به نوشته روزنامه گاردین- چاپ انگلیس- این خصیصه حضور به یکباره آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان به عنوان سیاستمدار محوری و کلیدی در اروپا و غرب است که کاندولیزا رایس وزیر امورخارجه آمریکا را مجاب کرده تا کولهباری از طرحهای واشنگتن در خصوص خاورمیانه را با خود به برلین ببرد. اما سفر وی به برلین جای تعجبی ندارد. در لندن تونی بلر، نخستوزیر انگلیس وارد ماههای پایانی دوره تصدی خود شده و از سوی دیگر در پاریس عصر ژاک شیراک، رئیسجمهور فرانسه رو به اتمام است و هیچ کس نمیداند که سکان هدایت این کشور را طی ماههای آتی چه فردی در دست خواهد داشت؛ اما در برلین برخلاف این دو شهر اروپایی، سال 2007 سال دختر کشیش و فیزیکدانی از آلمان شرقی است. داستان قابل توجه و دور از ذهن حرفه آنگلا مرکل از آنجا شروع شد که نزدیک به20 سال پیش مرکل، استاد به ظاهر معمولی دانشگاهی در دوران کمونیستی آلمان شرقی، فردی گمنام و بیگانه در عالم سیاست بود تا این که در اواخر سال2005 موهای درهم ریخته و خالی از ظرافت و لباسهای بدقواره جای خود را به کت و شلوار مشکی شیک و آراسته و جواهرات فیروزه داد و آنگلا با در هم شکستن همه قوانین و سنتها در کتاب سیاسی از پیش نوشته شده سرزمین ژرمنها، به مقام هشتمین صدراعظم آلمان مدرن نایل شد. مرکل با تصدی این پست به نخستین زن صدراعظم در تاریخ کشورش تبدیل شد. وی همچنین نخستین فردی است که از شرق آلمان و از حزب دموکرات مسیحی به رهبری کاتولیکهای رانیلند پا به عرصه قدرت گذاشته است. از آغاز دوره تصدی مرکل تا کنون 14 ماه سپری شده است. اگر لبخند اسرارآمیز وی به شکل نیشخندی مشهود بر صورت وی نقش میبندد، میتوان از آن خرده نگرفت چرا که وضعیت اقتصادی رو به شکوفایی آلمان پس از سالها رکود با قدرت مسیر پیشرفت را طی میکند.
نرخ بیکاری که پیوسته روندی صعودی داشت کاهش یافته و صادرات آلمان به کشورهای دیگر که در بالاترین سطوح خود در جهان است بهترین وضعیت خود را از سال 2000 تاکنون به منصه ظهور گذاشته است. سال 2007 نیز در حالی آغاز شده که مرکل هم ریاست گروه هشت را برعهده دارد و هم سکان هدایت اتحادیه اروپا در دستان آلمان است. اما اکنون این پرسش مطرح است که آیا بار مسئولیت سنگین بر دوش مرکل به بیخوابیهای شبانه وی نیفزوده است؟ صدراعظم آلمان در پاسخ میگوید: خیر ترس، مشاور سیاسی خوبی نیست. مرکل و رایس اساتید سابق دانشگاههای کشورشان که چه بسا اکنون قدرتمندترین زنان جهان به شمار میروند، برنامههایی را که در روز پنجشنبه با هدف احیای تلاشهای کمیته کاری چهار جانبه و به منظور برقراری اجماع نظر میان آمریکا، روسیه ، سازمان ملل و اتحادیه اروپا در خصوص مناقشات اسراییل – فلسطین اعلام کردند. مرکل در گفتوگو با ایان ترینور روزنامه گاردین در کاخ صدراعظمی آلمان در برلین اظهار داشت: ما میخواهیم به رغم آگاهی نسبت به پیچیدگی و دشواری بیحد و حصر اوضاع سیاسی حال حاضر جهان، در روند صلح خاورمیانه مسئولیتهایی را تقبل کنیم. وی افزود: ما نسبت به این مهم واقفیم که بحث تشکیل دو کشور