اجلاس دوحه یک فرصت بود

*آقای احمدی‌نژاد هفته گذشته در نشست شورای همکاری خلیج‌فارس حضور یافتند، فراتر از علت این حضور، اهمیت روابط ایران و شورای همکاری خلیج‌فارس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

**اولا موقعیت جغرافیایی ممتاز در کنار منابع سرشار انرژی نفت و گاز (با حدود 70 درصد از ذخایر نفتی و 40 درصد ازذخایر گازی دنیا) از خلیج‌فارس منطقه‌ای استثنایی ساخته است. این منبع عظیم انرژی در حال حاضر تأمین ‌کننده دو سوم از نیازهای کشورهای صنعتی و براساس برآوردهای موجود تا سال 2015 سه چهارم از نیازهای نفتی کشورهای آسیایی است.

ثانیا حجم مبادلات جمهوری اسلامی ایران با کشورهای این حوزه (به استثنای عراق) به بیش از 15 میلیارد دلار در سال بالغ می‌گردد.

ثالثا این منطقه حوزه امنیت ملی ماست و ایران به تنهایی ساحل شمالی این حوزه را در اختیار دارد و با همه این کشورها همسایه است و مرز مشترک دارد.

بنابراین به نظر می‌رسد روابط با حوزه‌ای با این ویژگی‌ها که به لحاظ سیاسی کانون تحولات جهان بوده و رویدادها و تحولات آن تاثیرات جهانی به همراه دارد به خودی خود از اهمیتی ویژه و فوق‌العاده برخوردار است.

*جایگاه شورای همکاری خلیج‌فارس در تصمیم‌گیری‌های منطقه‌ای و جهان عرب چگونه است؟

**شورای همکاری خلیج‌فارس در سال 1981 ظاهرا با اهداف اقتصادی، اجتماعی تاسیس شد، ولی از بدو تاسیس مشخص بود انگیزه‌های سیاسی در ورای شکل‌گیری این شورا بوده است. مواضع این شورا نزدیک به سه دهه فعالیت نیز مبین همین موضوع است. هر چند که شورای همکاری در این مدت سعی کرده برخی گام‌های اقتصادی را نیز بردارد که در برخی زمینه‌ها نیز با موفقیت‌های نسبی همراه بوده است. در خصوص جایگاه این شورا و میزان اثرگذاری آن در تحولات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نیز باید گفت به دلایل مختلف منجمله غیبت و نادیده گرفتن کشروهای تاثیرگذار منطقه به ویژه جمهوری اسلامی ایران در یک مجموعه منطقه‌ای، شورای همکاری نتوانسته در روند تصمیم‌گیری‌های منطقه‌ای موفق و اثرگذار ظاهر شود و اقداماتش در اغلب موارد در حد اعلام موضع بوده است.

*علت تعامل با شورایی که شکل‌گیری آن بر پایه ضدیت با گسترش نفوذ منطقه‌ای ایران بوده است،‌ چیست؟

**این سوال را می‌توان در ادامه مطلب فوق به گونه‌ای دیگر مطرح کرد. اینکه چه اتفاقی افتاده که این شورا که با انگیزه‌های سیاسی شکل گرفت و برخی قدرت‌های فرامنطقه‌ای نیز هزینه‌های هنگفتی را از بدو تاسیس آن برای هراساندن کشورهای عضو شورای همکاری از جمهوری اسلامی ایران و رودررو قرار دادن این مجموعه با جمهوری اسلامی صرف کرده و همچنان نیز به این تلاش خود ادامه می‌دهند، اعضای این شورا به جایی رسیده‌اند که از رئیس‌جمهوری اسلامی ایران برای حضور در عالی‌ترین سطح نشست سالانه خود دعوت می‌کنند. به نظر می‌رسد باید بیشتر به دنبال پاسخ به این سوال مهم بود که چه اتفاقی در منطقه و نظام بین‌الملل رخ داده که این سازمان به اینجا رسیده است.

در عین حال تعامل با کشورهای منطقه از دیدگاه راهبردی ما در خصوص ضرورت همکاری‌های جمعی در این منطقه حساس منشا می‌گیرد. جمهوری اسلامی ایران همواره در طول نزدیک به سه دهه گذشته منادی همکاری‌های دسته‌جمعی در منطقه بوده است و طبیعی است از هر فرصت مناسبی در جهت ترغیب منطقه به این رویکرد استقبال و استفاده خواهد کرد.

*ارزیابی شما از حضور آقای احمدی‌نژاد در نشست سران شورای همکاری خلیج‌فارس چیست؟

**بسیاری از مقامات کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس، ‌حضور آقای احمدی‌نژاد در این اجلاس را نشان‌دهنده حسن تفاهم و اوج اعتماد متقابل بین جمهوری اسلامی ایران و همسایگان آن دانستند که نشان داد،‌ تهدید امنیت منطقه ریشه‌های بدخواهی مولفه‌های فرامنطقه‌ای دارد.

