نوشته: «میخائیل ساکاشویلى» رئیسجمهورى گرجستان
ترجمه: هرمز برادران
روسیه چندى پیش اعلام کرد که انتقال گاز خود به اوکراین را قطع مىکند و مدت کوتاهى پس از آن، انتقال گاز به این کشور را از سر گرفت. این بحران فراموش ناشدنى بود که عواقب گستردهاى براى امنیت اقتصادى اروپا دارد و سؤالات بسیارى را درباره نقش روسیه به عنوان یک تأمینکننده قابل اعتماد انرژى مطرح کرده است.
قطع موقتى گاز روسیه به اوکراین، پیام روشنى براى اتحادیه اروپا داشت: هنگامى که یک همسایه غیروابسته درصدد استفاده از منابع انرژى خود به عنوان ابزار نفوذ سیاسى برمىآید، امنیت انرژى از بین مىرود.
ما در گرجستان، به دو دلیل مهم، با اشتیاق فراوان این رخدادها را پیگیرى کردیم.
در آگوست گذشته، گرجستان و اوکراین به ابتکار ایجاد «جامعه انتخاب دموکراتیک» دست زدند. این جامعه، ماه گذشته اولین جلسه خود را در «کیف» برگزار و فعالیت براى تشویق دموکراسى دنیا به منظور همکارى در راستاى اهداف مشترک ما را آغاز کرد. در پى انقلاب مخملین در گرجستان و انقلاب نارنجى در اوکراین، مردم ما کوشیدند تا جوامع باز و دموکراتیک را گسترش دهند و روابط اقتصادى و سیاسى با غرب را افزایش دهند. ما براین باوریم که ادغام در ساختارهاى یورو ـ آتلانتیک اهمیت فراوانى براى امنیت اقتصادى و آینده ما دارد. به همین دلیل است که ما در پى عضویت در ناتو و اتحادیه اروپا هستیم.
ما همواره خواستار روابط خوب با همسایه بزرگ خود هستیم، اما اقدام اخیر دولت روسیه نمونه دیگرى از تلاشهاى آن کشور براى نفوذ در کشورهاى همجوار خود است. به خاطر وحدت دموکراتیک گرجستان با اوکراین، ما نیز در کنار اروپا از اقدام روسیه ابراز انزجار کردیم. همچنین به خاطر تجارب خودمان از اوکراین حمایت کردیم. این نخستین تجربه اتحادیه اروپا از قطع گاز طبیعى با انگیزههاى سیاسى بود و این درحالى است که روسیه بارها تلاش کرده است که از این طریق گرجستان را تحت فشار قرار دهد.
به همین جهت، ما در جستوجوى منابع گوناگون انرژى هستیم. در پرتو این رویدادها لازم است که اتحادیه اروپا هم براى تنوع بخشیدن به منابع انرژى خود و توسعه مسیرهاى جدید حمل ونقل ذخایر خود کوشش کند. روسیه بارها براى افزایش قیمت یا قطع انتقال انرژى خود تلاش کرده است. تحریف بهاى انرژى یا قطع انتقال آن ابزارى حیاتى براى آنانى است که در روسیه تصور مىکنند کربوهیدراتها بهترین ابزار نفوذ سیاسى است.
در گرجستان، دو منطقه آبخازیا و اوستیاى جنوبى که خارج از کنترل ماست و مقامات جدایىطلب آنها به طور مستقیم تحت کنترل روسیه هستند، از آن کشور گاز طبیعى رایگان دریافت مىکنند.
روسیه براى اعمال کنترل انرژى نه تنها از منابع انرژى خود، بلکه از شبکه گسترده انتقال انرژى نیز که به جمهورىهاى سابق اتحاد شوروى به ارث رسیده است، استفاده مىکند. براى نمونه، هنگامى که روسیه از گرجستان بهاى بیشترى براى گاز طبیعى خود خواست، با قزاقستان به توافق رسیدیم که از آنها گاز بخریم.
اما شرکت «گاز پروم» روسیه مانع از انتقال گاز قزاقستان از خاک روسیه شد و به تبع آن، قرارداد ما لغو شد. اوضاع بدتر از این هم مى شود. اتحادیه اروپا باید به یاد بیاورد که در دسامبر ۱۹۹۹ روسیه انتقال گاز طبیعى خود به گرجستان را در اوج سرماى زمستان، بدون هیچ دلیلى قطع کرد و سپس تنها با میانجیگرى آمریکا، انتقال گاز را از سر گرفت.
راه گرجىها مشخص است؛ ما با جدیت براى تنوع منابع انرژى و شبکههاى انتقال خود تلاش مىکنیم. خط لوله «باکو ـ تفلیس ـ جیحان» که گاز طبیعى را از جمهورى آذربایجان به ترکیه منتقل مىکند، بخشى از این تلاش ماست. براى اروپا، کشورهاى حوزه دریاى سیاه، نقشى کلیدى در ایجاد مسیرهاى جدید انتقال انرژى از خاورمیانه و آسیاى مرکزى دارند. ما مشتاقیم با شرکاى اروپایى خود و روسیه همکارى نزدیکى داشته باشیم تا تمام سیستم انتقال انرژى را در برابر شوکهاى سیاسى ایمن کنیم.