گروه سیاسی- علیرضا قربانی: بدون شک اعلام دستیابی ایران به چرخه کامل سوخت هستهای، توانی که در میان همه کشورهای جهان، کشورهائی کمتر از تعداد انگشتان دو دست از آن برخوردارند، طی روزهای اخیر مهمترین خبر همه رسانههای معتبر جهان بوده است.
علاوه بر بازتاب بسیار گسترده این موضوع در سطح رسانهها، واکنشها به ماجرایی که طی ماههای اخیر صورت جهانی یافته است، نیز در میان مقامات کشورهای مختلف قابل توجه میباشد. به طور کلی اگر بخواهیم در مقدمه این گزارش نمایی کلی از بازتابها و واکنشها به تصویر بکشیم، میتوان آن را در سه کلمه، حیرت، عصبانیت و احساس غرور خلاصه کرد. حیرت ارباب رسانهها و کارشناسان از توفیق بزرگ ایران اسلامی، عصبانیت کشورهایی که مخالف توسعه و پیشرفت ایران اسلامی هستند و احساس غرور افتخارآمیزی که ایران اسلامی و بلکه سراسر جهان اسلام را فرا گرفته است.
پخش مستقیم رسانههای تصویری
شبکههای خبری الجزیره، العربیه، سیانان، فاکس نیوز، فرانسه و همچنین خبرگزاریهای در غرب و جهان اسلام، با پخش زنده اظهارات رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی به بازتاب موفقیت هستهای ایران پرداخته و با کارشناسان در این زمینه به گفتگو پرداختند.
بسیاری از رسانههای مهم غربی با قطع برنامههای عادی خود، از جمله برنامه پخش مستقیم سخنرانی «رومانو پرودی» در انتخابات ایتالیا، به پوشش مستقیم سخنرانی رئیسجمهوری در مشهد مقدس پرداختند و دستیابی ایران به فناوری جدید را مهم ارزیابی کردند.
آنها که غافلگیر شدند
با وجود مقدماتی که از چند روز قبل برای اعلام رسمی خبر موفقیت هستهای ایران چیده شده بود و به نوعی خبر از قبل افشا شده تلقی میشد، اما بسیاری از مقامها و کارشناسان در کشورهای مختلف بویژه آمریکا را در عمل، غافلگیر کرد، به گونهای که بسیاری از مقامها و کارشناسان مورد پرسش اعلام کردهاند: نمیتوانند اظهارنظر صریحی در این مورد داشته باشند و گروهی نیز ادعاهای گذشته را تکرار میکنند.
از جمله «دونالد رامسفلد» وزیر دفاع آمریکا، در مقابل اصرار خبرنگاران گفت: ترجیح میدهم صبر کنم و از نظر کارشناسان در این باره آگاه شوم.
پوشش وسیع خبری
اگر چه بسیاری از نشریات و خبرگزاریها و رادیو و تلویزیونها تلاش کردند با تحلیلهای جهتدار خود موفقیت بزرگ جوانان ایرانی را کمرنگ جلوه دهند یا آن را تهدیدی برای صلح جهانی تبلیغ کردند، اما تقریباً هیچ خبرگزاری، نشریه یا رادیو تلویزیون معتبری در جهان از کنار این خبر مهم با سکوت عبور نکرد و به پوشش کامل خبری آن پرداخت.
اسرائیل: رهبری این چالش را به آمریکا بسپارید
مقامهای رژیم اشغالگر قدس در واکنشهای خود دیدگاههای متفاوتی ارایه کردند. ژنرال یدلین فرمانده تازه رکن اطلاعات ارتش رژیم اشغالگر فلسطین در مصاحبه با روزنامه هاآرتص گفت: امیدوار است جامعه بینالمللی به دامی که جمهوری اسلامی گشوده نیفتد! شیمون پرز از سیاستمداران و فرماندهان نظامی خواست احتیاط و شکیبایی را در اظهار نظرهای خود بکار برند. وی گفت: رهبری این چالش را باید به آمریکا سپرد. «ایهود المرت» نخست وزیر رژیم اشغالگر قدس پیش از اعلام پیشرفتهای جمهوری اسلامی به نشریه تایم گفته بود اسرائیل خود را در جبهه مقدم تقابل قرار نمیدهد.
اتحادیه اروپا و گناه بخشودنی ایران!
اتحادیه اروپا که با کنار گذاشتن استقلال خود در حال تبدیل شدن به دنبالهرو آمریکا است، از اظهارات «محمود احمدینژاد»، رئیسجمهوری اسلامی ایران مبنیبر ورود ایران به باشگاه هستهای ابراز نگرانی کرد. «اما دوین» سخنگوی «بیتا فروروالدنر» کمیسر اتحادیه اروپا در روابط خارجی گفت: این اقدام ایران قابل بخشش نیست. وی در عین حال تاکید کرد: ما همچنان به دنبال راه حل دیپلماتیک هستیم، اما چنین اقداماتی از سوی ایران مفید نیست.
