مقدمه:
عمان یکی از معدود کشورهای منطقه است که با وجود حضور یکی از مهمترین پایگاههای نظامی و هوایی آمریکا در آن، رابرت گیتس از زمان انتصابش به وزارت دفاع آمریکا به آن سفر نکرده بود. اما او به تازگی به مسقط پایتخت عمان سفر کرده و با سلطان این کشور گفتوگو کرده است. «رابرت گیتس» وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا در یک سفر از پیش اعلام نشده وارد مسقط پایتخت عمان شد و با مقامهای عالیرتبه این کشور دیدار و گفتوگو کرد.
">مقدمه:
عمان یکی از معدود کشورهای منطقه است که با وجود حضور یکی از مهمترین پایگاههای نظامی و هوایی آمریکا در آن، رابرت گیتس از زمان انتصابش به وزارت دفاع آمریکا به آن سفر نکرده بود. اما او به تازگی به مسقط پایتخت عمان سفر کرده و با سلطان این کشور گفتوگو کرده است. «رابرت گیتس» وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا در یک سفر از پیش اعلام نشده وارد مسقط پایتخت عمان شد و با مقامهای عالیرتبه این کشور دیدار و گفتوگو کرد.
">مقدمه:
عمان یکی از معدود کشورهای منطقه است که با وجود حضور یکی از مهمترین پایگاههای نظامی و هوایی آمریکا در آن، رابرت گیتس از زمان انتصابش به وزارت دفاع آمریکا به آن سفر نکرده بود. اما او به تازگی به مسقط پایتخت عمان سفر کرده و با سلطان این کشور گفتوگو کرده است. «رابرت گیتس» وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا در یک سفر از پیش اعلام نشده وارد مسقط پایتخت عمان شد و با مقامهای عالیرتبه این کشور دیدار و گفتوگو کرد.
">مقدمه:
عمان یکی از معدود کشورهای منطقه است که با وجود حضور یکی از مهمترین پایگاههای نظامی و هوایی آمریکا در آن، رابرت گیتس از زمان انتصابش به وزارت دفاع آمریکا به آن سفر نکرده بود. اما او به تازگی به مسقط پایتخت عمان سفر کرده و با سلطان این کشور گفتوگو کرده است. «رابرت گیتس» وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا در یک سفر از پیش اعلام نشده وارد مسقط پایتخت عمان شد و با مقامهای عالیرتبه این کشور دیدار و گفتوگو کرد.
">مقدمه:
عمان یکی از معدود کشورهای منطقه است که با وجود حضور یکی از مهمترین پایگاههای نظامی و هوایی آمریکا در آن، رابرت گیتس از زمان انتصابش به وزارت دفاع آمریکا به آن سفر نکرده بود. اما او به تازگی به مسقط پایتخت عمان سفر کرده و با سلطان این کشور گفتوگو کرده است. «رابرت گیتس» وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا در یک سفر از پیش اعلام نشده وارد مسقط پایتخت عمان شد و با مقامهای عالیرتبه این کشور دیدار و گفتوگو کرد.
">مقدمه:
عمان یکی از معدود کشورهای منطقه است که با وجود حضور یکی از مهمترین پایگاههای نظامی و هوایی آمریکا در آن، رابرت گیتس از زمان انتصابش به وزارت دفاع آمریکا به آن سفر نکرده بود. اما او به تازگی به مسقط پایتخت عمان سفر کرده و با سلطان این کشور گفتوگو کرده است. «رابرت گیتس» وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا در یک سفر از پیش اعلام نشده وارد مسقط پایتخت عمان شد و با مقامهای عالیرتبه این کشور دیدار و گفتوگو کرد.
">مقدمه:
عمان یکی از معدود کشورهای منطقه است که با وجود حضور یکی از مهمترین پایگاههای نظامی و هوایی آمریکا در آن، رابرت گیتس از زمان انتصابش به وزارت دفاع آمریکا به آن سفر نکرده بود. اما او به تازگی به مسقط پایتخت عمان سفر کرده و با سلطان این کشور گفتوگو کرده است. «رابرت گیتس» وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا در یک سفر از پیش اعلام نشده وارد مسقط پایتخت عمان شد و با مقامهای عالیرتبه این کشور دیدار و گفتوگو کرد.
این دومین سفر یک مقام عالیرتبه آمریکایی طی یک ماه گذشته به عمان است که همانند گذشته مذاکرات نامعلومی را با مقامهای عمانی انجام میدهد.
