کنفرانس سازش آناپولیس با حضور شرکتکنندگانی از 50 کشور از جمله نخستوزیر رژیم صهیونیستی و محمود عباس رهبر فتح، در واشنگتن برگزار شد.
رسانههای آمریکایی در آستانه این نشست، صریحا اعلام کردند که اعراب شرکتکننده در این نشست با دستهای خالی به کشورهایشان بازمیگردند و طراحی چنین نشستی، فقط یک نمایش سیاسی است.
بانی اصلی تشکیل این نشست نیز عملاً شخص جرج بوش بود که در دوران حکومتش بر آمریکا بارها و بارها با وتوی قطعنامههای مرتبط با فلسطین و رساندن کمکهای تسلیحاتی بلاعوض به اسرائیل تا سقف حدود 3 میلیارد و 500 میلیون دلار، عملاً ثابت کرده که نمیتواند به عنوان یک میانجی ایفای نقش کند.
رهبران عرب نیز بارها و بارها طی همین سالها از بوش شنیدهاند که اسرائیل یک شریک استراتژیک برای کاخ سفید است.
بوش در هفتههای اخیر آنطور که رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند شخصا به رهبران عرب تلفن زد و آنان را مجبور کرد تا بدون هیچ قید و شرطی وزیران خارجه خود را به این اجلاس بفرستند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت؛ برخی از تحلیلگران میگویند که سران عرب دعوت بوش را تنها به این دلیل پذیرفتند که نمیتوانستند پاسخ منفی به آمریکا بدهند.
به گزارش این خبرگزاری، در میان دولتها و مردم عرب ترس عمده از این بود که آناپولیس تنها یک نمایش جدید باشد و میگفتند که شرکت بیش از 50 کشور و سازمان بیشتر برای نمایش است و محتوایی ندارد.
«عبدالرحمان الراشد» مدیر شبکه تلویزیونی العربیه گفت: «این جمعیت بزرگ چه کاری بهغیر از سخنرانیهای نمایشی میتوانند داشته باشند که هیاتهای آنها ظرف 50 سال گذشته نشان ندادهاند؟ تنها چالش آناپولیس میتواند ایجاد لشکری بزرگ از نمایندگان، میهمانان و روزنامهنگاران باشد.
آسوشیتدپرس نیز در همین ارتباط نوشت؛ چرا این همه کشور را دعوت کردهاند؟ چرا بهصورت مستقیم وارد مذاکرات جدی نشدند که همه میدانند راهحل این مشکل 60 ساله است؟
به نوشته این خبرگزاری، «جهاد الخزان» ستوننویس روزنامه الحیات در لندن گفت: هیچ دلیلی برای خوشبینی نمیبینم و ترس دارم که شکست، منجر به خشونت بین فلسطینیها و اسرائیلیها و بین خود فلسطینیها شود.
او ادامه داد: «میدانم که محمود عباس نمیتواند به شرکت در نشستی که برای حل مسئله فلسطین است، پاسخ منفی بدهد. همچنین میدانم که سران عرب هم در موقعیتی مشابه هستند، اما امیدوارم همه کسانی که شرکت میکنند بدانند که خطر شکست بیش از ثمرههای موفقیت است.»
این نشست سازش به میزانی نمایشی است که حتی فاکسنیوز بلندگوی نومحافظهکاران آمریکا نیز نتوانسته ناامیدی خود را از آن پنهان کند.
فاکسنیوز در گزارشی نوشت؛ چنانچه محمود عباس رئیس دولت خودگردان فلسطین با دست خالی نشست آناپولیس را ترک کند، ضعف وی بیشتر نشان داده میشود و از سوی دیگر بهعنوان رهبری ضعیف که به اسرائیل و غرب کرنش کرده، شناخته خواهد شد.
این شبکه خبری که در عین حال به نظر میرسد با هدف تحت فشار قرار دادن بیشتر عباس برای دادن امتیازات گستردهتر تلاش میکند، افزود: این کنفرانس وجهه عباس را بهعنوان تنها نماینده مردم فلسطین نشان میدهد.