روسیه و نگرانی برای از دست رفتن بازار اتمی ایران
روسها با وجود اختلافنظرهایی که با غربیها درباره پرونده هستهای ایران دارند، اما به نظر میرسد از استقلال هستهای ایران که میتواند بازار پر رونقی مانند ایران را از دسترس آنها دور کند، نگران به نظر میرسند. شاید به همین دلیل بود که وزارت خارجه روسیه نیز از اقدام اخیر ایران برای غنیسازی اورانیوم 5/3 درصد انتقاد کرد. «مایکل کامینین» سخنگوی وزارت خارجه روسیه این اقدام را در تضاد با قطعنامههای آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد خوانده است.
آمریکا و وعده افزایش فشار بینالمللی بر تهران
سخنگوی کاخسفید شاید یکی از اولین مقامات خارجی بود که درباره موفقیت هستهای ایران اظهار نظر کرد. وی در واکنشی شتاب زده اعلام کرد: پیشرفت هستهای اخیر ایران فشار بینالمللی بر تهران را افزایش میدهد. «اسکات مک کلان» با اشتباه خواندن مسیر ایران تاکید کرد: اگر ایران در مسیر کنونی حرکت کند، در نتیجه ما با سایر اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد و آلمان درباره چگونگی بررسی این مساله گفتگو و مذاکره میکنیم. این در حالی بود که «شون مککورمک» سخنگوی وزارت خارجه این کشور گفت که نمیتواند ادعای ایران مبنیبر موفقیت در این امر را تایید کند!
به پیشواز البرادعی
روزنامه «کامرسانت» روسیه در مقاله خود درباره ایران نوشت «ایران بسوی عصر هستهای گام برداشت. این روزنامه نوشت: جالب توجه این که مژده راهاندازی سانتریفوژهای نطنز یک روز قبل از ورود یک روز قبل از ورود محمد البرادعی رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تهران اعلام شد.
یک حماقت
روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز در گزارشی با هشدار به مقامهای آمریکا نوشت: به نظر میرسد دولت بوش هنوز از جنگ عراق هیچ درسی نگرفته، زیرا حمله به ایران حماقت است. نیویورک تایمز مینویسد: بهترین راه برای توقف فعالیتهای هستهای ایران، تشویق تکامل سیاسی است.
غرب حیرتزده، خلع سلاح شد
روزنامه معروف «گاردین» چاپ لندن اعتراف کرد: «ایران با دستیابی به این تکنولوژی، غرب را مبهوت و خلع سلاح کرد».
هفته بدون برای بوش
«سیمور هرش» روزنامهنگار آمریکایی که مقاله اخیرش در مجله نیویورکر برای یک هفته اسباب جنگ روانی علیه ایران باشد، در واکنش به ماجرا در نیویورک تایمز تایید کرد: این هفته برای بوش و مواضع او درباره ایران هفته بدی بود. وی آغاز فعالیت چرخه کامل سوخت هستهای ایران را شکست جدیدی برای دولت آمریکا دانست و گفت: رئیس جمهور آمریکا اخیراً درباره دو خط قرمز سخن گفت، خط قرمز نخست هنگامی است که ایران به غنیسازی اورانیوم اقدام کند و این کار را دیروز کرد. خط قرمز دوم بوش که دو روز گذشته اعلام کرد: تلاش برای جلوگیری از دستیابی ایران به علم و فناوری هستهای است که ایران در واقع به این دانش دست یافته است، بنابراین، ایران در جایگاهی است که از این دو خط عبور کرده است.
بیبیسی: رویارویی زیرکانه ایران با غرب
تلویزیون انگلیسی «بی.بی.سی» هم گفت: آنچه که ایران با این اعلام غنیسازی انجام داد در واقع رویارویی با غرب بود. اما به صورت زیرکانه این کار انجام شد. آنچه که آنها در آستانه سفر البرادعی به ایران انجام دادند این بود که بگویند بازی تغییر کرده است.
واکنش منفی انگلیس
جک استراو وزیر خارجه انگلیس با انتشار یک بیانیه نسبت به اظهارات اخیر رئیس جمهور کشورمان در خصوص موفقیت ایران در دستیابی به فناوری چرخه سوخت هستهای واکنشی منفی نشان داد. وزیر خارجه انگلیس در این بیانیه اعلام کرد: من بشدت نسبت به اظهارات رئیسجمهور احمدینژاد نگران هستم.
فرانسه در انتظار نتایج سفر البرادعی
وزیر امور خارجه فرانسه نیز با انتشار بیانیهای ضمن اظهار نگرانی از موفقیت هستهای ایران تصریح کرد: فرانسه در انتظار نتایج سفر محمدالبرادعی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران است که عازم تهران میشود.
