مرجان توحیدی: تغییر و تحولات در بدنۀ مدیریت کشور البته در استانها و قبل از آغاز دور دوم سفرهای استانی رییسجمهوری در حالی قرار است به زودی اعمال شود که این مساله با نگرانی برخی از فعالان سیاسی در طیف اصلاحطلبان مواجه شده است. این تغییرات در سطوح پاییندستی مدیریتی، در شرایطی قرار است اعمال شود که تنها چند ماه به برگزاری انتخابات مجلس هشتم باقی مانده است و این مساله در کنار نحوه بررسی صلاحیتها و اعمال شیوههای نظارتی از سوی مجری انتخابات که دولت نهم محسوب میشود، نگرانی اصلاحطلبان را تشدید کرده است؛ چه برخی از فعالان سیاسی منتسب به اصلاحطلب از این مساله به عنوان یکدستسازی بیشتر در سطوح مختلف بدنۀ مدیریتی کشور با مدیران ارشد سیستم اداری و اجرایی نام میبرند و همین نکته در ماههای باقی مانده به برگزاری انتخابات سبب شده است تا رییس ستاد ائتلاف اصلاحطلبان هم در ارزیابی خود از این رویداد نگرانی خود را ابراز کند: «نگرانیم که این عنوان بابی را برای تسویه حساب با مدیرانی که فکر میکنند خیلی با ارزیابی کنندگان همراه نبودهاند و یا هنوز آن چه که میخواستند تامین نکردهاند و یا کلا در عرصههای پیش رو به ویژه انتخابات محرم اینها نیستند، باز کند.» با این حال، تغییر در بدنه اجرایی دولت دیگر مساله جدیدی نیست؛ چه پیش از این هم شاهد برخی از تغییرات در سطوح بالادستی مدیریت در کشور بودیم؛ آن هنگام که برخی از روسای سازمانها و نهادها و نیز برخی از وزرا استعفا میکردند و تنها چند روز پس از اعلام خبر استعفا و یا در همان مراسم تودیع و معارفه حرفها و سخنها حکایت از تغییراتی داشت که دیگر نمیشد نام استعفا بر آن نهاد. اکنون احمدینژاد در نشست مشترک هیات دولت با استانداران از تغییرات در سطوح پاییندستی مدیریتی خبر میدهد. این در حالی است که بسیاری از حامیان دولت و البته فعالان منتسب به جریان اصولگرا از این تغییرات به عنوان یکی از پارامترهای تحقق اصل شایستهسالاری نام برده و این اقدام دولت را ستودند.
اما در مقابل برخی از فعالان منتسب به جناح اصلاحطلب از این مساله اظهار نگرانی کرده و این اقدام دولت را در جهت یکدستسازی همۀ سطوح مدیریت کشور با مدیران ارشد ارزیابی کرده و بر این باور هستند که این تغییر و تحولات علاوه بر آن که یک بعد آن رویکرد تبلیغاتی برای دولت و جهت هدایت افکار عمومی دارد، روی دیگر آن ناظر به بحث انتخابات و تغییر مدیرانی است که شاید چندان با سلایق مدیران ارشد همخوانی نداشته و یا به گفتۀ موسوی لاری، وزیر کشور دولت اصلاحات «محرم دولت نیستند» و به همین دلیل باید برکنار شوند.
اما مرتضی مبلغ، از اعضای جبهۀ مشارکت در گفتوگوی خود با «سرمایه» و با بیان این که «اگر مسالۀ تسویه حساب را کنار بگذاریم و خوشبینانه به مسالۀ تغییرات نگاه کنیم، این تغییرات با اهداف تبلیغاتی دنبال میشود»، تاکید میکند: «بسیاری از حرفهایی که امروز در دولت مطرح میشود فاقد محتواست» معاون سیاسی وزیر کشور دولت اصلاحات همچنین در حالی که تغییر مدیران دولت را مسالهای قابل تامل میداند، تغییر وزرای کابینه را مورد اشاره قرار داده و میافزاید: «تغییر همین وزیران هم نشان میدهد که این مساله براساس اصل شایستهسالاری صورت نگرفته است و این شعار جدید (تغییر مدیران در استانها) نیز به نظر میرسد که از این مساله مستثنا نیست و این در شرایطی است که این بار حتی میگویند که اسامی این تعداد از مدیران اعلام نخواهد شد و همه چیز را در ابهام و عدم شفافیت گذاشتهاند.»
مبلغ ادامه میدهد: «در این شرایط ابهامآلود این مساله فقط به خاطر برد تبلیغاتی دوباره مطرح شده است.» مبلغ در ادامه سخنانش با اشاره به قرار دادن بحث انتخابات و این که «انسان مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید میترسد»، میگوید: «خیلی از کارهایی که دولت نهم در گذشته انجام داده، پس از مدتی معلوم شده که این مسایل اهداف دیگری داشته است و طبیعی است کسانی که دلسوز نظام و مباحث مدیریتی کشوری هستند از این تغییرات بیشتر نگران شوند.»