به گزارش این شبکه وابسته به نومحافظهکاران آمریکا، نتیجه عمدهای در این نشست به دست نخواهد آمد و هدف این است که در پایان این نشست اعلامیه مشترکی توسط اسرائیل و فلسطین منتشر شود که تنها یک تکه کاغذ و نه صلح خواهد بود.
فاکسنیوز در گزارش خود اضافه کرده که، همه صحبت از راهحل دو دولت میکنند، اما واقعیتها با وضعیتی که امروزه وجود دارد، نشان میدهد که هدف تشکیل دولت فلسطین، شدنی نیست. مناطق فلسطین بین نوار غزه که در اختیار حماس است و کناره باختری که فتح با ضعف آن را در اختیار دارد، تقسیم شده است.
این شبکه خبری در عین حال با تمسخر ضمنی شرکتکنندگان در این نشست، بویژه محمود عباس نوشت: کرانه باختری رود اردن بهخاطر ساخت گسترده شهرکهای یهودینشین توسط اسرائیل به گونهای شده که نقشه آن حتی شبیه به پنیر سوئیسی هم نیست، بلکه مانند پنیر آبی شده است.
به گزارش این شبکه خبری؛ ایهود اولمرت، نخستوزیر اسرائیل هم از نظر سیاسی آنقدر ضعیف شده که قادر به خروج از کرانه باختری رود اردن نیست.
با توجه به اینکه خروج از نوار غزه موجب شد که حماس در این منطقه به قدرت برسد، مسئله سرباز اسرائیلی هنوز حل نشده و موشکهای قسام روزانه به اسرائیل اصابت میکند، به نظر نمیرسد که اولمرت برای خروج از کرانه باختری در آیندهای نزدیک، تلاش کند.
فاکسنیوز تصریح دارد که سیاستمداران میتوانند تمام دوره این همایش را صرف گفتوگو درباره دولت فلسطین کنند، اما هیچکدام حتی قادر به کشیدن نقشهای فرضی هم نیستند چرا که آنچه در این کنفرانس باید مورد توجه باشد این است که تا چه حد اولمرت حاضر است پیش برود.
این شبکه خبری وابسته به نومحافظهکاران آمریکا گفته است: از طرف دیگر اولمرت توانسته با اتحاد با چپ و راست در مجلس اسرائیل قدرت را حفظ کند. او اگر به فلسطینیها امتیاز زیاد بدهد دو حزب تندرو «شاس» و «اسرائیل بتنو» از ائتلاف خارج میشوند و اولمرت اکثریت را در مجلس از دست میدهد و فرصت برای بنیامین نتانیاهو فراهم میشود.
روزنامه آمریکایی کریستین ساینس مانیتور نیز در گزارشی به نقل از «دیوید ورمسر» یکی از مشاوران پیشین دیک چنی در امور خاورمیانه نوشته است ایران آماده کسب پیروزی از این نشست است و عربستان، مصر و اردن باید تسلیم اسرائیل و آمریکا شوند.
این روزنامه در گزارش خود نوشته است که ایران محبوبیت زیادی در میان جهان عرب پیدا کرده و این باعث نگرانی اسرائیل و آمریکا شده است.
کریستین ساینس مانیتور افزوده است؛ به این ترتیب دولت بوش برای از سرگیری روند صلح اسرائیل و فلسطین در حالی بهطور رسمی نشست آناپولیس را برگزار میکند که سنگینی یک میهمان ناخوانده به نام ایران بر دوش همگی احساس خواهد شد.
به نوشته این روزنامه، بوش پس از 7 سال مجبور شد به مسئلهای بپردازد که در طول این مدت از آن خودداری میکرد. تحلیلگران میگویند برگزاری این نشست به این خاطر نبود که بوش زمان را برای پیشرفت در روند صلح مناسب ارزیابی میکرد بلکه میخواست به نوعی جلوی ایران را بگیرد.