مستقل اسراییل و فلسطین در مواجهه با سایر کشمشهای مشابه در منطقه حایز اهمیت بسزایی است. ما با رایس موافقت کردیم که برآوردها و ارزیابی وی در خصوص اوضاع خاورمیانه را به بحث و تبادلنظر گذاشته و سپس گامهای بعدی را مدنظر قرار دهیم. گزارش کاندولیزا رایس مبنای چگونگی ایفای نقش مهم و معقول گروه کاری چهارجانبه قرار خواهد گرفت. این در حالیست که صدراعظم ژرمنها هفته گذشته در دیدار با بوش رییسجمهور آمریکا در کاخ سفید، بر لزوم پیشبرد برنامههای احیای تلاشهای کمیته کاری چهار جانبه تاکید کرد. مرکل هفته آینده به کرملین سفر خواهد کرد تا نظرات خود را در خصوص مناقشه اخیر روسیه در زمینه نفت و گاز با برخی کشورهای اروپایی و به ولادیمیر پوتین بیان کند. آلمان اصلیترین مشتری سوختی روسیه تلقی میشود. گرهاردشرو در خلف مرکل، در کتاب خاطرات خود رهبر روسیه را دموکراتی مبرا از هرگونه خطا و گناه توصیف کرده است. اما با نگاهی به گذشته در مییابیم که آنگلامرکل در عصر کمونیسم در ایجاد جماهیر شوروی سابق رشد و پرورش یافته و از درک مبسوط و جزییتر از زادگاه پوتین، عضو سابق کا.گ.ب برخوردار است. گاردین از مرکل میپرسد: آیا در مورد روسیه با گرهاردشرودر هم عقیده است؟ وی اظهار کرد: من قبلا در این خصوص اظهارنظر نکرده و نخواهم کرد. من با اشاره به نام روسیه از آن به عنوان شریک استراتژیک یاد خواهم کرد. مرکل از این مهارت قهارانه برخوردار است که میتواند در آن واحد مقتدر نشان میدهد به هیچوجه خشن و سختگیر جلوه نکند. وی همچنین با برخورداری از خصایصی چون دودلی، متانت، فروتنی و کمرویی و توجه خاص به جزییات به طرز چشمگیری روی شانس قرار دارد. ظهور مرکل در هرم قدرت در آلمان با سختیها و مشقات بسیار همراه بوده است. وی اکنون در راس قدرت قرار دارد، به گونهای خود را جلوه داد که همه از وی توقعات بیحد و اندازه دارند. امنیت سوخت، بحران خاورمیانه، بحران رو به تکوین در کوزو که خواهان کسب استقلال از صربستان است و نیز بهبود مناسبات ترانس آتلانتیک و ایجاد روابط بهتر میان اروپا و روسیه جملگی در اولویت برنامههای کاری وی گنجانده شدهاند . اتحادیه اروپا و عزم راسخ وی برای احیای قانون اساسی قاره سبز که به گفته بسیاری مدتها پیش از بین رفته ، از جمله مهمترین اهداف مرکل در دوره تصدیاش قلمداد میشود. صدراعظم 52 ساله آلمان میگوید: من دورنمای متفاوتی را نسبت به اروپا متصور هستم؛ چرا که تا 35 سالگیام تنها کشورهای شرق و مرکز اروپا را میشناختم. هیچگاه شناختی از بریتانیای کبیر با فرانسه نداشتم . این مقولهای است که اکنون دانشموزان امروز در سن 14 یا 15 سالگی خود به عینه تجربه میکنند، به همین جهت کنجکاوی خود را در همان سنین وقتی سایرین در مورد همه پرسشهای من آگاهی داشتند بال و پر دادم؛ اما علاقه به اروپا جزو منافع آلمان است و هر صدراعظمی باید چنین دیدگاهی را اتخاذ کند. اما صرفنظر از علاقه و دلبستگی آلمان به اروپا نباید روند سیاسی را نادیده گرفت. مرکل از هم اکنون مبارزه بلند پروازنه خود را برای احیای قانون اساسی اروپا آغاز کرده است.
