پیشنهاد سفر به ایران روی میز قرار دارد

* در موضوع هسته‌ای ایران مرتباً آلمانها را متهم به برخورد بیش از حد نرم در برابر ایران می‌کنید و آن را برخاسته از تعاملات اقتصادی آلمان و ایران می‌دانید، چرا؟

** از آن جایی که آلمان و ایتالیا، بیشتر از فرانسه از روابط اقتصادی با ایران سود می‌برند در نتیجه تحریمهای اقتصادی بیشتر علیه ایران، بر اقتصاد تمام کشورها به طور یکسان تأثیر ندارد پس انتظار داریم تمام اروپا با اتحاد با هم بحران را تحمل کنند. البته من اعتقادی به رفتار خصمانه علیه ایران ندارم اما معتقد به تشدید تحریمها هستم. پس باید با رفتاری شفاف با ادامه مذاکرات به اهداف خود که صلح جهانی همه‌جانبه با تمام کشورهای جهان می‌باشد دست یابیم.

* همتای آلمانی شما، در کنار وزرای خارجه روسیه و چین انتظار دارند شورای امنیت یک جهت‌گیری یکپارچه و واحد در قبال ایران اتخاذ کند. اما شما خواستار اعمال تحریمهایی شدید هستید که طی آن اتحادیه اروپا تحریمهایی با شدت وسیعتر نسبت به تحریمهای سازمان ملل علیه ایران اجرا کند، چرا؟

** دقیقاً همین طور است. به تازگی از مجمع عمومی سازمان ملل بازگشته‌ام که با تلاشهای بسیار توانستیم میان کشورهای ششگانه عضو ثابت شورای امنیت وحدت رویه‌ای علیه ایران اتخاذ کنیم. اما در خصوص اینکه آیا خواهیم توانست تلاشهای سازمان ملل را با اضافه کردن تحریمهای اتحادیه اروپا علیه ایران تکمیل کنیم یا خیر، که تاکنون در این مورد به توافق نرسیده‌ایم و در این راه با شکست مواجه شده‌ایم.

* آیا شما حقیقتاً بر این باورید که تحریمها ایران را از ادامه برنامه هسته‌ای باز می‌دارد؟

** قطعنامه‌های اخیر سازمان ملل علیه ایران تاکنون نتیجه‌بخش نبوده لذا بر شدت تحریمها افزودیم و تحریک کردن عصبهای اقتصادی و مالی دولت ایران را هدف اصلی خود قرار داده‌ایم و قصد نداریم به مردم آسیبی برسانیم که متأسفانه در این راه نیز موفقیتی حاصل نشده است.

* شما پیشنهاد سفر به ایران را داده بودید. آیا سارکوزی با آن موافق است؟

** سارکوزی موافق نیست. فقط عقیده دارد آلان زمان مناسبی برای انجام این سفر نیست. البته پیشنهاد من هنوز روی میز سارکوزی قرار دارد و من گاهگاهی با سران ایران پیرامون این مسأله صحبت می‌کنم تا موقعیتی پیش بیاید و بتوانم برای ادامه مذاکرات به ایران سفر کنم.

* در مورد مسأله هسته‌ای ایران سارکوزی نشان داد که حامی بوش است، آیا فرانسه تغییری در سیاستهایش ایجاد کرده است؟

** با آمدن دولت سارکوزی، سیاست ضد آمریکایی فرانسه به سیاست دوستانه با واشنگتن تغییر جهت داده است ما دوست آمریکا هستیم اما در همه زمینه‌ها با سیاستهای این کشور موافق نیستیم.

* از نقش سنتی فرانسه که همیشه به عنوان وزنه متعادل‌کننده سیاستهای تند آمریکا در جهان مطرح بود دیگر خبری نیست؟

** بله، این سیاست که همیشه وجود داشته و دارد. برای مثال مشکلات جو زمین و مسایل زیست‌محیطی که با پیمان کیوتو و پیمان ریودوژانیرو، وارد مراحل جدیدی شده است و این موضع خود را در ملاقاتهایی که با بوش داشتیم با صراحت تمام اعلام کردیم. و از طرف دیگر در خصوص مسایل خاورمیانه، باید بگویم که ما حزب‌الله را به کنفرانس خود در لبنان دعوت کردیم و با برگزاری کنفرانس آناپولیس در پاریس به سوی مسایل فلسطین گام برداشتیم.

* برخلاف شارل دوگل، رئیس‌جمهور سابق فرانسه که در سال 1966 میلادی فرانسه را از پیمان نظامی ناتو خارج کرد، سارکوزی به دنبال پیوستن مجدد به گروه نظامی ناتو می‌باشد؟

** ما برای تمام عملیات ناتو نیرو می‌فرستیم. به طوری که نیروهای ما در افغانستان و کوزوو همراه ناتو حضور فعال دارند با این حال از بعد نظامی ناتو تنها ارتش مطرح جهان می‌باشد که سارکوزی خواستار تغییراتی در آن شده است که این تلاشها به عنوان همراه شدن با سیاستهای آمریکا نمایش داده می‌شود.

