علی تتماج
اجلاس گروه جی 8 با محوریت پرونده هستهای ایران فردا در مسکو برگزار میگردد. 8 کشور صنعتی جهان شامل آلمان، فرانسه، انگلیس، روسیه، آمریکا، کانادا، ایتالیا، ژاپن، فردا در مسکو گرد هم میآیند تا به بررسی اهداف و چارچوبهای کاری خود بپردازند. بر اساس گزارشات منتشره بررسی عملکرد این گروه در قبال تحولات جهانی بویژه مقابله با فقر، تروریسم، توسعه کشورهای فقیر، از محورهای این نشست میباشد. یکی از نکات قابل تامل در نشست مسکو گمانهزنیها در زمینه بررسی پرونده هستهای ایران و تصمیمگیری 8 کشور صنعتی برای آینده آن است. این اقدام در حالی صورت میگیرد که اولا کشورهای اروپایی و آمریکا در قالب گروه 1+5 بسته پیشنهادی را به ایران ارائه کردهاند. ثانیا با توجه به مواضع تهران، پکن و مسکو، غرب نتوانسته است خواستههای خود را در قبال ایران محقق سازد. ثالثا ایران 31 مرداد را برای پاسخگویی به پیشنهادهای اروپا تعیین کرده است. رابعا در حالی که آمریکا وانمود میسازد که جهانیان مخالف فعالیتهای ایران بوده و برای تعلیق آن تلاش میکنند، رسانههای خبری از عدم اجماع در قبال ایران خبر دادهاند. بر این اساس و با توجه به تبلیغاتی که طی چند روز اخیر از عملکرد گروه جی 8 در مورد پرونده هستهای ایران صورت گرفته است، دلایل تشدید فعالیتهای غرب در این اجلاس در این زمینه را از چند منظر میتوان ارزیابی کرد.
1- آمریکا و اروپا در طی بررسی پرونده ایران تلاش کردهاند تا از شکستها به قالب فرصت بهرهبرداری نمایند. با توجه به اینکه شورای امنیت و سپس گروه 1+5 نتوانست خواستههای غرب را تحقق بخشد آنها برآنند تا با آوردن بازیگران جدید، روندی دیگرد را در پیش گیرند. در اجلاس جی 8، ترکیب بازیگران از 1+5 به 8 تغییر کرده است در حالی که ایتالیا، ژاپن، کانادا که از متحدان آمریکا میباشند. در این جمع قرار گرفتهاند که میتوانند تقویت کننده جبهه آنها در برابر ایران باشند. این امر هر چند که به حقیقت نزدیک نخواهند بود و آنها نمیتوانند چندان کارکردی علیه ایران داشته باشند اما از نظر افکار عمومی و تبلیغاتی (حداقل در عرصه داخلی این کشورها) میتواند برای جبهه غرب پیروزی قابل دفاعی قلمداد شود.
2- از نکات موزه توجه در اجلاس جی 8، نبود چین میباشد. با توجه به مواضع این کشور در همسویی با اهداف ایران، نبود آن میتواند تا حدودی راه را برای آزادی عمل غرب در این اجلاس برای ایجاد اجماع علیه تهران هموارتر سازد، هر چند که روسیه میتواند نقش آن را تا حدودی اجرا نماید. غرب بر آن است تا از نبود چین برای اعمال فشار بر ایران استفاده نماید.
3- از سیاست غرب آن است که اجماعی جهانی علیه ایران را به نمایش گذارند. تبلیغات آنها در زمینه مخالفتهای کشورهای منطقه و افکار عمومی جهان با فعالیتهای هستهای ایران در این چارچوب صورت میگیرد. در این راستا آنها با مطرح کردن توافق گروه 8 بر تعلیق فعالیتهای هستهای ایران (ترکیبی از کشورهای صنعتی جهان) بار دیگر جنگ روانی خود را مبنی بر اتحاد جهانی علیه تهران را اجرا میسازند. به عبارتی دیگر فعالیت آنها بیشتر حول محور تبلیغات صورت میگیرد، هر چند که خود نیز به بینتیجه بودن این اقدامات آگاه میباشند.
4- آنچه در کارکرد گروه جی 8 مشهود است ناتوانی آن در تحقق اهداف از پیش تعیین شده میباشد. براساس گزارشات منتشره آنها در مبارزه با فقر و گرسنگی در آفریقا، کاهش فاصله میان کشورهای فقیر و ثروتمند، اجرای خواستههای سازمان ملل در ایجاد اقتصاد جهانی برای رفاه تمام ملل و.. ناتوان بودهاند. با توجه به پیامدهای این ناکامیها برای جایگاه این کشورها در افکار عمومی جهان، آنها تلاش دارند با تاکید بر اهمیت بررسی پرونده ایران از حساسیتهای جهانی بر این شکستها کاسته تا از افزایش انتقادهای جهانی جلوگیری نمایند. البته این نکته قابل ذکر است که آمریکا با تاکید بر پرونده ایران، افکار عمومی را از ناکامیهای خود در عراق و نیز جنایات رژیم اشغالگر قدس در اراضی اشغالی فلسطین منحرف میسازند.
5- در نهایت بر اساس آنچه ذکر شد هر چند که آمریکا و غرب تلاش دارند تا در اجلاس جی 8 توافقی جهان علیه ایران را به نمایش گذارند اما، عدم همسویی روسیه در این اجلاس با آنها و نیز اقداماتی که در گذشته از سوی غیر متعهدها، گروه 77 در حمایت از ایران صورت گرفته، مانع از آن میشود که اهداف آنها محقق گردد. (اتحادیه اروپا، ژاپن و روسیه بار دیگر پیش از برگزاری اجلاس بر حق ایران مبنی بر دست یابی به حقوق هستهای تاکید کردند) بر این اساس این اجلاس نیز مانند سایر اجلاسها بدون اجماع علیه تهران به پایان خواهد رسید تا آمریکا و اروپا شکستی دیگر را در پرونده ایران تجربه نمایند هر چند که در تبلیغات و جنگ روانی از پیروزی و اعلام نتایج مثبت این گفتگوها سخن به میان میآورند.