبعیدگاه آزاد شده به مشهد مقدس بازگشتند و در صفوف مقدم مبارزات مردمی علیه رژیم ساواک پهلوی قرار گرفتند و پس از پانزده سال مبارزه مردانه و مجاهدت و مقاومت در راه خدا و تحمل آن همه سختی و تلخی، ثمره شیرین قیام و مقاومت و مبارزه یعنی پیروزی انقلاب کبیر اسلامی ایران و سقوط خفت‌بار حکومت سراسر ننگ و ظالمانه پهلوی و برقراری حاکمیت اسلام در این سرزمین را دیدند.

در آستانه پیروزی

در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی، بیش از بازگشت امام خمینی(قدس سره) از پاریس به تهران و از سوی ایشان «شورای انقلاب اسلامی» با شرکت افراد و شخصیت‌های مبارزی هم‌چون شهید مطهری، شهید بهشتی، هاشمی رفسنجانی و... در ایران تشکیل گردید، آیت‌الله خامنه‌ای نیز به فرمان امام بزرگوار به عضویت این شورا درآمد. پیام امام توسط شهید مطهری«ره» به ایشان ابلاغ گردید و با دریافت پیام رهبر کبیر انقلاب، از مشهد به تهران آمدند.

پس از پیروزی

آیت‌الله خامنه‌ای پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز هم‌چنان پرشور و پرتلاش به فعالیت‌های ارزشمند اسلامی و در جهت نزدیک‌تر شدن به اهداف انقلاب اسلامی پرداختند که همه در نوع خود و در زمان خود بی‌نظیر و بسیار مهم بودند که در این مختصر فقط به ذکر رئوس آن‌ها می‌پردازیم:

پایه‌گذاری «حزب جمهوری اسلامی» با همکاری و هم‌فکری علمای مبارز و هم‌رزم خود: شهید بهشتی، شهید باهنر، هاشمی رفسنجانی و... در اسفند 1357.

معاونت وزارت دفاع در سال 1358.

سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1358.

امام جمعه تهران، 1358.

نماینده امام خمینی «قدس سره» در شورای عالی دفاع، 1359.

نمانیده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، 1358.

حضور فعال و مخلصانه در لباس رزم در جبهه‌های دفاع مقدس، در سال 1359 با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و تجاوز ارتش متجاوز صدام به مرزهای ایران، با تجهیزات و تحریکات قدرت‌های شیطانی و بزرگ از جمله آمریکا  و شوروی سابق.

ترور نافرجام ایشان توسط منافقین در ششم تیرماه 1360 در مسجد ابوذر تهران.

ریاست جمهوری، به دنبال شهادت محمدعلی رجایی دومین رییس‌جمهور ایران، آیت‌الله خامنه‌ای در مهرماه 1360 با کسب بیش از شانزده میلیون رای مردمی و حکم تنفیذ امام خمینی(قدس سره) به مقام ریاست جمهوری ایران اسلامی برگزیده شدند. همچنین از سال 1364 تا 1368 برای دومین‌بار به این مقام و مسئولیت انتخاب شدند.

ریاست شورای انقلاب فرهنگ، 1360.

ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام، 1366.

ریاست شورای بازنگری قانون اساسی، 1368.

رهبری و ولایت امت، که از سال 1368، روز چهاردهم خرداد پس از رحلت رهبر کبیر انقلاب امام خمینی(قدس سره) توسط مجلس خبرگان رهبری به این مقام والا و مسئولیت عظیم انتخاب شدند، و چه انتخاب مبارک و درستی بود که پس از رحلت امام راحل، با شایستگی تمام توانستند امت مسلمان ایران، بلکه مسلمانان جهان را رهبری نمایند.