کریستین ساینس مانیتور نوشت؛ بوش همچنین به دنبال این بود که چگونه اعراب میانهرو را با اسرائیل بر سر یک میز بنشاند تا آنها بتوانند به دستیابی به این هدف کمک کنند.
در این گزارش با اشاره به شرکت عربستان سعودی در این کنفرانس آمده است: ریاض گفته بود تنها زمانی در این کنفرانس شرکت میکند که محور اصلی آن تشکیل کشور مستقل فلسطینی باشد، با وجود آنکه اینگونه نشد اما ریاض در آن شرکت کرد.
این روزنامه نیز در گزارش خود چنین نتیجهگیری کرد که این نشست در نهایت تاکید بر ادامه نقشه راه بود و چیزی جدیدی نداشت.
روزنامههای عرب و نشست آناپولیس
از سوی دیگر، روزنامههای جهان عرب طی روزهای گذشته تیتر نخست خبرهای خود را به نشست آناپولیس اختصاص دادند و نشست پاییزی سوژه خبری و تحلیلی تمامی رسانههای خبری عرب بود. هر رسانه با توجه به دیدگاه خاص حزب یا سازمان و یا نگرش فکری خود به آن پرداخت. ارائه بخشی از این نگرشها، خوانندگان را بهتر با فضای حاکم بر رسانههای عرب در مورد کنفرانس آناپولیس آشنا میکند.
القدس العربی:
«عبدالباری عطوان» سردبیر روزنامه القدس العربی در سرمقاله این روزنامه باعنوان «خیزش اعراب بسوی آناپولیس» نوشت: اگرچه تصمیم وزرای خارجه عرب برای حضور در نشست آناپولیس غیرمنتظره نبود اما آنچه همگان را متحیر کرد، مواضع گمراهکننده عمرو موسی دبیرکل اتحادیه عرب و سعود الفیصل وزیر خارجه عربستان سعودی بود که تلاش داشتند در یک نشست مطبوعاتی که در پایان نشست اتحادیه عرب برگزار شد، این حضور را توجیه کنند.
وی نوشت: این در حالی بود که سعود الفیصل در هفتههای گذشته بارها اعلام کرده بود که کشور وی به آناپولیس نخواهد رفت، مگر اینکه اسرائیل گامهایی جدی مانند جمعآوری شهرکهای یهودینشین و طرح مسائل اساسی را در دستور کار خود قرار دهد. اما هیچکدام از این مسائل رخ نداد و محمود عباس همچنان تاکید دارد که مسائل اساسی بین دو طرف اسرائیلی و فلسطینی حل نشده باقی مانده است. وی ادامه داد: آنچه که پس از این نشست رخ میدهد، همان اهداف اساسی هستند که میتوان آنرا در چند سناریو خلاصه کرد: 1ـ آمادگی برای توجیه حملات آمریکا و اسرائیل به کشورهایی که آنها را محور شرارت معرفی کرده است! که گروههایی مانند حزبالله لبنان و حماس را نیز دربرخواهد گرفت و برای درک بهتر این مساله باید این روزها پوشش اخبار منطقه از سوی رسانههای عربی و شبکههای ماهوارهای عرب و شبکههای خبری آمریکا را تحتنظر داشت.
2ـ اشغال نوار غزه باعنوان بازگرداندن این منطقه به تشکیلات خودگردان که از نظر آنها با کودتای حماس اشغال شده است.
3ـ ائتلاف سیاسی و نظامی دولتهای عربی با اسرائیل و آمریکا و تشکیل جبهه واحد در برابر ایران.
4ـ تثبیت خواستههای اسرائیل و تبدیل آن به اصول بدیهی، مانند تشکیل دولت یهود و قانونی ندانستن جمعیت عرب و مسیحی در آن و تغییر بافت جمعیتی قدس. عطوان در پایان نوشت: به اعتقاد من نشست آناپولیس شکست نخواهد خورد چرا که موفقیت آن در برگزاری آنست اما همانگونه که رایس گفت: اسرائیل از این نشست دست خالی باز خواهد گشت.
