گروه بینالملل ـ احسان تقدسی: زلمای خلیلزاد سفیر ایالات متحده در سازمان ملل در حالی پیشنویس قطعنامه حمایت از تصمیمات آناپولیس را برای تصویب به شورای امنیت میبرد که روزنامههای آمریکا در تحلیلهای خود از نتایج این کنفرانس اینگونه نوشتند که آمریکا در موقعیتی نیست که میان افرادی که نه توانایی آن را دارند و نه میلی به دستیابی به صلح دارند، توافق ایجاد کند. نومحافظهکاران ساکن کاخ سفید در روز برگزاری آناپولیس تلاش فراوانی کردند تا با انتشار خبرهای کنترل شده از تالار کنفرانس، آن را موفق در دستیابی به اهداف از پیش تعریف شده جلوه دهند. چهار طیف آمریکا، اسرائیل، دولت خودگردان و اعراب هر یک با اهدافی معین پا به تالار آناپولیس گذاشتند. نکاتی چند پیرامون مواضع هر یک از طرفهای آناپولیس حائز اهمیت است.
1ـ آمریکا: برخی طیفهای سیاسی آمریکا پیش از برگزاری آناپولیس اینگونه اظهارنظر میکردند که با توجه به موضعگیری شدید اعراب در قبال این کنفرانس، نفس برگزاری این کنفرانس هم موفقیتی برای دستگاه دیپلماسی آمریکاست اما تحولات حین برگزاری این کنفرانس و توافقنامهای که تنها نماد این کنفرانس نامیده شد، نشان داد که میزبان آناپولیس در تحقق اهداف اعلام شده خود ناکام مانده است. کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا در شش ماه منتهی به کنفرانس پائیز بیش از هفتبار به خاورمیانه سفر کرد تا شاید با جلب نظر مساعد رهبران عرب و نزدیکی آرای اولمرت و عباس، بتواند موفقیت چشمگیری در آخرین پائیز ریاست نومحافظهکاران بر کاخ سفید کسب کند. اما در آخرین روزهای منتهی به اجلاس، انتظار وزارت خارجه آمریکا از این اجلاس از تشکیل دو کشور مستقل فلسطین و اسرائیل به مذاکراتی برای مذاکره تنزل یافت که نشانی مهم از شکست آمریکا در آناپولیس است.
2ـ کشورهای عربی: تزیپی لیونی وزیر خارجه رژیم صهیونیستی 24 ساعت مانده به آغاز آناپولیس و در هنگامی که میهمانان این اجلاس در ایالت مریلند آمریکا آماده آغاز کنفرانس پائیز بودند اعلام کرد که اسرائیل خواهان دخالت اعراب در آناپولیس نیست. این سخنان رئیس دستگاه دیپلماسی اسرائیل این سؤال مهم را فرا روری ذهن پرسشگران قرار داد که پس اعراب با چه هدفی به آناپولیس دعوت شدهاند؟ به نظر میرسد آمریکا با هدف مشروعیتبخشی به تصمیمات احتمالی آناپولیس از سویی و گسترش روابط اعراب و اسرائیل از سوی دیگر خواهان حضور کشورهای عربی در این اجلاس شده بود. بر این اساس نومحافظهکاران کمترین تمایلی به حضور کشورهای عربی در روند صلح فلسطین ـ اسرائیل از خود نشان ندادند. ملک عبدالله پادشاه عربستان پیش از آغاز اجلاس وعده داده بود که کشورهای عربی شرکتکننده در آناپولیس حامی فلسطین خواهند بود اما تحولات این کنفرانس به صورتی پیش رفت که «دفاع از فلسطین» کمترین مجالی برای بروز نیافت و در حد شعار باقی ماند و اعراب را به ناظرانی ناتوان تبدیل کرد.
3ـ تشکیلات خودگردان: محمود عباس در چند ماه اخیر و طی ملاقاتهای فراوان با اولمرت تلاش فراوانی کرد تا بتواند به توافقات حداقلی با وی دست یابد که در این راه ناکام ماند. وی چند روز پیش از آغاز آناپولیس صراحتاً اعلام کرد که نباید انتظارات عجیب و غریب از آناپولیس داشت. توافقنامهای هم که توسط وی و اولمرت امضا شد بنا به نوشته منابع صهیونیستی به واسطه فشار و تهدید کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا بوده است. عباس در حالی از آناپولیس به سرزمینهای اشغالی بازگشت که موج شدید انتقاد از وی فلسطین را فرا گرفته است تا جایی که محمد دحلان از رهبران ارشد فتح و رئیس سابق تشکیلات امنیتی حکومت خودگردان با انتقاد شدید از عباس، توافق آناپولیس را نمادین و بیمحتوا خواند. ایهود اولمرت نخستوزیر رژیم صهیونیستی نیز طی اظهاراتی عباس را شریک ضعیف اسرائیل خوانده بود. بسیاری از تحلیلگران مسائل فلسطینی معتقدند که پایان بینتیجه کنفرانس پائیز به مفهوم پایان حیات سیاسی محمود عباس نیز میباشد. عباس با پوشهای از درخواستها از جمله حق بازگشت آوارگان، وضعیت زندانیان و... به آناپولیس رفت اما هیچ یک از پروندههای مهم برای تشکیلات خودگردان در آناپولیس امکان طرح نیافت.
4ـ رژیم صهیونیستی: شکست در جنگ لبنان و بحرانهای متعدد سیاسی و استعفای فرماندهان سیاسی و نظامی رژیم صهیونیستی مهمترین انگیزه دستگاه دیپلماسی رژیم صهیونیستی برای خروج آبرومندانه از آناپولیس بود. با این حال بر اساس نظرسنجیهای پیش از اجلاس بیش از نیمی از ساکنان فلسطین اشغالی امیدی به نتایج مثبت آناپولیس نداشتند. توافق اولمرت و عباس برای دستیابی به صلح فراگیر تا پایان سال 2008 میلادی نیز در حالی به امضای طرفین رسید که اولمرت تنها ساعتی پس از آن به صراحت اعلام کرد که امید به تحقق آنچه امضا کردهاند ندارد. آناپولیس همچنین برای اسرائیل میتوانست به محلی برای مشروعیتبخشی به موجودیت خود توسط اعراب باشد که البته اینگونه نشد. تزیپی لیونی وزیر خارجه رژیم صهیونیستی پس از آنکه بسیاری از وزرای خارجه کشورهای عربی حاضر نشدند با وی دست دهند با ابراز گله گفته است که من جذام نداشتم. یکی از مهمترین اهداف رژیم صهیونیستی و آمریکا در برگزاری آناپولیس، شکست قبح دشمن بودن اسرائیل نزد نمایندگان کشورهای عربی شرکتکننده در آناپولیس بود که این هدف نیز با ناکامی مواجه شد.