پیش از این «دیک چنی» معاون رئیسجمهوری آمریکا نیز به عمان آمده بود و درباره تحولات منطقه به ویژه برنامه هستهای ایران و قیمت نفت با مقامهای عمانی به مذاکره پرداخته بود. رابرت گیتس در هواپیما به خبرنگارانی که با وی به مسقط میآمدند، گفته بود «عمانیها میدانند که ما از آنها حمایت کامل میکنیم. سلطان قابوس دوست نزدیک ما است و بسیار مهم است که اتحاد ما با دولت وی پایدار بماند و بتوانیم با وی به توافقات دیگر نیز برسیم.»
منظور از «توافقات دیگر» تاکنون مشخص نشده است. اما با وجود موضوعاتی که وی در سفر خود به عمان داشته میتوان پیشبینی کرد، منظور وی از توافقات دیگر چه میتواند باشد.
عمان یکی از معدود کشورهای منطقه است که با وجود حضور یکی از مهمترین پایگاههای نظامی و هوایی آمریکا در آن، رابرت گیتس از زمان انتصابش به وزارت دفاع آمریکا به آن سفر نکرده بود. کشوری که در طول جنگهای اخیر یکی از مهمترین پشتیبانان آمریکا برای حمله به اهداف عراق و افغانستان به شمار میرود.
رابرت گیتس همچنین تاکید کردهبود، قصد دارد نظرسنجی قابوس را درباره اوضاع منطقه بویژه موضوع ایران از نزدیک بشنود به خصوص که مسقط و تهران از روابط بسیار خوب و نزدیکی با یکدیگر برخوردارند.
در همین حال یکی از مقامهای ارشد وزارت دفاع آمریکا تاکید کرد، در مذاکرات وزیردفاع آمریکا با مقامهای عمانی به هیچ وجه درباره مسائل نظامی بحث و گفتوگو نخواهد شد.
مذاکرات سلطان قابوس با گیتس
برخلاف آنچه آن مقام ارشد وزارت دفاع تاکید کرده بود که در مذاکرات گیتس با مقامهای عمانی درباره مسائل نظامی صحبت نخواهد شد، مقامهای نظامی عمان و ایالات متحده آمریکا در دیداری جداگانه درباره مسائل نظامی به گفتوگو نشستند. عمده مذاکرات نظامی دو طرف درباره چگونگی ارتقاء همکاریهای نظامی با یکدیگر، توسعه فعالیتهای نظامی پایگاههای آمریکا در عمان و چگونگی گسترش توان دفاعی عمان به ویژه در مناطق نفتخیز آن کشور بود. این که این بحثها در چه اندازه بوده و شامل چه مفادی میشده، اطلاعات چندانی در دست نیست. حتی درباره وسعت مذاکرات دو طرف نیز تاکنون هیچ گزارشی منتشر نشده است. اما به نظر میرسد درباره ایران و گزینههای مطرح در آمریکا برای رویارویی با فعالیتهای نه چندان بابمیل آمریکا مذاکراتی صورت گرفته است.
برخی منابع خبری گزارش دادند، موضوع تشدید برخورد از سوی رابرت گیتس مطرح شده که با مخالفت صریح دولت عمان مواجه شده است.
گفته میشود سلطان قابوس حتی تشدید تحریمها علیه ایران را نیز مردود دانسته است. در همین حال یکی از مقامهای عالیرتبه وزارت دفاع آمریکا که رابرت گیتس را در سفر به عمان همراهی میکرده، تاکید کرد، همچنان برای ایالات متحده حل اختلافها با ایران از راههای دیپلماتیک در اولویت است. وی که نخواسته نامش در رسانهها مطرح شود، همچنین در حال بازگشت از مسقط به واشنگتن در هواپیما به خبرنگاران گفت: «رابرت گیتس به سلطان قابوس ابلاغ کرده که واشنگتن تلاش میکند، موضوع اختلاف با ایران از راههای دیپلماتیک حل و فصل شود و این موضوع همچنان اولویت برنامههای ایالات متحده است.»
اما با این حال وی تاکید کرد، وزیر دفاع آمریکا به سلطان قابوس خاطرنشان کرده همچنان تمام راهها برای تعامل با ایران مطرح است؛ اما در عین حال به حل دیپلماتیک مسائل با ایران پایبند است.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا راهحل نظامی نیز جزء راههای مدنظر کاخ سفید هست یا خیر گفت: «بله راهحل نظامی نیز یکی از راهها است و این موضوع نیز برای ما همچنان مطرح است.»
این مقام بلند پایه همچنین گفت: «رابرت گیتس به سلطان قابوس خاطرنشان کرده که اختلافهای آمریکا با ایران عمیق است و از برنامه هستهای تا امور لبنان، عراق و افغانستان را شامل میشود.» در همین حال «رادیو سوا» وابسته به وزارت امور خارجه آمریکا قبل از سفر وزیر دفاع آمریکا به عمان اعلام کرده بود، نقش عمان به عنوان یکی از همسایگان تنگه هرمز از موضوعاتی است که وزیر دفاع آمریکا در سفر خود به عمان بر آن تاکید خواهد کرد.