خبرگزاری فرانسه: ایران مملو از غرور ملی است. خبرگزاری فرانسه در گزارشی از تهران به بررسی محتوای روزنامههای ایرانی پرداخته است. به نوشته این خبرگزاری روزنامههای ایران در روز چهارشنبه مملو از غرور ملی بود.
ژاپن هم متاسف است!
«شینزو آبه»، وزیر مشاور کابینه ژاپن با بیان اینکه اگر این درست باشد که ایران در غنیسازی موفق شده، همانطور که اکنون اعلام شده است، بسیار تاسفبار است، گفت: «این مساله مغایر با پیامهایی است که شورای امنیت سازمان ملل، آژانس بینالمللی انرژی اتمی و دیگر گروههای مربوطه (به ایران) دادهاند.»
واکنش دولت آلمان
وزارت امور خارجه آلمان که در کنار آمریکا و انگلیس با برنامههای هستهای ایران مخالفت میکند، در واکنش به خبر پیوستن ایران به باشگاه کشورهای هستهای، این اقدام را «در جهت نادرست» دانست.
واکنش غیر مستقیم چین
چینیها تنها عضو دایم شورای امنیت به شمار میروند که از همراهی با دیدگاههای آمریکا و انگلیس علیه ایران پیروی نکردند. سفیر چین در سازمان ملل خواستار حل و فصل دیپلماتیک مساله هستهای ایران شد و گفت: اقدامات نظامی و تحریمهای اقتصادی علیه ایران بیفایده است.
ایران از سد زورگویی غرب گذشت
فیگارو روزنامه فرانسوی نوشت: ایران روز گذشته یک گام مهم دیگر در زمینه دستیابی به فناوری هستهای برداشت و بدین ترتیب با سرسختگی تمام و با وجود فشارهای روز افزون کشورهای غربی، رسما وارد باشگاه کشورهای هستهای جهان شد.
فیگارو میافزاید: احمدینژاد مانند یک بازیگر ماهر شطرنج، خیلی خوب میداند که مهرههایش را چه هنگام حرکت دهد.
به نفع ثبات منطقه
خبرگزاری کویت نیز با اعلام خبر پیوستن ایران به باشگاه هستهای جهان به نقل از احمدینژاد گزارش داد: دستیابی ایران به چرخه سوخت هستهای خواست ملی است و توانمندی هستهای ایران به نفع ثبات کل منطقه و جهان است.
سرانجام ایران کار خودش را کرد!
روزنامه فرامنطقهای الشرقالاوسط چاپ لندن نیز که از حمایتهای مالی عربستان سعودی برخوردار است در صفحه نخست و با تیتری درشت نوشت: «سرانجام ایران کارش را کرد.»
غرب به چند روز وقت احتیاج دارد
روزنامه نیویورکتایمز آمریکا نوشت: بازرسان بینالمللی که هم اکنون برای بازدید از تأسیسات اصلی غنیسازی ایران در نطنز به سر میبرند میتوانند در روزهای آینده درستی یا نادرستی ادعاهای ایران را تأیید کنند. نیویورکتایمز به نقل از «دیویدآلبرایت» مدیر موسسه علوم و امنیت بینالمللی مینویسد: «اعلام دستیابی ایران به پیشرفت قابل توجه در علوم هستهای» قابل پیشبینی بود و اما مقدار اورانیوم غنی شده احتمالاً بسیار کم است.
وی میافزاید: آنها (ایرانیها) برای تولید اورانیوم غنیشده به مقدار لازم برای سوخت هستهای به فراگیری دانش و در اختیار داشتن سانتریفوژهای بیشتر نیاز دارند. روزنامه نیویورکتایمز مینویسد: شاید غربیها برای هضم این خبر به چند روز وقت احتیاج داشته باشند!
راه درازی در پیش است
خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس در مطلبی با عنوان «غنیسازی موفقیتی برای ایران، اما گام اول» نوشت: اعلام این خبر که ایران با موفقیت اورانیوم را غنیسازی کرده، ممکن است پیشرفتی برای برنامه هستهایاش باشد، اما همچنان راه درازی برای تولید سوخت یک راکتور باقی است.
تمرد از غرب
روزنامه لوسآنجلستایمز نیز در مطلبی به عنوان «با تمرد از غرب، ایران هستهای میشود» نوشت: این اعلامیه ایران یک دستاورد مهم سیاسی و نیز یک مرحله حساس فنی است. با این حال ایران با در اختیار داشتن اورانیوم کم غنیشده کافی برای نیروگاههای برق و با اورانیوم بسیار غنیشده کافی برای مصارف دیگر به گفته دیپلماتها و تحلیلگران هستهای فاصله دارد.
اعلام موفقیت با صدای بلند
روزنامه بوستونگلوب نیز در مطلبی با عنوان «ایران پیشرفت در برنامه هستهای را با صدای بلند فریاد زد» نوشت: احمدینژاد روز سهشنبه اعلام کرد که کشورش در تاسیساتی پیشرفته به غنیسازی اورانیوم پرداخته است.