احسان ابطحی
ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه روز پنجشنبه به شهر مارفا در کشور پرتغال سفر کرد تا در نشست مشترک با اتحادیه اروپایی شرکت کند. به گزارش خبرگزاری رویترز، ولادیمیر پوتین که برای آخرین بار در دوران ریاست جمهوریاش در نشست مشترک با اتحادیه اروپا شرکت کرده، قرار بود با رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپایی در مورد اختلافات بر سر مسائلی همچون انرژی و تجارت گفتوگو کند. اما کارشناسان سیاسی امید چندانی به حصول نتیجه از این دیدارها ندارند و بر این باورند که اختلافات طرفین حل نخواهد شد.
مهمترین اختلاف دو طرف به مسائلی همچون سرمایهگذاری در بازار انرژی و بیعلاقگی اتحادیه اروپا به پذیرفتن درخواست روسیه برای عضویت در سازمان تجارت جهانی باز میگردد.
مذاکرات پوتین با سران کشورهای عضو اتحادیه اروپایی در کاخی سلطنتی در کرانه اقیانوس اطلس برگزار شد و قرار بود یک روز به طول بینجامد.
مناقشه ممنوعیت صادرات گوشت لهستان به روسیه که از سوی مسکو اعمال شده است مذاکرات دو طرف را برای توافق همکاری با یکدیگر متوقف کرد. این در حالی است که این ممنوعیت قرار است ماه دسامبر آینده لغو گردد. روسیه ابراز امیدواری کرده که دولت جدید لهستان که دولتی چپگرا است موضعی دوستانهتر نسبت به مسکو اتخاذ کند.
همزمان با برگزاری نشست روسیه و اتحادیه اروپایی، سرگئی یاستر ژمبسکی نماینده ویژه روسیه در امور اتحادیه اروپایی به خبرگزاری اینترفکس گفت مذاکرات دو طرف همچنان در بنبست قرار دارد و تاکید کرد انتظار نمیرود این مذاکرات به نتیجه مشخصی دست یابد. او در ادامه افزود، قانون نانوشتهای که اتحادیه اروپایی آن را اجرا میکند و آن حمایت بیقید و شرط از اعضا و حفظ وحدت و یکپارچگی اروپا است، مانع پیشرفت مذاکرات و حل مسائل مورد اختلاف دو طرف شده است.
از سوی دیگر بروکسل (پایتخت اتحادیه اروپایی) و مسکو اختلافات عمدهای بر سر مسائل تجاری دارند. یکی از این اختلافها اخذ عوارض گمرکی از صادرات چوب و الوار روسیه است و این همان موضوعی است که اتحادیه اروپا تاکید میکند پیش از پذیرفتن عضویت مسکو در سازمان تجارت جهانی باید حل و فصل شود. همزمان خانم الویرا نابیولینا، وزیر اقتصاد روسیه، از اتحادیه اروپا خواست هر چه سریعتر درخواست مسکو برای عضویت در سازمان تجارت جهانی را بپذیرد. نابیولینا در نشست وزرای اقتصاد اتحادیه اروپایی و روسیه تاکید کرد آنچه که مانع دستیابی دو طرف به توافق و همکاری میشود تاخیر در پذیرفتن روسیه در سازمان تجارت جهانی است.
یکی دیگر از اختلافات روسیه و اتحادیه اروپایی، در مورد مسائل انرژی است. روسیه تامینکننده اصلی گاز اروپاست اما بروکسل اخیرا به سرمایهگذاران خارجی اجازه داده تا در شبکه انرژی اروپا سرمایهگذاری کنند. از سوی دیگر مسکو هم علاقهای به دسترسی شرکتهای اروپا به خطوط لوله گاز در مسکو ندارد.
با این همه دو طرف هفته گذشته در مورد سیستم هشدار سریع برای قطع جریان گاز از خطوط لوله روسیه توافق کردند. پرتغال هم اینک ریاست دورهای اتحادیه اروپایی را برعهده دارد و در آستانه این نشست در مورد موفقیتآمیز بودن آن ابراز ناامیدی کرد. این در حالی است که قرار است انتخابات پارلمانی روسیه در ماه دسامبر (11 آذر ـ 11 دی) ماه سال جاری و انتخابات ریاست جمهوری این کشور هم در ماه مارس (11 اسفند ـ 11 فروردین 87) برگزار خواهد شد.
لوئیس آمادو، وزیر امور خارجه پرتغال، هفته گذشته در توصیف اجلاس مشترک اتحادیه اروپایی و روسیه گفت که این اجلاس «اجلاسی گذار» است. چرا که آخرین اجلاس مشترک اتحادیه اروپایی و روسیه است که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه در آن شرکت خواهد کرد.
در این نشست، موضوعات دیگری همچون موضوع هستهای ایران و مناقشه استان جداییطلب کوزوو در صربستان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
مسکو همچنان تاکید میکند با استقلال استان کوزوو از صربستان تا زمانی که بلگراد با آن موافقت نکرده مخالف است. بروکسل هم از این موضوع هراس دارد که اگر مذاکرات کوزوو و صربستان که با حمایت سازمان ملل متحد انجام میشود، تا پیش از ضربالاجل تعیین شده برای آن (10 دسامبر ـ 19 آذر ماه) به نتیجه نرسد، کوزوو به طور یکجانبه اعلام استقلال کند.
انتظار میرود رهبران اتحادیه اروپایی از مسکو خواهند خواست تا وضعیت حقوق بشر و دموکراسی را در روسیه ارتقا بخشد.