کریم جعفری
بشار اسد روز گذشته بار دیگر تصریح کرد که سوریه و اسرائیل میتوانند در کنار هم در صلح و آرامش زندگی کنند و وجود همدیگر را بپذیرند.
رئیس جمهور سوریه که با شبکه تلویزیونی بیبیسی سخن میگفت آمادگی خودرا برای مذاکره با اسرائیل اعلام و تاکید کرد که میخواهد یک راهحل صلحآمیز برای مناقشه صلحآمیز پیدا شود.
وی در پاسخ به سوال خبرنگار بیبیسی که از وی پرسید آیا اسرائیل و سوریه میتوانند در آینده در صلح با هم زندگی کنند گفت: «بله، جواب بله است.» اما وی گفت به قدرت و اراده دولت اسرائیل برای گام برداشتن در راه صلح مشکوک است. اسد همچنین مشکل صلح را تنها خواست طرفین ندانست، بلکه وی به بازیگر مهم تحولات خاورمیانه یعنی آمریکا اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: حمایت آمریکا به عنوان یک داور بیطرف، لازمه هر توافق صلحی است ولی او نشانهای از اینکه آمریکا مایل به اجرای این نقشه است، مشاهده نمیکند.
بشار اسد در حالی با رسانههای غربی از صلح با اسرائیل صحبت میکند و خود را طرفدار سرسخت صلح نشان میدهد که چندی پیش در مصاحبه با روزنامه کویتی الابناء گفته بود سوریه در هر زمان اسرائیل را دشمن خود میداند. وی در این مصاحبه اضافه کرده بود: همه میدانند اسرائیل از نظر نظامی قوی است و ایالات متحده آمریکا از این رژیم حمایت مستقیم میکند، این امر ایجاب میکند که ما در آماده باش دائم به سر ببریم.
در حالی رئیس جمهور سوریه به دنبال صلح با رژیم صهیونیستی است و از امکان همزیستی مسالمتآمیز سخن میگوید، رژیم صهیونیستی در پاسخ به این درخواست اعلام کرد تا زمانی که سوریها به حمایت از گروههای مبارز فلسطینی ادامه دهند، اسرائیل با این کشور وارد مذاکره نمیشود تا به این ترتیب رژیم صهیونیستی که تا کنون بارها به طرحهای صلح و قطعنامههای سازمان ملل نه گفته است به این پیشنهاد رئیس جمهور سوریه هم نه بگوید. سخنگوی ایهود اولمرت نخستوزیر اسرائیل با بیان اینکه اسرائیل همیشه در دستیابی به صلح با همسایگانش منفعت زیادی داشته و بشار اسد هیچ نفعی در صلح ندارد، اعلام کرد او همیشه نسبت به واکنش جهان مشارکتش در تامین بودجه و حمایت از تروریسم نگران است، او به جای اینکه حرف بزند بهتر است عمل کند.
با این حال تلاشهای صلح که پس از حمله نظامی رژیم صهیونیستی به لبنان و ناکام ماندن آن در از بین بردن مقاومت در مسیر دیگری افتاده، به نظر میرسد باز هم ناکام باشد. تلاشهای گسترده وزیر امور خارجه قطر برای نزدیک کردن دیدگاههای دو جنبش بزرگ فلسطینی یعنی حماس و فتح برای تشکیل دولت وحدت ملی در مرحله اول و سپس مذاکره با اسرائیل و به رسمیت شناختن این رژیم توسط فلسطینیها بدون نتیجه مشخصی به پایان خود نزدیک میشود.
شیخ حمد بن جاسم آل ثانی که در چند روز گذشته مذاکرات فشردهای را با رهبران حماس و فتح انجام داد و حامل طرح شش مادهای اعراب برای صلح بود، دو عامل مهم را زمینهساز شکست در ماموریتش عنوان کرد: نخست عدم پذیرش به رسمیت شناختن اسرائیل توسط حماس و دوم اختلاف در چگونگی دستیابی به ساختاری برای دو دولت فلسطین و اسرائیل.
وزیر قطری خاطرنشان کرد اکنون با فلسطینیها در اینباره مشکلی وجود ندارد بلکه مشکل با طرفهای بینالمللی است که باید دولت فلسطین را به رسمیت بشناسد و همچنان شکاف بین حماس و خواستههای بینالمللی برای دستیابی به راهحلی جهت تشکیل دولت وحدت ملی عمیق است و هر چند همه مشکلات هم برداشته شود، باز هم دستیابی به توافقات سخت به دست میآید.
به نظر میرسد طرح کلی و اولیه به رسمیت شناختن اسرائیل و برقراری رابطه با این رژیم مربوط به طرحی باشد که عربستان سعودی در سال 2002 در کنفرانس بیروت مطرح کرد، طرحی که بر مبنای آن میبایست دولت فلسطینی در سرزمینهای اشغالی 1967 تشکیل میشد و رژیم صهیونیستی به صورت کامل از آن عقبنشینی میکرد.
منابع فلسطینی که در جلسه مشترک رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین و وزیر امور خارجه قطر حاضر بودند نیز اعلام کردند، شکاف میان موضع حماس با خواستههای بینالمللی به ویژه در مورد به رسمیت شناختن اسرائیل عمیق است و تشکیل دولت جدید با این اوضاع نیاز به زمان دارد.
یک منبع فلسطینی که خواست نامش فاش نشود نیز گفت رئیس تشکیلات خود گردان فلسطین و وزیر امور خارجه قطر در خلال نشستهای خود تماسهایی با کشورهای دیگر به خصوص ایالات متحده آمریکا و اعضای اتحادیه اروپا به منظور کمک برای تشکیل دولت وحدت ملی و برداشتن حلقه محاصره از فلسطینیها میگرفتند.
این منبع در ادامه افزود از این تماسها چیزی دستگیر عباس و شیخ حمد نشد چرا که تمام طرفهای اروپایی و آمریکایی بدون آنکه علاقهای به این درخواستها از خود نشان دهند تنها اصرار داشتند که باید اسرائیل به رسمیت شناخته شود.
مذاکره در قاهره
پایتخت مصر روز گذشته پذیرای بشار اسد رئیس جمهور سوریه بود که پیش از این از صلح با اسرائیل سخن رانده بود. به گزارش پایگاه خبری محیط، روسای جمهور سوریه و مصر در حالی روز گذشته در قاهره گرد هم آمدند که موضوع اصلی گفتوگوهای دو طرف را مسائل جاری در کشورهای عربی به خصوص تحولات اخیر سرزمینهای اشغالی و اختلاف نظر میان فتح و حماس تشکیل میداد.
مبارک و اسد در خلال گفتوگوهای خود همچنین در مورد سرنوشت سرباز اسیر اسرائیلی صحبت کردند. مبارک در این دیدار از بشار اسد خواست تا به دلیل روابط خوب و نزدیکش با خالد مشعل رئیس دفتر سیاسی حماس از وی بخواهد تا حماس برای آزادی این سرباز از خود انعطاف بیشتری نشان دهد.
روسای جمهور سوریه و مصر همچنین در مورد طرح صلح 6 مادهای اعراب برپا پایان دادن به بحران فلسطین مذاکره و گفتوگو کردند.