*آیا حضور آقای احمدی‌نژاد در اجلاس سران شورای همکاری خلیج‌فارس با مواضع منطقه‌ای ما همراه بوده است!

**این حضور با حفظ تمام مواضع ما نسبت به مسائل دو جانبه، منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای بوده است. من یک مثال می‌زنم، یکی از خبرنگاران در پایان اجلاس سران با اشاره به نام بردن آقای احمدی‌نژاد در سخنرانی خود از خلیج‌فارس از آقای شیخ‌حمد نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر سوال کرد و آقای شیخ‌حمد در پاسخ گفت به هر حال ایرانی‌ها می‌گویند این نام تاریخی این منطقه است و ما نیز می‌دانیم نام تاریخی اینجا خلیج‌فارس بوده ولی از یک مقطع گفتیم خلیج‌عربی و این اختلاف‌نظر پیدا شد.

حالا این سوال مطرح است که آیا ما برویم در این نوع جلسات و بر نام خلیج‌فارس تاکید کنیم و آنها نیز به هر نحو بر آن صحه بگذارند بهتر است یا اینکه کناری بنشینیم و دیگران هر چه می‌خواهند علیه ما بگویند.

*با این وجود می‌بینیم که موضوع ادعای ارضی امارات متحده عربی در بیانیه شورای همکاری خلیج‌فارس باز هم در بیانیه پایانی گنجانده می‌شود.

**ما هم قبل و هم بعد از این اجلاس تاکید کردیم که جزایر سه گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک جزو لاینفک ایران بوده است. ادعاهایی نیز که در بیانیه‌های شورا مطرح می‌شود، اگر چه بی‌پایه و اساس،‌ تکرار و بی‌ارزش است ولی بلافاصله پاسخ آن را می‌دهیم. البته بر این باوریم در حالی که ایران و کشورهای منطقه وارد مرحله نوینی از همکاری‌ها شده‌اند، نباید شاهد تکرار این نوع ادعاها که ناشی از کژفهمی و ادبیات غیردوستانه است،‌ باشیم. لذا باید تلاش شود ادبیات و نگرش‌ها نیز همسطح با مناسبات و همکاری‌ها ارتقا پیدا کند و دیگر شاهد چنین مطالبی نباشیم.

*آقای احمدی‌نژاد در این نشست، پیشنهادات دوازده‌گانه‌ای را مطرح کرد آیا این پیشنهادات مورد توجه قرار گرفت؟

**در پایان این اجلاس سه سند صادر شد که یک مورد آن استقبال از پیشنهادات دوازده‌گانه ریاست ‌جمهوری و تاکید بر بررسی آن توسط شورای همکاری است. مورد دیگر در خصوص تشکیل بازار مشترک بین کشورهای عضو این شورا است و بیانیه پایانی نیز مانند دوره‌های قبل در تشریح اقدامات شورا طی یک سال گذشته و مواضع سیاسی آنها در خصوص موضوعات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای است و تفاوت چندانی با دیگر بیانیه‌های این شورا نداشت.

*علت پیشنهاد تشکیل سازمان امنیتی در منطقه از سوی آقای احمدی‌نژاد چه بوده است؟

**آقای احمدی‌نژاد در سخنرانی خود دوازده پیشنهاد مشخص و کاربردی در زمینه‌های مختلف ارائه دادند، این پیشنهادات برگرفته از طرح و ایده جمهوری‌ اسلامی ایران در خصوص همکاری‌های جامع و دسته‌جمعی امنیتی در خلیج‌فارس می‌باشد.

ما به مقوله امنیت منطقه صرفا از دیدگاه سیاسی ـ امنیتی نمی‌نگریم. اشتراکات گسترده و پیوندهای دینی، تاریخی، جغرافیایی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی ملت‌های منطقه و همکاری‌های گسترده آنها در همه زمینه‌های ممکن و سیاست‌های مبتنی بر اعتمادسازی و همکاری در مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی می‌تواند به عنوان مجموعه‌ای کامل،‌ مبنای آغاز همکاری دسته‌جمعی قرار گیرد و در نهایت بسترساز شکل‌گیری یک سیستم امنیتی منطقه‌ای جامعه و کارا در خلیج‌فارس باشد.

پیشنهادات دوازده‌گانه ریاست ‌محترم جمهوری در اجلاس دوحه به ویژه تاسیس سازمان همکاری‌های اقتصادی، صدور گاز و آب، برقراری تجارت آزاد، توسعه گردشگری و تاسیس سازمان همکاری‌های امنیتی نیز در همین راستا قابل ارزیابی است که مورد استقبال این شورا نیز قرار گرفت.