الاهرام چاپ مصر:
روزنامه الاهرام چاپ مصر که مواضع دولت قاهره را منعکس میکند با اعتراف به اینکه نشستهای پیشین صلح همگی برای وقتکشی بوده است، از کشورهای شرکتکننده خواست تا این نشست نیز به یک نمایش خلاصه نشود. این روزنامه نوشت؛ با توجه به اینکه مساله فلسطین مهمترین موضوع منطقه است و قریب به 7 سال است که توقف مذاکرات صلح آن بر منطقه تاثیر منفی گذاشته است. اعراب پایههای اصلی شرکت خود در این مذاکرات را آشکارا مشخص کردهاند که همان اصول صلح کامل، تصمیمات بینالمللی و طرح صلح عربی است تا اجازه ندهد این همایش هم به مراسمی برای تباه کردن فرصتها بدل شود. از همه مهمتر اینکه تمام کشورها و بویژه آمریکا، باید تمام تلاش خود را برای تبدیل این همایش به نقطهعطفی برای صلح بکار گیرند. اسرائیل بازی همیشگی وقتکشی را ادامه ندهد و به منظور تنها عادیسازی روابط با اعراب، راههای گوناگونی مطرح نکند تا فقط شرایط خود را بر کرسی بنشاند.
روزنامه «فلسطین»:
«مصطفی الصواف» سردبیر روزنامه «فلسطین» با انتقاد شدید از اقدام اعراب برای حضور در آناپولیس نوشت؛ بروید، ما نمیتوانیم جلوی شما را بگیریم، چون میدانیم که بیارادهاید و قدرت و اراده آمریکا و ترس از مبارزه با تروریسم آمریکایی که خود را بدان بستهاید، بر شما حاکم است؛ ولی سؤال این است که بر انجام چه چیز مشارکت میکنید؟ آیا برای ارزانفروشی و مزایده علنی در حق فلسطین و محل معراج رسول مکرم اسلام(ص) هروله کردهاید؟ آیا مشارکت شما فایدهای خواهد داشت و آیا میتوانید با این روشها اراده آمریکا را تغییر دهید؟
وی ادامه میدهد: مصر و اردن تاکنون بسیار با آمریکا همراهی کردهاند و بر آنها خردهای نمیگیریم اما عربستان سعودی و از آن عجیبتر سوریه چرا در این همایش شرکت کرده است؟ میدانیم که فشارهایی برضد این دو کشور بود و ممانعت فلسطین و آمریکا از برگزاری همایشی مخالف آناپولیس، یکی از دلایل موافقت سوریه با مشارکت در این همایش است، ولی حتی این آتش تهدید هم نمیتواند بهانهای برای چشمپوشی از ارزشها و اعتقادات و مواضع ثابت و اصولی باشد. حال آنکه حقوق ملت سوریه و بازگرداندن جولان هم در دستور کار نیست.
وی نوشت: ای سران عرب آیا برای یکسره کردن کار فلسطین و قدس با اسرائیلیها هم آغوش میشوید و آیا مساله فلسطین را حل کردهاید که با طرحها و پیشنهادهای آمریکا همراهی میکنید؟
آری، مشارکتهای خیانتکارانه شما بر قدس و فلسطین تاثیری نخواهد داشت و خداوند خود حامی این سرزمین مقدس خواهد بود. آیا شما فرصت خواهید داشت که نام خود را از فهرست خیانتگران به ملت عربی خارج سازید تا در آینده مورد مجازات حتمی قرار نگیرید؟
روزنامه الحیات چاپ لندن:
روزنامه «الحیات» چاپ لندن نوشت؛ حماس همایش پاییز را در حمایت از اسرائیل و زمینهسازی برای جنگ علیه ایران میداند و دمشق تا این لحظه دستور کاری از همایش پاییز دریافت نکرده است که در آن از مساله جولان سخنی رفته باشد. از اینرو تاکید کرده است که آمریکا باید به وعدههای شفاهی خود پایبند بوده، مشکلات اسرائیل و سوریه را در جدول کاری همایش قرار دهد و مقامات آمریکایی هنوز تردید دارند که مساله سوریه را بطور مستقل بررسی کنند، یا اینکه در کنار موضوع فلسطین بشکل ضمنی بدان پرداخته شود.