* البته نباید از این مسأله تعجب کرد زیرا سارکوزی از یک‌سو در خصوص سیاستهای دفاعی و طرح امنیتی خاص اروپا صحبت می‌کند و از سوی دیگر با فشار به ناتو به دنبال عضویت فرانسه برای دومین بار می‌باشد. چرا؟

** دقیقا به همین دلیل است که ما بر اهمیت توسعه یک سیستم دفاعی مشترک خاص اتحادیه اروپا تأکید می‌کنیم. لذا معتقدیم اتحادیه اروپا باید از نظر مالی این طرح را حمایت کند تا بتوانیم آن را به نتیجه برسانیم و این همان کاری است که فرانسه به دنبال اجرای آن است.

* وظیفه آمریکا جهت تحقق این هدف چیست؟

** وظیفه آمریکایی‌ها این است که بپذیرند ما مستقل عمل می‌کنیم. ما اروپایی را می‌بینیم که قدرتمند است و در تمام تصمیمات جهانی نقش حساس و مهمی را ایفا می‌کند. لذا تمایلات فرانسه و اتحادیه اوپا قطعاً باید مورد قبول آمریکا واقع گردد زیرا اروپا جهان را مانند آمریکاییها نمی‌بیند. ما جهانی چند قطبی می‌خواهیم که با دیدگاه آمریکا و جهان تک قطبی اختلاف بنیادی دارد.

* در شرایطی که سارکوزی هیچ حرفی در مورد زندان گوانتانامو نمی‌زند و در مورد جنایتهای این زندانها سکوت کرده اما در خصوص حقوق‌بشر روسیه در دوران پوتین اعتراض می‌کند، این پارادوکس را چگونه توجیه می‌کنید؟

** نمی‌توان این دو مسأله را با یکدیگر مقایسه کرد، زیرا مطمئنم که سارکوزی در هر مورد که اظهار می‌کند در خصوص مسأله گوانتانامو نیز دارای مواضع معترضانه‌ای است. باور کنید که سارکوزی مانند دیپلماتهای قرن نوزدهم عمل نمی‌کند و هر آن چه را که از نظرش درست یا اشتباه باشد به صراحت اعلام می‌کند.

* وقتی با گروه سردبیری آناپولیتکوفسکی، خبرنگار مقتول روسها در مسکو دیدار داشتید موضعتان کاملاً روشن بود؟

** این یک مسأله افتخارآمیز برای من است من با پسر این خبرنگار ملاقات نموده و با روزنامه‌ای که وی در آن مشغول به کار بود مصاحبه‌ای انجام دادم.

* و این تلنگری بود به دولت روسیه و انتخابات پارلمانی روسیه را زیر سؤال بردید؟

** قصد من ادای احترام به جامعه رسانه‌ای روسیه بود نه اینکه آنها را تحریک کنیم یا به دولت تلنگر بزنیم. بعد از 40 سال فعالیت سیاسی به عنوان یک طرفدار حقوق‌بشر نمی‌توانم تنها به این دلیل که وزیر امور خارجه شدم از عقایدم دست بکشم.

* آیا این مسایل باعث برخورد و اصطکاک میان دو کشور نمی‌شود؟

** من که اینگونه فکر نمی‌کنم و به دوستان خود در مسکو احترام می‌گذارم و اقدامهای اصلاح‌طلبانه آنها را ارج می‌نهم، زیرا درک درستی از آنها داریم. 16 سال از فروپاشی شوروی سابق می‌گذرد و هنوز زود است که انتظار تغییرات بسیار سریع و شگرف را داشته باشیم. به ویژه از وقتی که روسیه به سوی آزادسازی اقتصادی تغییر جهت داد جایگاه مناسبی در جهان در حال تحقق است و فکر می‌کنند که از سوی اقتصادهای بزرگ جهانی توجهی به آنان نمی‌شود و من شرایط آنها را کاملاً درک می‌کنم.

* اما حتماً متوجه هستید که روسها اغلب از وضعیت جهانی ناراضی هستند؟

** مشارکت مسکو در تمام تصمیمات جهانی ضروری است زیرا کشوری نیست که کسی بتواند آن را نادیده بگیرد.

* بله، ما این مسایل را در ماجرای کوزوو نیز مشاهده کردیم.

** به همین دلیل است که ما خواستار انجام دور دوم مذاکرات هستم زیرا توانسته‌ایم حضور فعالتر روسیه را در عرصه جهانی پس از فروپاشی شوروی بیش از پیش فراهم آوریم.

