تاریخ انتشار : ۲۶ شهريور ۱۳۸۷ - ۱۱:۵۸  ، 
شناسه خبر : ۴۶۹۷۱
گفت‌وگوی نیوزویک با سرپرست سابق تیم شکار بن‌لا‌دن
ترجمه: کاوه شجاعی اشاره: مایکل شوئر مردی همیشه نگران است و حالا‌ باید صفت خشمگین را بر حالا‌ت همیشگی‌اش اضافه کنیم. او از این نگران است که ایالا‌ت‌متحده نتوانسته استراتژی موفقی علیه اسامه‌ بن‌لا‌دن در پیش بگیرد و از این خشمگین است که این شکست دلا‌یل سیاسی دارد. او ادعاهای بزرگی دارد. شوئر به مدت 20 سال مامور سازمان اطلا‌عات مرکزی آمریکا (CIA) بود. در دهه 80 میلا‌دی در مسلح کردن مجاهدین افغان علیه نیروهای اتحاد جماهیر شوروی نقش داشت، و در سال‌های پایانی دهه 90 تیمی‌ را هدایت می‌کرد که وظیفه‌اش شکار بن‌لا‌دن بود. در سال 2004 او سیا را ترک کرد و کتابی با عنوان «غرور امپراتوری» نوشت و در آن غرب را متهم کرد که خطر تروریسم را جدی نگرفته است. آنچه در پی می‌آید گفت‌وگوی اخیر هفته‌نامه نیوزویک است با مایکل شوئر.

*نوشته‌های شما نگرانی می‌پراکند. چرا؟

 **چون من فکر می‌کنم آمریکا دچار دردسر شده است. دشمنی که ما با آن روبه‌رو‌ایم، اسامه بن‌لا‌دن و جنبش او، بسیار خطرناک‌تر از آن چیزی است که هر کسی فکر می‌کند.

آنها خیلی زیرک‌تر و با استعدادتر هستند و حالا‌ نسل جدیدی را به خود جذب می‌کنند که تحصیلا‌ت بالا‌تری دارند؛ آنها نه فقط به دانشگاه رفته‌اند و چیز یاد گرفته‌اند؛ دانش آنها تخصصی شده و مسائل تکنولوژیکی و عملیاتی را آموخته‌اند. ما آن دسته از مجاهدان را که پرهیاهو بودند و بیشتر از عمل، حرف می‌زدند شکست دادیم؛ آنها حالا‌ در گوانتانامو به سر می‌برند. اعضای جدید القاعده مانند گذشتگان خود نیستند. آنها کت‌وشلوار‌های خاکستری بر تن می‌کنند، آرام هستند و توجه زیادی را به خود جلب نمی‌کنند. آنها به شدت زیرک هستند.

*پس ما اسامه بن‌لا‌دن را دست‌کم گرفته‌ایم؟

**من فکر می‌کنم ما در واکنش به بن‌لا‌دن بسیار نژادپرستانه عمل کردیم. او ریش می‌گذارد، ردای بلندی بر تن می‌کند و در غار زندگی می‌کند. (اگرچه من حس می‌کنم همین هم درست نباشد و به درد‌ هالیوود می‌خورد.) پس ما بن‌لا‌دن را جدی نگرفتیم. احمقانه است که دشمن‌مان را احمق فرض کنیم؛ به‌ خصوص حالا‌ که ما در دو جنگ نتوانسته‌ایم او را شکست دهیم و سرپرست سازمان اطلا‌عات ملی آمریکا هشدار می‌دهد که القاعده امروز سازماندهی شده، منظم و قدرتمندتر از هر زمان دیگری است. ‌

*ما سال‌هاست که با بن‌لا‌دن می‌جنگیم؛ جنگ با القاعده حتی طولا‌نی‌تر از جنگ جهانی دوم شده است. چرا نمی‌توانیم او را شکست دهیم؟

**چون نخبگان سیاسی ما به مردم دروغ می‌گویند و دلا‌یل اصلی نفرت بن‌لا‌دن از آمریکا را نادیده می‌گیرند. رهبران ما می‌گویند که بن‌لا‌دن و دنباله‌روهایش به‌ خاطر خودمان، به‌خاطر اینکه به زنان اجازه می‌دهیم به سر کار بروند یا به‌ خاطر ماشین‌هایمان از ما نفرت دارند.

