با وجود اینکه ایران و آمریکا روابط سیاسی با یکدیگر ندارند، فرماندهان نظامی نیروی دریایی آمریکا به آرامی تلاش میکنند تا راه تماس را با همتایان ایرانی خود باز نگاه دارند، به این امید که چنین تماسهایی مانع یک برخورد نظامی اتفاقی شود که میتواند باعث درگیری بزرگی در منطقه شود.
به گفته دریادار «تری بلیک» فرمانده گروه نظامی مستقر روی ناو هواپیمابر یو.اس.اس نیمیتز عمده این گفتوگوها توسط امواج رادیویی و با استفاده از شبکه ارتباطی بینالمللی استاندارد انجام میشود.
کاپیتان «مایکل مانازیر» ناخدای ناو هواپیمابر یو.اس.اس نیمیتز میافزاید که سایر ارتباطات میان خلبانان ایرانی و شبکه تماس خاص هواپیماها انجام میشود: «گفتوگوها اکثرا با صحبت ایرانیها آغاز میشود که با لهجه خوب انگلیسی خبر مشاهده یک هواپیما یا کشتی خارجی را میدهند و میخواهند بدانند که هدف از ماموریت هواپیما یا کشتی مذکور چیست.»
مانازیر سوالات و گفتوگوهای معمول ایرانیها را اینگونه تکرار میکند: «سلام به کشتیای که در عرض جغرافیایی فلان و طول جغرافیایی فلان قرار دارد. ما یک کشتی ایرانی هستیم. تو چه کسی هستی؟ مسیر و سرعت شما چیست؟» و ما در جواب میگوییم: «ناو ایرانی، این کشتی 68 نیروهای ائتلاف است. مسیر ما سه صفرصفر و با سرعت 15 نات است. ما در حال انجام مأموریت در آبهای بینالمللی هستیم.»
بیشتر گفتوگوها کوتاه هستند و در آنها اطلاعات کمی تبادل میشود، اما همه مواجهههای اینچنینی مانند نمونههای ذکر شده خیلی زود فیصله نمییابند. ایرانیها گاهی اقدام به فرستادن قایقهای گشتی یا هواپیمای شناسایی میکنند تا کشتی آمریکایی را مورد شناسایی قرار دهند. ناو هوایی آمریکایی هم غالبا با به پرواز در آوردن یک فروند جنگنده اف 18 برای تحتنظر قرار دادن هواپیمای ایرانی به این موضوع واکنش نشان میدهد. بلیک میافزاید: «آنها کنجکاو هستند و میخواهند بدانند که چه کسی در منطقه در حال انجام ماموریت است.»
آمریکا در حال حاضر دو ناو هواپیمابر یو.اس.اس نیمیتز و جان سیاستنیس را در خلیجفارس دارد و این دو در بیشتر طول ماموریت خود در نزدیکی آبهای ایران هستند. این ناوها و هواپیماهای روی آن با توفان گونو که در روزهای اخیر کشور عمان و سواحل جنوبی ایران را در هم کوبیدند صدمهای ندیدند.
مقامات سیاسی در واشنگتن میگویند که افزایش نیروهای نظامی آمریکا در خلیج فارس به خاطر دادن پیامی صریح به ایران بوده و آرام کردن اوضاع عراق جزو ماموریتهای این نیروها نیست، اما بلیک و مانازیر معتقدند که ناو هواپیمابر دوم بیشتر با هدف تقویت برنامه نظامیای که از ماه ژانویه برای برقراری امنیت در عراق آغاز شده و تداوم عملیات بمباران طالبان در افغانستان به خلیجفارس فرستاده شده است و تهدید ایران هدف اصلی ماموریت این ناو هواپیمابر نیست.
مانازیر میگوید: «حضور نظامی ما در عراق و افغانستان علت آمدن ما به اینجاست و نه مساله ایران» او میگوید برایش قابل درک است که ایرانیها نگران حضور ناوهای آمریکایی در سواحل خود باشند همانطور که آمریکاییها هم اگر با ناوهای ایرانی در ماساچوست یا کالیفرنیا روبهرو شوند، همین حس را خواهند داشت. مانازیر میگوید: «اینجا سواحل آنهاست و ما به حریم دریایی و هوایی آنها احترام میگذاریم، اما برای جلوگیری از یک سوءتفاهم خطرناک ما باید باب گفتوگو را باز نگه داریم.»
بلیک میگوید که ماه گذشته هنگامی که ناو هواپیمابر نیمیتز به همراه هشت ناو دیگر از تنگه هرمز گذشتند و در مانور نظامی بزرگ آمریکا شرکت کردند؛ فرماندهان آمریکا در تماس مستقیم با افسران نیروهای دریایی و هوایی ایران بودند.
این هفته نیمیتز ماموریتی را در ناحیهای انجام داد که به نام منطقه شماره چهار عملیات ناو هواپیمابر شناخته میشود. این منطقه در فاصله 40 مایلی شهر بندری بوشهر است که اولین نیروگاهی هستهای ایران توسط روسها در آنجا ساخته میشود.
منطقه شماره چهار عملیاتی ناوهای هواپیمابر در آبهای عمیق و با فاصله بسیار از سکوهای نفتی و محل عبور کشتیهای تجاری قرار دارد. به علاوه این ناحیه برای جلوگیری از ورود غیرعمدی هواپیماهای آمریکایی به فضای ایران به حد کافی از مرزهای این کشور دور است. مانازیر میگوید: «چون که ما میخواهیم از برخورد با ایران اجتناب کنیم.»
به هر حال، جدل ایران و آمریکا در مورد برنامه هستهای ایران، دستگیری و آزادی ملوانان انگلیسی و سایر اتفاقات روی داده در چند سال اخیر باعث شده تا گفتوگو میان نظامیان دو طرف قطع شود. مانازیر میگوید: «این موضوع با آنچه شما در روزنامهها میخوانید کاملاً متفاوت است.»