سفرهاى صدراعظم آلمان و وزیر خارجه فرانسه به چند کشور آسیایى و تمایل دیگر کشورهاى اروپایى به توسعه روابط اقتصادى با آسیا، اهمیت اقتصادى این قاره در حال رشد را دو چندان کرده است. وابستگى اروپا به انرژى روسیه و خاورمیانه و آسیب پذیرى کشورهاى این قاره در امر انرژى، یکى از دلایل نگاه اروپا به شرق محسوب مى شود. همچنین توسعه روزافزون چین و هند و سایر کشورهاى جنوب و شرق آسیا و نیز استفاده از بازارهاى سیرى ناپذیر آنها، از عوامل مهم دیگر نگاه اروپا به شرق است. به گزارش ایرنا چین با بیش از ۱۰ درصد و هند با بیش از ۸ درصد رشد اقتصادى و جمعیتى بالغ بر ۲/۶ میلیارد نفر، بازارهایى هستند که رقابتى حیاتى براى اقتصاد کشورهاى اروپایى و آمریکا بوجود آورده اند. با وجود انتقاد کشورهاى غربى به رهبرى آمریکا به وضعیت حقوق بشر در چین، منافع اقتصادى بر ادعاهاى دمکراسىخواهى کشورهاى غربى برترى جسته است. چین سالانه حدود ۱۸۰ میلیارد دلار مبادلات تجارى با آمریکا و ۲۲۰ میلیارد دلار با کشورهاى اروپایى دارد که یک سوم این میزان با آلمان است. هر چند در آخرین تقابل سیاسى، دولت چین در اعتراض به دیدار «آنگلا مرکل» صدراعظم آلمان با «دالایى لاما» رهبر تبعیدى بوداییان تبت، نشست با دولت آلمان را لغو کرد و از دیدار وزیر خارجه چین با همتاى آلمانى اش جلوگیرى کرد، ولى منافع اقتصادى فراوان مانع از اقدام واقعى طرفین علیه یکدیگر شده است. آلمان که بزرگترین اقتصاد اروپا را در اختیار دارد و از فناورى بالاى صنعتى بهرهمند است، شریکى نیست که پکن به دلایل سیاسى بتواند از آن چشم پوشى کند. وضعیت هند، بزرگترین دمکراسى جهان، با چین کاملا متفاوت است. رشد جمعیت و سیرى ناپذیرى هند به همراه رشد اقتصادى بالاى هشت درصد این کشور، منافع زیادى براى اروپاییان خواهد داشت. صدراعظم آلمان در سفر به هند بیش از هفت تفاهمنامه و قرارداد اقتصادى با همتاى هندى خود امضا کرد. در سفر مرکل به هند یک هیأت ۳۰نفره متشکل از تجار طراز اول آلمان وى را همراهى مى کرد تا علاوه بر امضاى قرارداد با دهلى نو، زمینه هاى توسعه اقتصادى بین دو کشور را بررسى کنند. مبادلات هند و آلمان اکنون بیش از ۱۵ میلیارد دلار است که پیش بینى مى شود تا سال ۲۰۱۲ به دو برابر افزایش یابد.
هم اکنون حدود ۲۰۰ شرکت هندى و آلمانى در بخشهاى مختلف بخصوص فنى با یکدیگر همکارى مى کنند. ارزش سرمایه گذارى آلمان در هند بیش از 4/19 میلیارد دلار برآورده شده است. در اقدامى مشابه وزیر خارجه فرانسه عازم کشورهاى سنگاپور، تایلند و چین شد تا زمینه افزایش مبادلات تجارى با این کشورها را براى پاریس بوجود آورد، هر چند هدف سفر «برنار کوشنر» به پکن ازجمله فراهم کردن مقدمات سفر «نیکلا سارکوزى» رئیسجمهورى فرانسه به چین اعلام شد. کوشنر در سفر به پکن نتوانست نیات اصلى خود را پنهان کند و گفت: رشد و توسعه اقتصادى چین، فرصتهاى بسیارى را براى فرانسه بوجود آورده، بنابراین پاریس فعالانه خواهان گسترش روابط با پکن است. فرانسه که در سالهاى اخیر با بحران اقتصادى و مالى بى سابقه اى مواجه شده، با توسعه روابط اقتصادى با کشورهاى روبه توسعه آسیایى،سعى در بوجود آوردن زمینه هاى تأمین منافع اقتصادى و خروج از بحران دارد. پاریس که در دوره ریاست جمهورى سارکوزى با چرخش به سوى آمریکا در سیاستهاى بینالمللى سعى در جلب نظر واشنگتن براى مقاصد اقتصادى خود دارد، کماکان به بهبود روابط و بهره بردارى از بازارهاى آسیایى در سایه روابط با آمریکا چشم دوخته است. وابستگى اروپا به انرژى روسیه و بحران قطع گاز در زمستان گذشته توسط مسکو نشان داد که اروپایى ها براى تأمین و جلوگیرى از بروز رکود اقتصادى باید بیشتر به شرق تمایل نشان دهند. از سوى دیگر، بهره بردارى کشورهاى آسیایى و روسیه براى نوسازى تجهیزات و استفاده از فناورى جدید وابستگى متقابلى را بوجود آورده است، هر چند که در این ارتباط اروپاییان سعى در استفاده بیشتر دارند و با حساسیت مبادلات و صدور فناورى را زیرنظردارند. سرمایه گذارى در تجهیزات برقى، ترابرى و ذوب فلزات و صدور کالاهاى صنعتى به آسیا مهم ترین بخشهایى هستند که کشورهاى اروپایى در اختیار کشورهاى شرقى قرار داده اند. نیاز جامعه صنعتى اروپا به انرژى و روابط شکننده کشورهاى این قاره با روسیه توجه اروپا را براى تأمین انرژى به کشورهاى خاورمیانه بیشتر کرده است. انعقاد قرارداد صدور گاز ایران از طریق شرکتهاى اتریشى و سوییسى به اروپا، نشان از تلاش آنها براى رهایى از وابستگى صرف به منابع انرژى روسیه دارد که در شرایط جدید باید وزن بیشتر به آنها داده و در مبادلات سیاسى و اقتصادى مورد توجه قرار گیرد.