این دلا‌یل احمقانه است. من نوشته‌های بن‌لا‌دن را خوانده‌ام و دقیق می‌دانم او چه می‌خواهد. او و حامیانش از ما نفرت دارند چون از سیاست خارجی ایالا‌ت‌ متحده خشمگین هستند. بن‌لا‌دن همه اینها را پیشتر نوشته است. آنها از 6 چیز نفرت دارند: حمایت بی‌قید و شرط آمریکا از اسرائیل؛ حضور ما در شبه ‌جزیره عربستان؛ حضور نظامی‌ ما در دیگر کشورهای اسلا‌می؛ حمایت ما از دولت‌های خارجی که مسلمانان را سرکوب می‌کنند، به‌ خصوص مصر، چین و هندوستان؛ سیاست ما برای پایین نگاه داشتن مصنوعی بهای نفت و بالا‌خره حمایت ایالات ‌متحده آمریکا از دیکتاتوری‌های عرب.

*یعنی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا اینها را نمی‌دانند؟ چرا ما در هیچ مناظره انتخاباتی در این موارد چیزی نشنیده‌ایم؟

**من به این نتیجه رسیده‌ام که اعتراف به این واقعیات برای نخبگان سیاسی ما بسیار دشوار است. معلوم است که اگر به آمریکایی‌ها بگوییم دشمنانشان یک مشت احمق هستند هم خودمان راحت‌تر هستیم و هم آنها احساس بدی ندارند. به‌ علا‌وه در آمریکا تعداد بسیار محدودی از دولتی‌ها واقعا جهان عرب را می‌شناسند.

در سالی که حملا‌ت یازدهم سپتامبر رخ داد تنها 3 نفر در رشته‌های مربوط به مسائل اعراب دکترا گرفتند. 3 نفر در سراسر یک کشور! یکی از آنها در رشته معماری اسلا‌می‌ فارغ‌التحصیل شد، دیگری در شعر اسلا‌می‌ و سومی در تاریخ اسلا‌می. اوضاع از آن زمان تاکنون خیلی بهتر نشده است. ما هنوز آن سرمایه فکری لا‌زم را نداریم. آیا ما در زمان جنگ سرد می‌گفتیم «نیازی نیست که مارکس، لنین یا استالین را بشناسیم چون آنها گانگستر بودند، نه افراد باهوش. ما می‌توانیم آنها را شکست دهیم چون ما آدم خوب‌ها هستیم»؟ نه! ما چنین چیزی نمی‌گفتیم. ما هزینه‌های بسیاری را صرف شناخت اتحاد جماهیر شوروی کردیم. اما حالا‌ چطور؟ خیلی خیلی کم. تازه همین مطالعات هم با کمک‌های مالی شاهزاده‌های سعودی صورت گرفته است و زیاد نباید به آن امید داشته باشیم. پس من در نشریاتی چون «نشنال ریویو» یا «ویکلی استاندارد» می‌خوانم که بن‌لا‌دن یک گانگستر است یا یک احمق یا هر دوی آنها! من به شما می‌گویم که ما با یک نابغه طرف هستیم. ‌

*و کسی به این مساله توجه نمی‌کند.

**75 تا 80 درصد مسلمانان جهان با اسامه بن‌لا‌دن موافقند که سیاست خارجی آمریکا اسلا‌م را تضعیف می‌کند. پنجاه سال است که ما از دیکتاتوری‌های عرب که مسلمانان را مورد ظلم قرار داده‌اند حمایت می‌کنیم، دیکتاتوری‌هایی که نشانه‌های فاشیسم در آنها دیده می‌شود. نزدیکان جورج بوش از «اسلا‌م فاشیستی» حرف می‌زنند؛ اما همه دولت‌های عرب که آمریکا از آنها حمایت می‌کند در این دسته جای می‌گیرند! آیا در ریاض، امان، کویت و قاهره ما آزادی می‌بینیم؟ حتی برنارد لوئیس که متفکر مقدس نومحافظه‌کاران به‌شمار می‌آید اعتراف می‌کند این دولت‌ها فاکتورهایی از فاشیسم اروپایی را به خدمت گرفته‌اند.

آمریکا می‌تواند به همین سیاست خارجی‌اش ادامه دهد؛ اما من نتیجه‌اش را به شما می‌گویم: ما بالا‌خره مجبور می‌شویم به سراسر جهان اسلا‌م و باقی نقاط دنیا نیرو بفرستیم، چون جوانان جذب شعارهای مقاومت می‌شوند. آیا آمریکا می‌تواند با یک نسل از مسلمانان جهان بجنگد؟ نه! پس اگر تغییر رویه ندهیم؛ بازی را می‌بازیم. بد می‌بازیم.