هدایت آقایی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی
در آستانه انتخابات عموما احزاب درباره استراتژی انتخاباتی خود مورد پرسش واقع میشوند. از پاسخهای متنوع امروزی نیز در نزدیکی دو انتخابات آتی میتوان دریافت که احزاب اصلاحطلب به آنها چون نقطه بازگشت به قدرت مینگرند و احزاب اصولگرا نیز به نسبت سهمی که در دولت نهم دارند، احتمالا وضعیت متفاوتی را دنبال خواهند کرد.
در این دو انتخابات احتمالا احزاب قدیمی محافظهکار که در دولت جدید مورد کم توجهی قرار گرفتهاند، تلاش میکنند تا نقش جدید خود را بازیابی کنند. اما به هر حال آنان نیز نگران اتفاقاتی مشابه با انتخابات ریاستجمهوری هستند، چناچه دبیرکل جمعیت موتلفه در قم درباره این سهمخواهی هشدار داده بود. به عبارتی محافظهکاران قدیمی که باید مراقب باشند تا در صورت اقدامات جدای خود از نو محافظهکاران، امکان پیروزی دو جریان را فراهم نیاورند؛ یک جریان اصلاحطلب و دیگری جریان نومحافظهکاری که طرفدار دولت است چه پیروزی دوباره این جریان به معنای تقویت روحیه آنان و عایدی ناچیز از دیگران از تقسیم قدرت است.
از میان راهکارهای سنتگرایان یکی را میتوان ورود به انتخابات با تابلویی جدید دانست که تجربه آن را نیز دارند اما این تجربه، آفتی را پیش روی قدیمیهای جناح راست مینهد؛ روشن نیست که رای آورندگان جدید با تابلویی تازه نیز به راه آبادگران نروند و بزرگان خود را به دست فراموشی نسپارند. این آفت و تجربه خود بیانگر صادقی است که بهترین انتخاب جریانات ریشهدار محافظهکار، ورود به انتخابات یا تابلوی حقیقی خود است. این اقدام البته شاید به گونهای قطعی موید پیروزی آنها در انتخابات نباشد اما فوایدی کارساز برای جریانات سیاسی و تمامیت کشور به دنبال دارد.
یکی از آنها یافتن وبازسازی پایگاه وهواداران حقیقی این طیف است که میتواند زمینهساز سرمایهگذاری احزاب سنتی محافظهکار برای آینده سیاسی خودباشد.
همچنین این جریان درهر صورتی پاسخگوی اقدامات خودخواهد بودنه دیگران. اکنون سنت گرایان قدیمی مجبور شدهاند پاسخگوی اقدامات دولتی باشند که خود نقشی در آن ندارند و حتی شاید به برخی کارهایشان نیز انتقاداتی جدی داشته باشند.
اما در کنار این دو دستاورد، مهمترین حسن حضور در انتخابات با تابلوهای حقیقی احزاب، از میان رفتن فرصت برای گروهها و جریانهای ناشناخته است. همانگونه که دبیر کل موتلفه درباره شعارهایی رویایی خارج از توان نظام هشدار داده بود، برخی گروههای ناشناخته میتوانند با شعارهای خارج از ظرفیت نظام از جذاب وارد میدان شوند و قدرت را به دست گیرند اما متعلق به هیچکدام از جناحهای سیاسی هم نباشد.
علاوه بر این، هواداران دولت در این دوره از انتخابات احتمالا برای تثبیت پیروزی خود دوباره حضوری موثر دارند و آنها که بیشتر از نیروهای امنیتی و نظامی هستند یک بار دیگر میکوشند در قالبها و نامهای ناشناخته و جدید اما با اتکا به دولت در انتخابات شرکت کنند.
برخی اقدامات پویولیستی دولت میتواند نقطه اتکای این جریانات باشد و طرح شعار همکاری و همراهی با دولت به مددشان آید. این روال پیش از این در چند دوره انتخابات پاسخ داده اما به نظر میرسد که جریان حامی دولت نیز چناچه به مصالح بلندمدت کشور میاندیشد، راهی جز انتخابات یک تابلوی ثابت و شفاف و حقیقی برای خود نخواهد داشت. این جریان در گام اول باید به تشریح تفاوتهای خود با دیگر اصولگرایان بپردازد و همچنین برای تداوم حضور در عرصه سیاسی لوازم آن را بپذیرد.
این کمک بزرگی به شکلگیری احزاب در کشور خواهد بود اما نیازمند نوعی فداکاری در جریان حامی دولت است چه با تابلویی ثابت آرای تودهای سرگردان و شبه حزبی را از دست میدهند. البته بخشی از جریان حامی دولت در انتخابات آتی شوراها بیشتر به دنبال جلب آرا در جهت حمایت از شهردار تهران و محمد باقر قالیباف خواهد بود و این خوشایند برخی اصلاحطلبان حاضر در شهرداری تهران نیز است کما اینکه میتواند به یک همگرایی کمک کند.
مفروض بر اینکه فرصت بازگشت اصلاحطلبان به قدرت مهیا نباشد، آنان میتوانند حمایت خود را از قالیباف علنی و عملی کنند اما این مشروط به آن است که هواداران شهردار تهران با تجربهگیری از شکست در انتخابات ریاستجمهوری به دنبال شفافیت در عرصه و عدم تکیه بر شعارهای جذاب و سمتگیری به سوی پویولویستها باشند. همچنین احتمالا عدم برقراری نسبت میان رفتار قالیباف نتوانست سرانجام بر مسند ریاستجمهوری بنشیند به ویژه که برخی از گردآمدگان دور او در روزهایی عهد خود را شکستند.
پیرامون اصلاحطلبان اما به نظر میآید که آنها باید خود را در پایبندی به شعار شکلگیری احزاب آزمایش کنند. قدرت گرفتن احزاب لوازمی دارد که اصلاحطلبان نیازمند پذیرش آنها هستند. یکی از انتقادات مطرح درباره اصلاحطلبان در دولت گذشته این بود که هیچکدام از آنها با وجود سهمهای کوچک و بزرگ از دولت حاضر به پذیرش مسوولیت دولت نبودند. این بار اما اصلاحطلبان باید مجاب شوند که در صورت هر نوع حضور اعم از ائتلافی یا حزبی مستقل لوازم آن را بپذیرند و هم در هنگام فعالیت و هم در صورت پیروزی به این لوازم التزام داشته باشند.