گروه سیاسی: وقتی زمان استراحت پس از جلسه غیرعلنی اجلاس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به پایان رسید، خبرنگاران رسانه ها که با اشتیاق در انتظار پوشش خبری مراسم بودند، با پیام جدیدی روبه رو شدند که باز هم به آنها اجازه حضور در سالن مدرسه عالی امام خمینی(ره) را نمی داد؛ «محمود احمدی نژاد رئیس جمهور کشور در تماس با مسوولان برگزاری اجلاس خواستار عدم حضور خبرنگاران هنگام سخنرانی ایشان شد.» با این پیام خبرنگارانی که موفق نشده بودند در جلسه صبح شرکت کنند، دوباره سالن مراسم را با دلخوری و تعجب ترک کردند و به انتظار جلسه بعدازظهر باقی ماندند تا بتوانند سخنرانی اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس خبرگان رهبری و محمود هاشمی شاهرودی رئیس قوه قضائیه را پوشش دهند، اما این انتظار هم چندان بی دغدغه نبود، چرا که بعد از سخنان شاهرودی بار دیگر نشست غیرعلنی شد و خبرنگاران ناچار شدند تا غروب برای علنی شدن دوباره اجلاس صبر کنند. اینچنین بود که ششمین اجلاس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و علمای بلاد با موضوع «روحانیت و نظام» برای خبرنگاران روز خوشی نبود. به ویژه اینکه یکی از آنها نیز اجازه حضور در بخش های علنی اجلاسیه را پیدا نکرد و به ناچار گلایه اش را به صورت مکتوب نزد «محمد یزدی» دبیر جامعه مدرسین برد. «فرید مدرسی» در نامه یی به یزدی نوشت؛ «صبح روز پنجشنبه بنابر تصمیم شما و اعضای جامعه مدرسین قرار بر این بود که خبرنگاران در ششمین اجلاسیه این تشکل در قم حضور یابند و این اجلاسیه به صورت علنی برگزار شود که فضای این اجلاسیه هم برای خبرنگاران صدا و سیما و خبرگزاری ها و رسانه های محلی مهیا شده بود. بنده برای حضور در این مراسم که با حضور علمای بلاد و مسوولان رده اول نظام برگزار می شد، به عنوان خبرنگار با طی تمامی مراحل اداری آن (ارسال عکس و معرفینامه)، ساعات اولیه صبح از تهران به قم آمدم و در کمال ناباوری از حذف نام خود از لیست خبرنگاران روبه رو شدم. مسوولان مربوطه بدون هیچ توجیهی، بنده را از پوشش خبری این اجلاسیه منع کردند. چگونه خبرنگاری که به عنوان نمونه، در گذشته نیز از تهران به کرمانشاه می رود و آن جلسه را پوشش می دهد و طی این ایام نیز با برخی از اعضای جامعه مدرسین آشنایی و ارتباط مطبوعاتی دارد، بدون هیچ ادله یی این گونه با او برخورد می شود؟ آیا این رفتار به معنای بی حرمتی به مقام خبرنگاری نیست؟ بنده نهایت اعتراض خود را از این اقدام به حضرتعالی و تشکل متبوع تان اعلام می کنم و خواستار پیگیری و برخورد با عاملان و آمران این تصمیم نادرست و توهین کنندگان به جایگاه خبرنگار هستم. امیدوارم که پاسخ حضرتعالی تمامی زوایای این اقدام نامناسب را روشن کند.»اما به رغم این مشکلات، سخنرانان مدعو همایش، اظهارات قابل توجهی درباره موضوع اجلاس ایراد کردند. چنان که «اکبر هاشمی رفسنجانی» رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام هشدار داد که «با زور و کودتا نمی توان حکومت کرد.» رئیس مجلس خبرگان رهبری که درباره نقش مردم در تشکیل نظام جمهوری اسلامی سخن می گفت، خطاب به حاضران گفت؛ «شاید برخی از شما در جلسات فقهی خود بگویید که حکومت حق علماست. ولی من به شما می گویم اگر مردم نباشند، این حق عملی نمی شود و هیچ وقت این گونه نبوده که روحانیت به زور بخواهد این کار را انجام دهد. در دین نیز این پذیرفته نیست. اگر حکومت زوری باشد، دینی نیست.» به گزارش ایسنا وی افزود؛ اگر فکر کنیم با زور و کودتا می شود حکومت کرد باید دانست که این با اسلام سازگار نیست، چرا که ما با عقیده مردم کار داریم و اگر نتوانیم کاری انجام دهیم که مردم با اراده و اخلاص دینی فعالیت کنند، در واقع کاری نکرده ایم. ما در واقع با اختیار و قبول مردم سر و کار داریم و باید سعی کنیم این اصل در نظام ما حفظ شود و باید توجه داشت که دین اسلام با زور سازگار نیست. وی با بیان اینکه این حکومت، زاییده روحانیت است، گفت؛ کار بزرگ ما این است که آن استراتژی را که در پیروزی انقلاب موثر بود، حفظ کنیم. هاشمی رفسنجانی در قسمت دیگری از سخنانش بر اهمیت «فقه سازی در مورد مسائل جدید» تاکید کرد. هاشمی رفسنجانی با بیان اینکه روحانیت وظایف مهمی را در زمان جدید با توجه به تشکیل جمهوری اسلامی برعهده دارد، گفت؛ «این وظایف و توقعات بعضاً به خوبی انجام نشده است.» رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام به اهمیت فقه سیاسی اشاره کرد و افزود؛ «توجه به فقه سیاسی با توجه به شرایط جدید در حوزه ها یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. ما در حال حاضر با مسائل جدیدی مانند روابط بین الملل، محیط زیست، بحث حضور در کرات آسمانی و بسیاری دیگر از امور که در عرصه بین المللی مطرح است، مواجهیم که روحانیت باید در مورد آنها با استفاده از ابزارهای موجود، فقه سازی کند و وارد عرصه شود؛ در واقع باید گفت ما باید در مورد مسائل جدید فقه سازی کنیم.»