وی میکوشد تا طی شش ماه ریاست کشورش بر اتحادیه اروپا به اهداف خود نایل آید. تیم وی در همین راستا پیشنویسی از جدول زمانی دقیقی را که تلاش سرنوشتساز برای تغییر نحوه اداره اروپا قلمداد میشود، تهیه و تنظیم کرده است مرکل در اقدامی غیرمتداول از کلیه سران اتحادیه اروپا خواسته که طی چندماه آینده یک مقام عالیرتبه خود را به عنوان مسوول از سرگیری مذاکرات در خصوص احیای قانون اساسی اروپا منصوب کنند. قرار است این انتصابها و برخی تصمیمگیریها حتی المقدور برای افکار عمومی اروپا فاش نشود. وی همچنین امیدوار است که از برگزاری رفراندومهای بیشتر در مورد قانون اساسی اروپا خودداری کند. صدراعظم ژرمنها در ماه ژوئن نقشه راه اتحادیه اروپا را با هدف چگونگی تصویب قانون اساسی اروپا ظرف دو سال به مذاکره خواهد گذاشت. وی در نظر دارد تا پیش از برگزاری انتخابات پارلمانی درسال 2009 در این مورد به توافقات نهایی رسیده باشد. رایدهندگان فرانسوی و هلندی با رد منشور قانون اساسی اتحادیه اروپا درسال 2006 عملا به پیکره این قانون ضربه مهلکی وارد کردند. اما مرکل ضمن دفاع از این منشور گفت که در صورت عدم حصول توافقات در خصوص چگونگی عملکرد اتحادیه اروپا نمیتوان طرح گسترش این اتحادیه را پیش برد. صدراعظم آلمان در این باره به گاردین بیان کرد: من در خصوص روند رایزنی و مشورت برای فراهم ساختن بستر تصویب قانون اساسی اتحادیه اروپا به طور علنی صحبت نکردهام و قرار نیست در این باب با توصیف شرایط آلمان آغاز به کار کنم. ما برای ممکن ساختن پیشبرد طرح گسترش اتحادیه اروپا نیازمند یک معاهده جدید هستیم. مرکل در ادامه اظهار کرد: با نه مردم فرانسه و هلند به منشور قانون اساسی اتحادیه اروپا این اتحادیه به دوره بازاندیشی و تامل گام نهاد؛ اما اکنون این دوره مالیخولیایی به اتمام رسیده است. مرکل تصریح کرد: از مجموع 27 عضو اتحادیه اروپا 18 کشور تاکنون قانون اساسی اروپا را به تصویب رساندهاند. وی در عین حال بر این باور است که با نسخه قانون اساسی اروپا پیشنهادی نیکولا سارکوزی وزیر کشور فارنسه که از شدت آن کاسته شده و نسخهای گلچین شده محسوب میشود، مصالحه نخواهد کرد. مرکل به گاردین گفت: ما از منشور فعلی که مورد توجه ماست اما سایر کشورها آن را رد کردهاند دفاع میکنیم. ما باید در جستجوی برقراری سازش با کشورهای عضو باشیم اما نمیتوانیم مذاکرات را از نقطه صفر از سر بگیریم. به هر تقدیر چنانچه مرکل در پروژه خود در زمینه اتحادیه اروپا به موفقیت نایل شود، در سرزمین خود به عنوان صدراعظمی بزرگ مورد ستایش قرار خواهد گرفت. مرکل میگوید: موفقیت یعنی شادمانی و خوشحالی همه، اما ما هیچگاه به طور مطلق به این مقصود نخواهیم رسید اما سعی میکنیم که هیچکس ناراضی و ناراحت نباشد.