سیاست در عراق به ورزش رزمی می‌ماند

* چرا به نظر می‌رسد که در پی اشتباههای سالهای گذشته، اوضاع در حال حاضر در عراق در حال تغییر و تحول است؟

** در درجه اول ما به القاعده ضربه زدیم، ولی هنوز شبکه ترور نابود نشده و همچنان خطرناک است. ما می‌دانیم آنها کجا پنهان می‌شوند ما باید دایم خودمان را با شرایط تطبیق دهیم و تجدید آرایش کنیم. اما در رمادیه، بعقوبه و یا محله دوره بغداد باید با حملات تهاجمی بزرگ علیه آنان وارد عمل می‌شدیم. به لحاظ تاکتیکی در موقعیت بهتری هستیم در آنجا القاعده به خوبی آماده برخورد با ما شده بود آنها خطوط دفاعی ایجاد کرده بودند. برای ما این جنگ بسیار خطرناک و پر تلفات بود. ما می‌دانیم که القاعده تا چه حد توانایی بازسازی خود را دارد.

* خیلی از سنی‌هایی که قبلاً روی آمریکاییها آتش گشودند، اکنون متحد شما شده‌اند، این امر چگونه محقق شده و چگونه ممکن است؟

** آنها متوجه شده‌اند که القاعده خطر بزرگی  برای موجودیت خودشان است بیشتر سنی‌ها می‌خواهند که بر القاعده پیروز شوند و آنها را از محلات و شهرشان بیرون کنند؛ زیرا ضررها و خرابیهای سنگینی را به بار آورده‌اند. جامعه اهل سنت عراق وجه مشترکی با بنیادگرایی شورشیان ندارد سنی‌های عراق طالبان نیستند آنها خشونت بی‌حد و مرز را رد می‌کنند. در بهار حملات خشونت‌باری انجام شد که باعث لبریز شدن کاسه صبرشان گردید. القاعده به مساجد و مراسم تشییع جناره حمله کرد و مراکز پلیس را در محلات سنی‌نشین هدف گرفت. القاعده حتی افراد خودش را قتل‌عام نمود.

* پس چرا بسیاری از سنی‌ها از القاعده پشتیبانی می‌کردند؟

** چون گمان می‌کردند که پس از سقوط صدام، جدی گرفته نمی‌شوند؛ زیرا امتیازات زمان صدام را از دست داده بودند، اما خیلی زود از تندرویهای القاعده نیز رویگردان شدند. گزارشهایی هست که نشان می‌دهد القاعده نه تنها سیگار کشیدن را برای مردم ممنوع کرده بلکه انگشت کسانی را که سیگار می‌کشیدند، قطع کرده‌اند. برای جامعه‌ای مثل عراق این باور کردنی نیست. این به سادگی باور کردنی نیست که متعصبین چگونه حتی باعث ازدواجهای اجباری می‌شوند.

* جایگاه ایران را در آرامش عراق چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** ایران تأثیر مثبت و مفیدی در حفظ آرامش و امنیت عراق ایفا کرده است و من چندی پیش وقتی گزارشی به کنگره ارایه کردم، از نقش مؤثر ایران به کرات تقدیر و ستایش نمودم؛ زیرا اگر کمک ایران نبود، این آرامش نسبی هرگز حاصل نمی‌شد. نفوذ ایران در میان مردم و طبقات مردم عراق غیر قابل انکار است.

* وحدت عراق را در چه می‌بینید؟

** مهمتر از همه نقش دولت مرکزی در زمینه توزیع درآمد نفت است با اینکه هنوز قانونی وجود ندارد، درآمدهای نفتی از طریق بودجه توزیع می‌شود و در واقع به صورت سهمیه‌بندی نسبت به جمعیت مناطق. علاوه بر این، قانون بازنشستگی هم آماده است و این توفیق بزرگی برای سیاست آشتی ملی است. حقوق بازنشستگی به دهها هزار عراقی پرداخت می‌شود که در سالهای نخست پس از جنگ، دستشان خالی مانده بود. در سال جدید خواهیم دید که آیا رهبران عراق همان‌طور که مردم می‌طلبند، به یکدیگر می‌پیوندند؛ سیاست در عراق به ورزشی رزمی می‌ماند.

* تاثیر دیوارهایی که میان محلات شیعه و سنی کشیده شده را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** این دیوارها در بهبود شرایط امنیتی عراق بسیار مهم و مؤثرند.

* آیا این خطر وجود ندارد که بغداد به یک اورشلیم جدید تبدیل گردد و یا به یک شهر تقسیم شده تغییر چهره دهد؟

** در عمل در برخی محله‌ها نوعی جزیره‌بندی پیش آمده است. این روندی است که ما باید در آینده آن را برگردانیم.

در هر حال، در غزالیه که زمانی یک محله مخلوط از شیعیان و سنی‌ها در غرب بغداد بود، اخیراً ساکنان آنجا یک بازی فوتبال میان غزالیه شمالی و غزالیه جنوبی انجام دادند که بین سنی‌ها و شیعیان، در محلات و مناطق مختلف بود، لذا در این زمینه مشاوره می‌شود که چگونه باید به فراریان و رانده‌شدگان کمک کرد تا به خانه‌هایشان بازگردند.

آنچه در سطوح بالای سیاسی به علت بزرگی موانع با شکست روبه‌رو می‌شوند، در سطوح محلی ـ جایی که مسایل قابل رؤیت هستند ـ با موفقیت روبه‌رو می‌شوند. خیلی از عراقیها در تماسهای مستقیم می‌گویند از وجود دیوارهای جداکننده خوشحالند.

این را من تا بالاترین سطوح دولت عراق شنیده‌ام. به من می‌گویند به آنچه که در بیرون گفته می‌شود، توجه نکنید، مهم آن چیزی است که ما در جمع خصوصی می‌گوییم. بگذارید دیوارها سرجایشان بمانند. امیدواریم روزی را ببینیم که دیوارها را برچینند، اما هنوز امنیت سست است.

* آمریکاییها و عراقیها از دولت بلوکه شده ناامید شده‌اند، چگونه این دولت می‌تواند در ایجاد امنیت نقش داشته باشد؟

** سیاستمداران عراقی خودشان هم از کارنامه‌شان راضی نیستند، اما با وجود تمام انتقادها، یک چیز نباید نادیده گرفته شود، در عراق در کنار نیروی تمرکز‌طلب نیروهای مرکزگریز هم وجود دارند، لذا ما به دلایلی درست، تمرکز خودمان را روی مرکزگریز و تفاوتهای قومی و حزبی قرار می‌دهیم؛ زیرا اینها هستند که می‌توانند زیانبار باشند.