جلسه با عربستان برای حل مسائل
هاشمی رفسنجانی موضوع سوم سخنانش را به ارائه گزارشی از سفرش به عربستان اختصاص داد؛ سفری که به گفته وی ابتدا بنا بر انجامش نداشت ولی با اصرار آیت الله تسخیری و دیگر دوستان در اجلاس شرکت کرد. هاشمی رفسنجانی همچنین گفت؛ «قبل از اینکه به این سفر برویم نامه یی از وزارت خارجه به دست ما رسید که در آن آمده بود در شورای عالی امنیت ملی بحث و گفته شده از این سفر تاریخی به عربستان برای حل برخی مسائل استفاده شود.» رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد؛ «من با ملک عبدالله دو جلسه طولانی صحبت کردم و قرار شد جلسات مشترکی با حضور کارشناسان دو کشور تشکیل شود و طی آنها درباره مسائل دوجانبه، مساله عراق، افغانستان، لبنان و مسائل جهان اسلام بحث و گفت وگو شود که البته مسوولان مربوطه باید این مساله را پیگیری کنند. من نتایج این سفر را به مقام معظم رهبری ارائه و آقایان مسوول را نیز در جریان نتایج آن قرار دادم. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در پایان سخنانش بار دیگر تاکید کرد؛ «انتظارمان از حوزه و مراجع این است که فقه سیاسی را با مبانی امروزی احیا کنند و این کار بزرگی است که باید انجام شود. وگرنه کارها به صورت سلیقه یی پیش می رود.»
تاکید بر اصلاح نظام اقتصادی
آیت الله «محمود هاشمی شاهرودی» دیگر سخنران اجلاسیه بود که به جز موضوع «حوزه، روحانیت و انتظارات»، به دلیل قرار داشتن در آستانه هفته قوه قضائیه گزارشی از اصلاحات این قوه ارائه کرد. وی با اشاره به اینکه نظام اقتصادی کشور، امکان فساد را فراهم می کند، گفت؛ «کشورهای دنیا برای جلوگیری از مفاسد اقتصادی یا سیستم خود را آنقدر دولتی نمی کنند یا اگر سیستم شان را دولتی کردند، نظارت های خاص خود را بر آن دارند و دادن مجوزها را سیستمی و الکترونیکی کرده اند اما در نظام اقتصادی ما که بخش عمده آن دولتی است، دادن اجازه برای کارهای اقتصادی دست افراد است و باید افراد اجازه آن کار را بدهند و ممکن است افراد از این موقعیتی که دارند، سوءاستفاده کنند.» وی با تاکید بر اینکه نظام اقتصادی ما باید اصلاح شود و از زمینه های وقوع مفاسد اقتصادی جلوگیری شود، اظهار داشت؛ مجلس، دولت و قوه قضائیه به دنبال این هستند که این اتفاق انجام شود و جلسات مشترکی تاکنون گذاشته اند. وی در بخشی دیگر از صحبت های خود در مورد مفاسد اقتصادی گفت؛ «مفاسد اقتصادی در کشور را خیلی در بوق و کرنا کرده اند، قطعاً مفاسد اقتصادی هست و بوده است و برخورد قاطع نیاز دارد و ما شاهد این برخوردهای قاطع بوده و هستیم.» رئیس قوه قضائیه گفت؛ «استفاده ابزاری و شعاری از مبارزه با مفاسد اقتصادی باعث ضربه زدن به مبارزه درست و دقیق با این مساله می شود. وی همچنین «نظام قضایی» را بسیار «افتخارآمیز» ارزیابی کرد. بعد از سخنرانی هاشمی شاهرودی، قرار بود علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی سخنرانی کند که به علت بیماری دخترش در این جلسه شرکت نکرد. مرتضی مقتدایی نایب رئیس اول جامعه مدرسین حوزه علمیه قم که ریاست این جلسه را بر عهده داشت، در مورد عدم حضور لاریجانی در این جلسه گفت؛ «مراسم امروز همزمان شده با شیمی درمانی دختر دکتر لاریجانی که دارای سرطان خون شده است و ایشان به این علت نتوانستند در این جلسه حضور پیدا کنند و کمال عذرخواهی را کردند.» حسن ختام اجلاس، قرائت بیانیه پایانی بود که در 6 بند ارائه شد. در این بیانیه که توسط آیت الله مقتدایی خوانده شد، شرکت کنندگان در اجلاسیه «ضمن حمایت همه جانبه از حقوق هسته یی ملت ایران، مسوولان و دولتمردان را به اهتمام همه جانبه به همدلی و رفع مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم توصیه اکید» کردند. همچنین آنها تاکید کردند که «از اوجب واجبات است متولیان دینی و فرهنگی جامعه ضمن توجه به خطرهای موجود، بر ارتباط صحیح با نسل نوپا، همت گماشته و همواره در این جهاد اکبر آنان را یاری کنند و پاسخگوی پرسش هایی باشند که برخاسته از اذهان جست وجوگر آنان است.» در این بیانیه تاکید شد؛ جامعه مدرسین و علمای محترم بلاد، در ششمین نشست مشترک خود به ضرورت «تعامل روحانیت با نظام» و بازشناسی خلاء های ارتباطی و ارتقای نقش روحانیت در کارآمدی نظام اسلامی و تجدید مهندسی روحانیت و نظام متناسب با دهه چهارم انقلاب و مباحث پیرامونی آن پرداخت.