*بالاخره پارلمان عراق یک هفته پیش به بحث و جدلهای چندساله پایان داد و قانون مربوط به اعضای حزب بعث را به تصویب رساند. آیا میتوان از این اقدام پارلمان عراق به عنوان گام اول در راستای آشتی ملی یاد کرد؟
**این قانون عضویت اعضای سابق حزب بعث در پستهای دولتی را ضابطهمند میکند. بدین ترتیب آینده اجتماعی و شغلی اعضای حزب واحد سابق صدام حسین مشخص میشود.
بسیاری از آنها خود را از اجتماع طرد شده احساس میکردند و تعدادی از آنان هم در شورشهای خشنونتآمیز شرکت داشتهاند. آشتی با این سردمداران سابق حکومت در اصل در راستای آیندهیی عاری از خشنونت برای عراق است.
*پس از آن شروع توفانی دستگیری مدیران و نزدیکان صدام که شما هم مشارکت عمدهیی در آن داشتید، حال شاهد روندی مسالمتآمیز هستیم.
**به نظر من در خارج از عراق تصورات غلط و مخدوشی در مورد رفتار ما با اعضای حزب صدام وجود دارد. واقعیت این است که ما مدت کوتاهی پس از سقوط صدام دروازههای مناصب دولتی را برای اعضای رده پایینتر بعث گشودیم. حزب بعث یک میلیون و دویست هزار عضو داشته است که تنها 38 هزار نفر از آنها مناصب بالای حزبی را در اختیار داشتهاند که برای آنها هم [با تصویب قانون جدید] راه چاره پیدا کردیم.
*لطفاً در این مورد توضیح دهید.
**اکثریت بالای بعثیهای رده بالا که تعداد آنها 32هزار نفر میشود و در سلسله مراتب حزب بعث رده چهارم محسوب میشدند. این حق را دارند که بار دیگر وارد مناصب دولتی شوند یا حداقل بازنشسته شوند. البته این مساله به شرطی است که آنها در هیچ یک از جنایتهای صدام دخیل نبوده باشند. البته قضاوت و صدور حکم در این مورد در محدوده سیاست نیست و جزء وظایف دادگستری است. حدس من این است که تنها دوازده نفر از سردمداران سابق حزب بعث باشند که هیچ جایگاهی در عراق نوین برای آنها وجود نداشتهباشد.
*با تصویب قانون جدید در واقع یک حکم و فرمان قدیمی مربوط به سال 2003 موسوم به «ریشهکنی و قلعوقمع بعث» تا اندازه زیادی بیاثر میشود اما شما خودتان کسی بودید که در آن زمان بیش از اندازه برای صدور چنین حکمی «پل برمر» کارگزار سابق آمریکا در عراق تحت تأثیر قرار دادید. چه عاملی شما را واداشت تا به چنین اشتباه بزرگی دست بزنید؟
**همه در این مورد که این فرمان ریشهکنی بعث چقدر بد بوده است میگویند. اما واقعیت این است که آن حکم جان خیلیها را نجات داد. یک بار دیگر به خاطر بیاورید که پس از سقوط موسولینی چه اتفاقی در ایتالیا افتاد! یکصدوپنجاه هزار کلاه مشکی سابق از روی انتقام به قتل رسیدند. جسد موسولینی هم همانطور که میدانید نزدیکی مرز سوئیس وارونه آویزان شد.
*شما چه کار بهتر انجام دادید؟
**تقریباً هیچ یک از اطرافیان صدام که عضویت حزب بعث را تجدید کردهاند، به قتل نرسیدهاند. اقدام ما در جهت دور کردن موقت آنها از مناصب دولتی باعث شد از آتش انتقام در امان بمانند.
*یکی دیگر از موانع پیش روی آشتی ملی، قانون نفت است که مدتها است در تعلیق به سر میبرد. چه زمانی راهحلی برای این مساله پیدا میشود؟
**متاسفانه در این مورد راهحل عاجلی نمیبینم. در مورد تقسیم عادلانه منابع و درآمدهای نفتی با دولت کردستان اختلاف وجود دارد.
در این مورد دولت مسئول نیست بلکه این پارلمان است که نقش تعیینکنندهیی از خود نشان نمیدهد.
*ابعاد فساد در حوزه نفت چقدر است؟
**بسیار وسیع. بر پایه برآوردهای کارشناسان روزانه پنج درصد از محصول نفت عراق به خاطر همین فساد از بین میرود. البته نهادهای ذیربط این مساله را پیگیری میکنند اما متاسفانه اقدامات صورت گرفته تا به امروز نتیجهیی در بر نداشتهاست.
*چرا؟
**به دلیل خلاء قدرت در جنوب عراق یعنی همان منطقهیی که بزرگترین منابع نفت ما در آن قرار دارد. شبهنظامیان و باندهای غیرقانونی همچنان مشغول کارهای غیرقانونی در آن مناطق هستند. متاسفانه احزاب هم به جای آنکه شبهنظامیان خود را در اختیار دولت مرکزی یا مقامات محلی بگذارند، از آنها در جهت اهداف قدرتطلبانه خود استفاده میکنند. ما به همراه نیروهای نظامی ایالات متحده در مرکز عراق و در بغداد موفقیتهای زیادی به ویژه در حوزه امنیتی داشتهایم. حال باید به فکر جنوب عراق باشیم. در آنجا به شدت نیازمند اقدامات اساسی در راستای جبران خسارتها هستیم.
*عراقیها و آمریکاییها مدتها است که از اختلافات درونی دولت شما خسته شدهاند. هیلاری کلینتون هم به تازگی گفتهاست: «باید در اسرع وقت نیروهایمان را از عراق خارج کنیم.» و پاسخ شما؟
**در وهله اول باید به خانم کلینتون خاطر نشان کنم عراقیها کودک نیستند که نیازمند پرستاری باشند. در درجه بعد هم برای ایشان آرزوی موفقیت و شانس در مبارزات انتخاباتیشان دارم.