* ارزیابی شما از مذاکرات میان لاریجانی و سولانا که ادامه آن به نمایندگان این دو موکول شده است، چیست؟
** یک نکته را باید به خاطر داشت و آن اینکه در تصمیمات بینالمللی نسبت به فعالیت در چارچوب ان پی تی از سوی ایران است که بر اساس آن غنیسازی حق مسلم ماست و تاکنون نیز در هیچیک از گزارشهای آژانس را زیر پا گذاشته است. در این بین مسیر هدایت مذاکرات میان ایران و طرفهای مقابل به ویژه اتحادیه اروپا بسیار دیپلماتیک و پیچیده است. چرا که ایران برای گرفتن حق خود حاضر به تعلیق غنیسازی نیست ولی پیش شرط مذاکره ایران با کشورهای 1+5 تعلیق غنیسازی بوده است. با این وجود در 7 ساعت و نیم مذاکرات لاریجانی و سولانا، این نتیجه حاصل شده که مذاکرات این دو، مذاکره مقدماتی برای مذاکره با کشورهای 1+5 باشد و تعلیق و توفیقی در غنیسازی صورت نگیرد. اگر ادامه مذاکرات این دو از سوی نمایندگانشان نیز با موفقیت پیش رود ایران به سمت مذاکره با کشورهای 1+2+3 (سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان + چین و روسیه+ آمریکا) پیش خواهد رفت. پیشبینی من از نتیجه این مذاکرات نیز پیشروی به سمت مصالحه است به گونهای که جمهوری اسلامی ایران از حقوق خود محروم نمیشود و زمان لازم برای اثبات حسن نیست خود را نیز به دست میآورد.
* به نظر شما مذاکره ایران با اروپا باید مبتنی بر چه شالودهای باشد؟ صرفا مباحث فنی یا با گسترهای از گفتوگوهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی؟
** اساسا موضوع پرونده ما در آژانس، یک بحث فنی نیست، گزارشهای چند پهلوی البرادعی و فشارهای آمریکا گویای ماهیت سیاسی این پرونده و مذاکرات مبتلا به آن است. از سوی دیگر قدرتهای بزرگ جهان به ویژه پنج کشور برخوردار از حق وتو، مواضع جمهوری اسلامی ایران را مانع و دردسری در راه منافع خود میدانند. بنابراین از اهرم انرژی هستهای استفاده میکنند تا پرونده را به سمت تحریمهای اقتصادی بکشانند و در سایه آن به مطامع سیاسی خود دست یابند. فشارهای آمریکا بر اتحادیه اروپا و کشورهای کوچک دنیا هم برای به انزوا کشاندن ایران و یا وادار کردن ما به سازش است. در این بین جمهوری اسلامی ایران باید ضمن افراط و تفریطهای امریکا نیفتد و مراقب باشد که در فضای مسموم تبلیغاتی آنها به عنوان کشوری پرخاشگر معرفی نشود تا آنها با صدور قطعنامههای خود به اهدافشان برسند.
* امکان مصالحه ایران و اروپا در زمینه تعلیق غنیسازی وجود دارد؟
** تنها آمریکا و اسرائیل هستند که از عدم موفقیت مذاکرات میان ایران و اروپا سود خواهند برد، چرا که در این صورت شورای امنیت، ایران را تحریم میکند و این 2 کشور به علت عدم هرگونه رابطه اقتصادی با ایران، هیچ ضرری نخواهند دید و این در حالی است که 5 کشور دیگر (انگلیس، فرانسه، آلمان، چین و روسیه) با از دست دادن بازار فروش محصولاتشان در ایران، متضرر خواهند شد. اتفاقا تلاش جناحهای تند آمریکا و اسرائیل به ویژه محافظهکاران آمریکایی به همین دلیل است و این درس مهمی برای ما است تا با اشعارپردازیهای کاذب، حرفهای بیمنطق و برخی جوسازیهای در راستای منافع آنها گام بر نداریم.
* پیشگامی اروپا در این برهه، بازنمایی سیاست پلیس خوب، پلیس بد و تقسیم نقش اروپا و آمریکاست یا این امر از شکاف بین این 2 قدرت حکایت دارد؟
** اروپاییها خوب میدانند که اگر الان تفکر تند آمریکایی به ویژه گروه نومحافظهکاران، پیروز شود و مذاکراتشان با ایران دچار شکست گشته و به تحریم ایران از سوی شورای امنیت بینجامد از چند سو دچار ضرر میشوند. نخست آنکه در پیگیری اولین پرونده پس از تشکیل اتحادیه اروپا، ناموفق بودهاند و دیگر آنکه پرونده ایران به این ترتیب در مسیر سیاستهای آمریکا میافتد و نخستین ضرر هر حادثهای چه از نظر اقتصادی و چه از نظر روانی، متوجه اروپا خواهد شد به این ترتیب اگر چه اروپا نمیتواند از آمریکا فاصله بگیرد ولی نمیخواهد کنترل پرونده ایران را هم از دست بدهد شنیدهام که آمریکا با اروپا توافق کرده که در صورت تحریم ایران، با آنها همراه شود. این مساله گویای آن است که دیپلماسی ما باید حساب شده و دقیق باشد تا مبادا مسیر مذاکره به دست جریانات آمریکایی بیفتد.
* به نظر شما تاکید اروپا بر عدم تحریم ایران نشانگر شکاف استراتژیک بین اروپا و آمریکاست؟
** دقیقا همین طور است، اروپا در رفتارهایش آرام از آمریکا فاصله میگیرد ولی این مسالهای زمان بر است و باید مراقب باشیم که ما قربانی آن نشویم، چرا که این مساله منوط به تشکیل واقعی اتحادیه اروپاست و پروسهای 20 ساله و یا بیشتر است. بهترین راه در این فاصله آن است که اختلافاتمان را با اروپا کمتر کنیم و بکوشیم تا منافع چین و روسیه را هم به خودمان متمایل کنیم، چرا که در غیر این صورت چین و روسیه توان مقابله با آمریکا را ندارند.