ما فقط مشورت می‌دهیم

توکلی در خصوص هدف اصلی از تاسیس مرکز پژوهش‌های مجلس و اینکه چه ضرورتی ایجاب می‌کرد تا در کنار سایر موسسات پژوهشی کشور چنین مرکزی در قوه ‌مقننه تأسیس شود؟ اظهار کرد: «مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی به همت رئیس و نمایندگان چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی از اواخر سال 1371 شروع به کار کرد و بعداً در سال 1374 قانون تاسیس آن نیز تصویب شد.» وی افزود: «هدف از تاسیس آن، ارائه خدمات اطلاعاتی و پژوهشی به هیئت ‌رئیسه، کمیسیون‌ها و نمایندگان مجلس شورای اسلامی بوده است. مرکز پژوهش‌ها در واقع وظیفه دارد سفارش پژوهشی و یا سوالات کارشناسی نمایندگان را دریافت کند و با استفاده از جدیدترین اطلاعات پژوهش‌های داخلی و خارجی، بهترین و جامع‌ترین پاسخ را در اختیار نمایندگان و سفارش‌دهندگان قرار دهد.»

ارزیابی عملکرد

رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس همچنین در ارزیابی عملکرد این مرکز در ادوار پنجم و ششم مجلس گفت: «البته پاسخ این سوال را باید هیئت رئیسه و نمایندگان دوره قبل مجلس بدهند، من فکر می‌کنم مرکز پژوهش‌ها از ابتدای تاسیس تاکنون، گرچه با افت و خیز، روندی رو به رشد داشته است.» توکلی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه در دوره ریاست جنابعالی در مرکز پژوهش‌ها شاهد رشد ملموس تولیدات مرکز به لحاظ کمی و کیفی بودیم، عوامل دخیل در این رشد چیست؟ تصریح کرد: «اگر این طور که می‌گویند بوده باشد، عامل اصلی این موفقیت را باید زحمات کارکنان و پژوهشگران مرکز و همین طور اعتماد اساتید و کارشناسان کشور به مرکز پژوهش‌ها که صادقانه نظرات مشورتی خود را در اختیار مرکز و نمایندگان قرار می‌دهند دانست. البته شاید سطح دانش نمایندگان مجلس هفتم که تقاضای بیشتری داشتند، ‌در این توفیق بی‌تاثیر نبود.» وی در خصوص این سوال که موضوع ارتباط با نخبگان در مرکز پژوهش‌ها یکی از برنامه‌های اصلی شما در بدو شروع به کار بود. فکر می‌کنید این برنامه تا به امروز چقدر توفیق داشته و تا چه اندازه توانسته‌اید در مرکز با نخبگان کشور ارتباط برقرار کنید؟ و آیا این ارتباط صرفاً در قالب صوری و تشریفاتی بوده یا در ارتقای تولیدات مرکز به صورت واقعی نقش داشته ‌است؟ خاطر نشان کرد: «شبکه نخبگان مرکز پژوهش‌ها که تبلور آن سایت nokhbeh.ir است، باید محلی برای جذب و جمع‌بندی نظرات و توقعات همه کارشناسان و پژوهشگران و نخبگان کشور درباره طرح‌ها و لوایح در دسترس مجلس و انتقال آنها به نمایندگان باشد.» نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: «حقیقت این است که هنوز تا این وضع آرمانی فاصله زیادی داریم، ولی همه تلاشمان را می‌کنیم که به این هدف برسیم تا نمایندگان هنگام تصمیم‌گیری درباره یک طرح با لایحه، از جمع‌بندی دیدگاه‌های عبور نخبگان کشور مطلع باشند و این دیدگاه را در رای دادن خود تأثیر دهند.»

تولیدات و مشورتها

توکلی درباره تولیدات و مشورت‌های مرکز پژوهش‌ها از بدو تاسیس تاکنون و تاثیر آن در ارتقای سطح کیفی مصوبات مجلس اظهار کرد: «نمایندگان در بسیاری از تصمیمات خود،‌ پیشنهادهای مشورتی گزارش‌های مرکز پژوهش‌ها را در نظر می‌گیرند و البته گاهی هم به نظرات مشورتی کارشناسان مرکز پژوهش‌ها بی‌اعتنایی می‌کنند که جدیدترین نمونه آن، تصویب لایحه بودجه انبساطی 87 بود که با وجود مخالفت مرکز پژوهش‌ها به دلیل آثار تورم‌زای آن و تشدید عوارض بیماری هلندی، این استدلال‌ها مورد عنایت اکثریت نمایندگان قرار نگرفت وبودجه انبساطی و تورم‌زای سال آینده متاسفانه تصویب شد.» وی همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا حجم گسترده تولیدات مرکز پژوهش‌ها در دوره ریاست شما با نیازهای واقعی نمایندگان مجلس همخوانی داشته یا حوزه مخاطبان را فراتر از نمایندگان تعریف کرده‌اید؟ تصریح کرد: «مخاطبان گزارش‌های مرکز، نمایندگان، هیئت رئیسه و کمیسیون‌های تخصصی مجلس هستند. طبق اساسنامه قانونی مرکز پژوهش‌ها، ما باید نتایج پژوهش‌ها و نظرات کارشناسی مرکز را برای استفاده دیگر پژوهشگران و مراکز دانشگاهی و مطالعاتی منتشر کنیم که از ابتدای دوره هفتم سعی کردیم این کار را انجام دهیم.» توکلی خاطر نشان کرد: «ضمناً فایل کتاب‌ها و اکثر گزارش‌های مرکز را روی سایت مرکز قرار داده‌ایم تا دیگر پژوهشگران و کارشناسان کشور از آنها بدون هزینه استفاده کنند.» رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس در پاسخ به این سوال که برخی‌ها مدعی‌اند که در تولیدات اصلی مرکز پژوهش‌ها و خصوصاً نظرات تخصصی مرکز درباره طرح‌ها و لوایح مهم، یک نظر سیاسی ـ اقتصادی خاص که متاثر از دیدگاه‌های شماست اعمال می‌شود، آیا چنین چیزی واقعیت دارد یا تولیدات مرکز براساس نگاه کارشناسی و تخصصی بدون توجه به دیدگاه‌های سیاسی تهیه و ارائه می‌شود؟ تصریح کرد: «اتفاقاً در داخل مجلس، نمایندگان چنین فکر نمی‌کنند چرا که پیش آمده است که نظر نماینده مرکز پژوهش‌ها در کمیسیون برنامه بودجه که بنده عضو آن هستم، با نظر شخص بنده متفاوت بوده ‌باشد یا حتی در صحن علنی، ‌بنده از نظری دفاع کرده‌ام که گزارش مرکز در رد آن بوده ‌است. دفاتر تخصصی و نمایندگان مرکز پژوهش‌ها در کمیسیون‌های مجلس، نظر جامع کارشناسی کشور را مطرح می‌کنند نه نظر شخصی خودشان یا بنده را.» (جهان)