آمریکا و سوریه در این معادلات نقش متقابلی بازی میکنند، در حالیکه آمریکا قصد دارد موضوع جولان را با کمترین امتیازدهی حل کند سوریه خواهان بدست آوردن بیشترین امتیازات است.
از سوی دیگر ایران بار دیگر در دیدار با مسئولان حماس در دمشق پیشنهاد برگزاری نشستی موازی در مخالفت با برنامههای آمریکا را مطرح کرد. خالد مشعل تاکید کرد که ابومازن به تشکلهای فلسطینی اجازه نمیدهد که در هیچ مذاکرات اصولی و عمیقی شرکت کنند و کشورهای عربی را به حضور نیافتن در این عقبنشینی مجانی از حقوق فلسطین فراخواند.
روزنامه «الخلیج» امارات:
روزنامه «الخلیج» چاپ امارات نوشت؛ واشنگتن به کشورهای عربی پیشنهاد کرد که قسمت دوم سریال مصالحه در ماه ژانویه در مسکو برگزار شود و بعد از آنکه در حلقه مذاکره آناپولیس درباره مسائل سوریه، فلسطین و لبنان به جایی رسید، مرحله بعدی در مسکو دنبال خواهد شد که اقتضای آن تشکیل شوراهایی از سوی جامعه بینالملل و شورای پیگیری عربی خواهد بود.
آمریکا که برای حل مشکل مزارع شبعا و جولان وعده شفاهی داده است، با درخواست کتبی و رسمی شدن این وعده از سوی سوریه مواجه شد و آمریکا نیز تاکید کرد که نامه بوش به اولمرت و عباس را به سمع همه خواهد رساند تا وعدههای آمریکا برای تشکیل دو دولت را آشکار کند.
مقامات سعودی خواستهاند به هیچوجه ـ نه هماهنگ شده و نه تصادفی ـ با سران اسرائیلی برخورد نداشته باشند ولی به منظور نشان دادن تمایل به حل مساله فلسطین در همایش حاضر خواهند بود. در حالی که سران عربی برای جلوگیری از عتاب و سرزنش و اتهامزنی آمریکا به آنان مبنیبر صلحجو نبودن و یا پر کردن صندلی خود در میهمانی بزرگ آمریکا حاضر شدهاند، سلام فیاض مطمئن است که این همایش به تشکیل دولت فلسطین خواهد انجامید!
«الدستور» اردن:
روزنامه الدستور چاپ اردن در موضعی متفاوت نوشت؛ سخنان وزیر امور خارجه سعودی و دبیرکل اتحادیه عرب نشانگر آنست که آنها با عزم و اراده استوار برای احقاق حقوق ملت فلسطین روانه آمریکا نشدهاند و خود گفتهاند که این سفر تنها برای دفع تهمت بیتفاوتی اعراب به مساله فلسطین بوده و اگر حضور دیگر اعراب نبود، آنها هم حاضر نمیشدند و این حضور برای آزمودن میزان آمادگی اسرائیل در امتیازدهی است.
جالب آنکه سران عربی بهنگام موافقت برای حضور، به غزه هیچ اشارهای نکردند و گویا در غزه هیچ حالت فوقالعادهای نیست و گویی آمریکا اعلام نکرده است که پایان برنامههای او و نتیجه آن، جدایی کامل غزه از فلسطین و نابودی آن است.