ناصر قرهباغى
فعالیت هاى پنهانى در اسارت به گونه اى بود که دشمن بدون دست یابى به سند و مدرکى از حال و هواى حاکم بر اردوگاه مى فهمید که مناسبتى در پیش است و اسرا خود را براى آن مناسبت آماده مى کنند. گاهى اتفاق مى افتاد که دشمن با کشف برخى وسایل و ابزارهاى فرهنگى و هنرى و ... قبل از آنکه به فکر مجازات باشد متحیر بود که آزادگان با دست خالى چگونه توانسته اند این وسایل را بسازند. مانند انواع ماکت ادوات نظامى که با استفاده از قوطى حلبى روغن و چوب جعبه هاى میوه ساخته مى شد، یا انواع لباس هایى که با استفاده از گونى هاى نان و شکر و برنج براى تئاتر دوخته مى شد، انواع صنایع دستى که با سنگ و پارچه و مقواى گوشت و مقواى پودر لباس شویى درست مى شد و ... کسانى که با عشق و دلسوزى نهضت سواد آموزى در اسارت راه انداختند و در شرایطى که کاغذ و قلم ممنوع بود توانستند به بیسوادها سواد بیاموزند و بعدها برخى از آنها حافظ کل قرآن و نهج البلاغه شدند و امروز تعدادى از همان بى سوادها داراى مدرک تحصیلى دکترى و فوق لیسانس مى باشند. اگر بخواهم حتى به اختصار از دستاوردهاى علمى، فرهنگى و ورزشى آزادگان بنویسم مثنوى هفتاد من خواهد شد و از هدف این تقریریه دور خواهیم شد.
القصه اینکه باور کنید، باور کنید مشکل اصلى حوزه فرهنگ ما در همین نکته نهفته است که متولیان فرهنگ ما سوراخ دعا را گم کرده اند. آقاى عزیز، مدعى فرهنگى! مشکل ما با تجربه بصرى و برنامه هاى تقلیدى از غرب حل نخواهد شد. قبول بفرمایید که شما در لابه لاى قالب ها و رنگ و لعاب ها گم شده اید. وضعیت فرهنگ ما شبیه دریاى وسیعى است که تنها یک سانتى متر عمق دارد و عمق این دریا فقط در بستر آموزه هاى دینى و داشته هاى بومى به دست مى آید و نه در شعارهاى ترجمه اى دهن پرکن. چرا نهادهاى عریض و طویل فرهنگى با بودجه هاى میلیاردى هرگز گزارش عملکرد خود را به صورت شفاف به افکار عمومى ارائه نمى دهند و اگر هم گزارش هست تنها حجمى از آمار و ارقام است و هیچ اشاره اى به نتایج و اثرات برنامه هاى فرهنگى نمى شود. هیچ یک از نهادهاى فرهنگى حکومتى موجود نخواهند توانست گزارش کیفى قابل قبولى از عملکرد خود ارائه دهند. هیچ نهاد فرهنگى نخواهد توانست فردى را، جوانى یا نوجوانى را نشان دهد که در اثر برنامه هاى فرهنگى آن نهاد به ارزش هاى دینى و انسانى گرایش بیشترى یافته است.