چرا عمان پراهمیت شد؟
در طول سالیان اخیر مقامهای آمریکایی در جریان سفرهای خود به منطقه کمتر به عمان میآمدند. با وجود این که عمان یکی از مهمترین کشورهای متحد آمریکا در خاورمیانه و منطقه خلیج فارس به شمار میآید و یکی از بزرگترین و مهمترین پایگاههای نظامی آمریکا در این کشور مستقر است. البته این بدان معنا نیست که روابط مسقط و واشنگتن در طول این مدت کمرنگ شده بود. شاید هم برعکس این کاهش سفرهای طی سالیان گذشته در تعریفی دیگر نشان از عمق روابط واشنگتن ـ مسقط باشد. اما در این میان آغاز سفرهای ناگهانی مقامهای آمریکایی در یک ماه گذشته به عمان و انجام مذاکرات گسترده با مقامهای عمانی پرسشهای توام با نگرانی را برای کارشناسان و تحلیلگران به وجود آورده است.
در ابتدای سال جاری میلادی هنگامی که جرج بوش رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا سفر منطقهای خود را به خاورمیانه آغاز کرده بود، به هیچوجه به عمان سفر نکرد و حتی پیامی را نیز به مقامهای ارشد آن کشور نفرستاد. در آن موقع همگان این پرسش برایشان به وجود آمده بود که چه شده رئیسجمهوری آمریکا سفر به عمان را در برنامه سفری خود به منطقه نگذاشته است.
حتی برخی از تحلیلگران و کارشناسان نیامدن بوش به عمان را دلیلی بر نبود جنگی تازه در منطقه تعبیر میکردند. به طور مثال؛ فهمی هویدی تحلیلگر مشهور مصری در نوشتهای در روزنامه الاهرام چاپ مصر تاکید کرد، چون بوش به مسقط که یکی از مهمترین و بزرگترین متحدان نظامی و سیاسی آمریکا در خاورمیانه محسوب میشود، نیامده بنابراین میتوان نتیجه گرفت، کاخ سفید فعلا برنامه نظامی تازهای در منطقه ندارد. عمان برای این از اهمیت گستردهای برای کارشناسان برخوردار است که این کشور در تمام نبردهای اخیر آمریکا در خاورمیانه به ویژه در جریان حمله به افغانستان و عراق، به عنوان مهمترین پایگاه حمله به آن کشورها استفاده میشد و یکی از مهمترین پایگاههایی که موشکهای آمریکایی به آن کشورها شلیک میشدند یا جنگندهها از فرودگاههای آن به پرواز در میآمدند عمان بود. حال سفر متوالی دو مقام عالیرتبه آمریکایی یعنی «دیک چنی» معاون رئیسجمهور آمریکا و «رابرت گیتس» وزیر دفاع آن کشور این شائبه را در اذهان کارشناسان به وجود آورده که آیا جنگ تازهای در راه است؟ مضافا بر آن، گیتس نقش عمان را در حاشیه جنوبی تنگه هرمز که 40 درصد صادرات نفتی جهان از آن تنگه میگذرد را به مقامهای عمانی گوشزد کرده که میتواند پیامهای نه چندان خوشایندی در برداشته باشد. بنا به گزارشها موضوع ایران مهمترین موضوع مورد بحث در مذاکرات گیتس با قابوس بودهاست. ظاهرا کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس همگی متفقالقول شدهاند که مخالفت صریح و بیقید و شرط خود را برای انجام هرگونه عملیات نظامی به ویژه با ایران را به اطلاع مقامهای آمریکایی برسانند. عمان نیز از این قاعده استثنا نیست. سلطان قابوس به رابرت گیتس تاکید کرده با هرگونه برخورد نظامی با ایران مخالف است و حتی فراتر از آن تشدید تحریم علیه ایران را بیش از این نمیپذیرد. وی به وزیر دفاع آمریکا تاکید کرده، این موضع موضع تمام کشورهای عربی عضو شورای عالی همکاری خلیج فارس است و ما به هیچ عنوان مایل نیستیم از این قرار خود صرف نظر کنیم. هنوز نمیتوان گفت، آیا گیتس با دست خالی عمان را ترک کرده یا خیر. وی در حین ترک عمان به سلطان قابوس اطمینان داد حل مسئله ایران از راههای دیپلماتیک در اولویت برنامههای کاخ سفید است اما گزینههای دیگر نیز مدنظر است.