خاورمیانه بزرگ از شکل‌‌گیری تا اجرا(بخش سوم)

دکتر رضا جلالی
ـ از 19 نفر هواپیما ربای حادثه یازدهم سپتامبر، 15 تن دارای ملیت عربستان بودند.
ـ آمریکا مدعی است که عربستان حمایت کافی را از جنگ جهانی علیه تروریسم به عمل نیاورده است.
ـ متهم شدن به عدم رعایت حقوق بشر.
ـ حمایت از حفظ رژیم صدام در عراق
ـ حمایت غیرمستقیم مالی همسفر سفیر عربستان در ایالات متحده از دو تن از هواپیما‌ربایان.
در خصوص واکنش کشور‌‌های منطقه نیز سه کشور اخیرا‌‌لذکر از این طرح استقبال بیشتری کرده‌‌اند.
حمد ماهر وزیر خارجه مصر می‌‌گوید؛ «... با وجودی که طرح آمریکا دارای نقاط مثبت است، اما معتقدیم که به ریشه اصلی مشکلات در خاورمیانه نپرداخته است...» (اشاره به موضوع فلسطین دارد)
روزنامه الرای چاپ اردن نیز نوشت: «... بهترین زمان برای دولت آمریکا‌‌ست که دیدگاه خود را اجرا کند و گام‌‌های مستمری را برای شکل بخشیدن طرح مشارکت خود بردارد...» پادشاه قطر، امیر عبدالله نیز می‌‌گوید: «... آن طرح ابتکار بسیار مهمی است و آن ملاک صمیمیت و شفافیت میان قطر و آمریکا‌‌ست که هر دو کشور آن را مشاهده می‌‌کنند...»
در روند پشتیبانی و اجرای طرح نیز آقای ریچارد‌‌‌هاس، مدیر برنامه‌‌ریزی سیاسی وزارت آمریکا گفت: «... آمریکا و همپیمانان آن می‌‌کوشند هزینه اجرایی طرحی را که کالین پاول برای گسترش دمکراسی و اصلاحات اجتماعی در جهان عرب مطرح کرده است، پوشش دهند ـ آمریکا و دیگران در این قضیه مشارکت خواهند کرد، بنابراین فقط از منابع مالی آمریکا استفاده نمی‌‌شود، بلکه منابع مالی اتحادیه اروپا، ژاپن، بانک جهانی و به طور کلی جامعه بین‌‌المللی نیز مورد استفاده قرار خواهد گرفت...»
اما برخی از تحلیل‌‌گران نیز از این طرح انتقاداتی داشته و آن را «طرحی خام، توهین آمیز، نادرست و غیر دموکراتیک» دانسته‌‌اند. این دیدگاه معتقد است حمایت کامل آمریکا از اصلاحات در خاورمیانه صرفا بخاطر منافع نفتی و حمایت کورکورانه از اسرائیل می‌‌باشد و اختصاص مبلغ 29 میلیون دلاری در پی فرو نشاندن خشم اعراب و مسلمانان و احساسات ضد آمریکایی بعد از یازدهم سپتامبر بوده و مهمترین هدف آمریکا نیز حضور بیشتر در منطقه است.
خانم آشی یاترابلیسی تحلیلگر آژانس خبری فرانسه می‌‌گوید: «کمک مالی بزرگترین توهین است و بایستی همان همکاری و دستیاری تفاوت قائل شد. ایده‌‌ها بسیار خوش آیند‌‌تر از پول نمی‌‌توانند باشند و چگونه می‌‌توان یک طرح را دموکراتیک دانست در صورتی که نظرات، دیدگاه‌‌ها و پیشنهادات کشور‌‌های عربی در نظر گرفته نشده است.»
خانم ریما خلف هانایدی، مدیر دفتر منطقه‌‌ای کشور‌‌های عرب نیز معتقد است: «اساسا نظام حکومتی صحبت از دموکراسی در جهان عرب را بسیار پر ‌‌اهمیت‌‌تر از خود مفهوم دموکراسی تلقی می‌‌کنند. غرب و مردم منطقه بایستی بدانند که دموکراسی به مثابه یک مکانیزم دارای اهمیت نیست اگر چه آن یک نظام ارزشی باشد.»