* فکر میکنید که طرح یک کنسرسیوم عربی برای فروش اورانیوم غنیشده به یاران تا چه اندازه شانش داشته باشد، با توجه به این که روسیه نیز پیشنهاد مشابهی کرده و ایران نشان داده است، علاقهای به پذیرش چنین پیشنهادهایی ندارد؟
** در واقع این اولین پیشنهادی است که از کشورهای عربی به خصوص کشورهای خلیجفارس به ایران داده میشود برای حل این مشکل هستهای ایران و به نظر من این امر خیلی مهمی است برای کشورها خلیجفارس و همچنین برای ایران. یعنی برای هر دو طرف .منتها من فکر میکنم این پیشنهاد آقای سعود فیصل برای ایران کافی نیست و در حد این پیشنهاد، فکر نمیکنم ایران قبول بکند. اما اگر این پیشنهاد در کنار پیشنهادهای دیگر، پیشنهادهای امنیتی، نظامی، سیاسی و اقتصادی باشد، آنگاه فکر میکنم برای ایران این یک پیشنهاد خوبی میشود و ایران می تواند با همکاری کشورهای خلیجفارس در همه زمینهها و نه فقط زمینه هستهای، بلکه اگر این در زمینه نظامی، امنیتی، سیاسی و اقتصادی هم باشد، فکر کنم این یک طرح قابلقبولی هست. اما به طور کلی من میتوانم بگویم این یک امر خیلی مهمی برای کشورهای خلیجفارس برای چالش با پرونده هستهای ایران است.
*به نظر شما کشورهای عربی خلیجفارس و در راس آنها عربستان سعودی قادر است، پیشنهادی در زمینه امنیت نظامی و همکاریهای نظامی به ایران بدهد، در حالی که این کشور اکثرشان در اتحاد با آمریکا قرار دارند؟
** من فکر میکنم این منطقه منطقهای حساس است و این منطقه حساس بودن مشارکت ایران که خواه ناخواه کشور پرنفوذی در این منطقه هست و به هر حال این سوی آبهای خلیجفارس قرار دارد و طول ساحلش از کویت تا پادشاهی عمان است نمیتواند نه عربستان سعودی یا کشور دیگری بگوید که شما کاری به این منطقه ندارید. من فکر میکنم اگر کشورهای خلیجفارس بخواهند آرامشی نسبی و آرامشی بلندمدت بر این منطقه حاصل بشود، تنها راه این است که یک قرارداد امنیتی میان کشورهای خلیجفارس و ایران باشد، بهاضافه عراق و شاید هم یمن. این طرح به گمان من طرح معقول یاست و این کشورها میتوانند این منطقه را خوب اداره کنند و مسائل توسعه اقتصادی و سیاسی را به خوبی انجام میدهند.
*دولت ایران تمایلی به پذیرش چنین پیشنهادهایی دارد یا ترجیح میدهد بحران به نوعی سر جایش بماند و رویارویی با آمریکا نیز ادامه پیدا کند؟
** به گمان من ایران استعداد دارد برای یک معاهده امنیتی یا نظامی میان کشورهای خلیجفارس و ایران و به نظر من موضع ایران در برابر این طرحی که ارائه شده مثبت است و فکر میکنم آن طرح آقای سعودفیصل هم میتواند مثبت باشد و مورد موافقت ایران نیز واقع شود.
*فکر میکنید واکنش آمریکا در این زمینه چگونه باشد؟
** واقعیت این است که آمریکا برنامهای برای خودش دارد در این منطقه، و وقتی به عراق آمد که الان نیز در عراق هست، برای این کشور پرونده به خصوصی داشته و من فکر میکنم مصالح آمریکا بالاتر از مصالح همه کشورهای منطقه است و ما شاهد کشمکشهایی میان عربستان سعودی و ایالاتمتحده آمریکا در سه سال پیش بودهایم و در نهایت من فکر میکنم اگر کشورهای منطقه برای خودشان طرحی یا برنامهای ایجاد کنند، به نفع کشورهای منطقه و به نفع آینده ملتهای منطقه است.
*فکر میکنید که این پیشنهاد امنیتی شامل چه موارد مهمی میتواند باشد، در رابطه با عراق یا در رابطه با اسرائیل؟
** به اعتقاد من حتی اگر عراق جزو این معاهده امنیت باشد، میتـواند بسیار موفقتر باشد. اما مسئله اسرائیل مسئلهای جداست و قطعا اسرائیل هم نباید دخالت کند اگر بحران ادامه پیدا کند و گمانهزنیهایی که در مورد حمله آمریکا به ایران میشود واقعا به وقوع بپیوند، موقعیت دشوار کشورهای عربی آنها را به سمت چه سیاستی میکشاند؟ فکر نکنم کشورهای منطقه عربی و به خصوص کشورهای خلیجفارس الان بخواهند میان ایران و آمریکا درگیری باشد. این درگیری در هر سطح و از هر نوع به نفع کشورهای خلیج نیست و همچنین به نفع توسعه این کشورها هم نیست. من فکر میکنم کشورهای خلیجفارس، به خصوص عربستان سعودی، بسیار تلاش میکنند که این اتفاق نیفتد. ولی اگر بیفتد، چه سیاستی در پیش گرفته خواهد شد؟ سکوت خواهند کرد، کنارهگیری خواهند کرد، شرکت فعال خواهند کرد و به نفع کدام طرف؟ فکر میکنم به نفع آمریکا قطعا نخواهد شد و قطعا یک موضع غیرمنفعل هم داشته باشند و دخالتی هم نمیکنند در این مسئله، چون برایشان بسیار سنگین تمام میشود. ما میدانیم که کشورهای خلیجفارس قدرت مقابله با ایران یا با آمریکا و با این نوع چالشها را ندارند و نمیخواهند این اتفاق بیفتد در منطقه. ما میدانیم آن اتفاقی که در عراق افتاد، برای کشورهای منطقه بسیار مهم بود و نمیخواهند آن اتفاق دوباره در ایران تکرار بشود.