وی با تاکید بر این که اخبار این گونه حذفها و کنار گذاشتن مدیران اهداف مختلفی دارد، میگوید: «ممکن است که این مساله هم با اهداف انتخاباتی یا تبلیغاتی صورت گرفته باشد و این که دولت بخواهد با تسویه حساب، غیرخودیها را حذف کند و نیروهایی را جایگزین کند که منویات دولت را دنبال کنند.» مبلغ اضافه میکند: «بنابراین حرکت از آن رو برای برخی از فعالان اصلاحطلب نگرانکننده است که مبادا در پی این تغییر و تحولات، اهداف خاص انتخاباتی دنبال شود.» از سوی دیگر عبدالله رمضانزاده، سخنگوی دولت اصلاحات با بیان این که اگر قرار بر برکناری مدیران ناکارآمد است باید در ابتدا بسیاری از مدیران بالادستی استعفا دهند و کنار بروند نه مدیران میانی، به «سرمایه» میگوید: «این حرکت صرفا یک حرکت تبلیغاتی و سیاسی صرف محسوب میشود. این عضو شورای مرکزی مشارکت در ادامه میافزاید: «این سوء سیاستها و رفتار غیرکارشناسی دولت در گزینش نیروهای ضعیف، از روز اول مورد انتقاد برخی از فعالان سیاسی قرار گرفت.»
وی ادامه میدهد: «از روز اول شروع به کار دولت، مدیرانی در عرصه اجرایی کشور وارد شدند که به مسایل و کشور کمترین آشنایی نداشته و توان حل مشکلات کشور را نداشتند و بخشی از معضلات کنونی به دلیل ضعف در بدنۀ کارشناسی و مدیریتی دولت و تصمیمات یک شبۀ رییسجمهوری است.» رمضانزاده در ادامه گفتوگوی خود با تاکید بر این که «تفاوتی بین نیروهایی که در حال حاضر در مناسب اجرایی کشور به سر میبرند و افرادی که به جای این مدیران به اصطلاح دولت ناکارآمد میخواهند جایگزین شوند، تفاوتی قایل نیستم»، میافزاید: «همه این مدیران کسانی هستند که به مسایل کشور آشنایی ندارند.» این اظهارات در حالی است که سعید لیلاز، کارشناس مسایل سیاسی و اقتصادی با تایید اظهارات موسوی لاری در خصوص این تغییر و تحولات و این که با توجه به نزدیک بودن انتخابات، این مساله عامل موثری در روند انتخابات آتی خواهد بود، دو نکته دیگر را در این تغییر و تحولات مورد اشاره قرار میدهد و به سرمایه میگوید: «دولت نهم در برنامههای اقتصادی شکست خورده و این تغییرات هم به عنوان توجیه این شکستها مطرح میشود.» سعید لیلاز در توضیح نکته دوم میگوید: «به نظر میرسد که تغییرات و اصولا تغییر به عنوان یک تاکتیک دایمی در دولت محسوب میشود. دولت نهم از تغییر نه به عنوان علاج درد بلکه به عنوان یک تاکتیک استفاده میکند تا به این وسیله افکار عمومی را جلب کرده و کشور را در شرایط التهابهای ناشی از این تغییرات نگه دارد.» لیلاز در ادامه بحث انتخابات را مورد توجه قرار داده و با بیان این که بعید نیست این تغییرات در انتخابات هم تاثیرگذار باشد. میافزاید: «در ابتدا دولت از سایر طیفهای اصولگرا هم برای کادر مدیریتی هم استفاده میکرد اما هماکنون میخواهد نیرویی را جذب کند که یکدستی و وفاداری بیشتری به رییسجمهوری داشته باشند.»
یدالله طاهرنژاد، از اعضای حزب کارگزاران نیز با تاکید بر این که «اگر این تغییرات به بهانه ناکارآمدی و با هدف تسویه حسابهای سیاسی و جناحی صورت بگیرد، بسیار زشت و نامبارک است»، به «سرمایه» میگوید: «باید در عمل دید که آیا دولت واقعا ارزیابی کرده و بر آن اساس دست به تغییرات زده است یا خیر؟ باید منتظر شد و دید که در عمل چه اتفاقی میافتد.» لطفالله فروزنده، قائم مقام جمعیت ایثارگران نیز در گفتوگوی خود با «سرمایه» ضمن ارزیابی مثبت خود از این اقدام دولت «ارزیابی عملکرد مدیران» را یکی از بهترین روشهای مدیریتی برشمرده و میگوید: «این طبیعی است که مدیران موفق تشویق و مدیران ناکارآمد عزل یا تنبیه شوند. این حرکت هم ریشه دینی و هم علمی.» فروزنده با اشاره به نگرانی برخی از فعالان سیاسی میگوید: «کسانی که عینک بدبینی و سیاسی میزنند، طبیعی است که از این اتفاقها نگران باشند در حالی که چنین تغییراتی تنها به جهت چابک کردن سیستم اداری کشور صورت گرفته و حرکت مثبت و مطلوبی است.»
فعالان اصولگرا و البته همسوی دولت در حالی طیف مقابل را به بدبینی و سیاسی کردن این موضوع متهم میکنند که برخی از اصلاحطلبان بر این باورند که این تغییرات آن هم به این شکل محرمانه به جهت یک دستسازی نظامی مدیریتی کشور و همسو کردن افکار و سلایق مختلف با سلیقه مدیران ارشد اجرایی کشور است چرا که به باور این عده اگر قرار است چنین تغییراتی روی دهد، قبل از آن باید برخی از جایگاههای مدیریتی در سطوح میانی و بالایی مورد پالایش قرار گرفته و سپس به سطوح پاییندستی پرداخت. به هر روی این تغییرات و تحولات قبل از دور دوم سفرهای استانی رییسجمهوری آغاز خواهد شد و شاید زمان برای قضاوت و پاسخگویی به نگرانیهای طیف اصلاحطلب، پایان رقابتهای مجلس هشتم و نتایج این انتخابات باشد.