* آیا استقلال کوزوو تهدیدی برای تقسیم مجدد اتحادیه اروپا محسوب نمی‌شود؟

** بدون شک این موضوعی است که در 27 کشور عضو اتحادیه اروپا اتفاق نخواهد افتاد بلکه نمادی از دوستی در اتحاد اروپا می‌باشد. البته ما واقفیم که مسکو ـ واشنگتن در این خصوص اختلافهایی دارند ولی مهم این است که این یک مشکل اروپایی است و هیچکس غیر از اروپا نمی‌تواند در این مورد تصمیم بگیرد.

* چرا کوشنر که یک سوسیالیست بود، در خدمت دولتی جناح راستی و محافظه‌کار درآمده است؟

** من به این نتیجه رسیدم که انتقاد کردن مداوم تأثیر معکوس دارد لذا غیر از وزارت امور خارجه هیچ مسئولیتی را نپذیرفتم. در آغاز کارم از سارکوزی سؤال کردم که آیا می‌توان دیدگاههای سنتی آزاد داشته باشم و او این اجازه را به من داد و با این شرط همکاری ما شروع شد.

* آیا این برداشت که با وجود ظواهر امر، در روابط پاریس ـ برلین مشکلاتی به وجود آمده صحت دارد؟

** من که فکر نمی‌کنم مشکل خاصی وجود داشته باشد در عین حال دوستان همیشه در خصوص همه چیز با هم وحدت نظر دارند مثلاً آلمان و فرانسه در خصوص دیدگاههای هسته‌ای جهان، اختلاف نظرهایی دارند که امری طبیعی است اما در خصوص مسایل کلیدی و حساس با یکدیگر تفاهم دارند.

* با وجود این حرفها رهبران آلمان معترضند که دوستانشان در پاریس هر موفقیت دیپلماتیکی را در جهان به حساب خود می‌نویسند و بیشتر به فرافکنی روی می‌آورند. برای مثال می‌توان به آزادی 5 پرستار بلغارستانی از زندان لیبی اشاره کرد. آیا تنها الگوی سیاست خارجی فرانسه تغییر کرده یا در اصول آن نیز تغییراتی به وجود آمده است؟

** این را قبول دارم که ما از یک الگوی جدید در سیاست خارجی خود استفاده می‌کنیم. سارکوزی در جریان مبارزات انتخاباتی به مردم قول داد تا تمام تلاش خود را برای رهایی پرستاران بلغار از زندان بکند. در نهایت همه چیز همان‌گونه که وی قول داده بود انجام شد. درست است که نمی‌توان نقش مؤثر والتر اشتانمایر، وزیر خارجه آلمان و بنیتافیر یووالدنر، کمیسیونر روابط خارجی اروپا که کمکهای زیادی به ما کردند را نادیده گرفت اما در نهایت سارکوزی و قذافی این تصمیم را گرفتند.

* اما گفته سارکوزی که اگر فرانسه برای خود نقش مدیریتی قایل نباشد پس چه کسی این نقش را بر عهده بگیرد؟ آشکارا اهانتی بزرگ به آلمان بود آیا منظور وی در ادای این جملات به معنای نشان دادن ضعف رهبران آلمان و سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیست؟

** نه تنها قصد اهانت نداشتیم بلکه سارکوزی دقیقاً از موضع حمایت از قدرت رهبری آلمان و مدیریت مؤثر رهبران آن در اتحادیه اروپا حرف زد. شارل دوگل، رئیس‌جمهور فرانسه در یک سخنرانی گفت: هیچ چیز بدون حضور آلمان ساخته نمی‌شود.  وقتی سیاست خارجی ما به دلیل درگیریها و اختلافهای مختلف در حال تغییر و تحول بود، برلین نقش مدیریتی و رهبری خود را در اتحادیه به دست آورد. لذا برخلاف برداشت شما، ما نیز به ارایه یک پیمان همه جانبه و بنیادین در اروپا کمک کردیم. به ویژه وقتی که سارکوزی یا من، در صحبتهای خود در خصوص آلمان کلمه «ما» را به کار می‌بریم به این معناست که پاریس و برلین با یکدیگر در تمام زمینه‌ها مشارکت و اتفاق نظر دارند.

* آیا دولت جدید فرانسه از تلاشهای آلمان برای به دست آوردن یک کرسی ثابت در شورای امنیت سازمان ملل متحد حمایت می‌کند؟

** صد در صد. اگرچه این مسأله به اصلاح شورای امنیت بستگی دارد اما از نقطه نظر ما، ژاپن و آلمان شایستگی و استحقاق داشتن یک کرسی ثابت در شورای امنیت را دارند.