تروریسم یکی از پایه های اساسی جنبش صهیونیستی بشمار می رود ، از این رو از تروریسم بطور حساب شده و منظمی و بر امتداد سالهای استعمار انگلیس بر فلسطین استفاده شد . و در حالی که حاییم وایزمان برای تحقق اهداف صهیونیستی در زمینه سیاسی عمل می کرد ، حاییم اروزولف وضع را این طور طبقه بندی می کند که وقت آن رسیده که یهودیان درک کنند که مأموریتی غیر از تقویت قدرت خود و محافظت از آن دارند ، که همانا باید این قدرت را تجربه کنند و در زندگی عملی از آن استفاده نمایند ، تا نهایتاً بتوانند یک مکسب سیاسی جدیدی تحمیل کنند که اهداف صهیونیستی را آسان نماید (109)
دیوید بن گوریون ، رئیس آژانس یهود در آن زمان می آید تا مسیر جنبش صهیونیستی را بسوی خشونت و قدرت بعنوان وسیله ای برای تحقق اهداف خود تکمیل نماید .
بطوری که خود بن گوریون شیوه کار جنبش صهیونیستی را خلاصه می کند و رهبران آن را مورد سرزنش قرار می دهد او می گوید : وضع در فلسطین نمی توان بدون قدرت نظامی حل و فصل کرد ، جنگ .. جنگ ، در نتیجه بازگشت عربها به یافا نه تنها ستم نیست بلکه یک اشتباه بزرگی است . یوسیف فاتیس مسئول آژانس یهود و معاون صندوق ملی یهود در خاطرات خود در سال 1940 میلادی در مورد ضرورت طرد ساکنان عرب می گوید ، باید با خود صریح و راستگو باشیم باید این قضیه روشن باشد که در یکجا و در یک کشور ، جایی برای دو ملت وجود ندارد ، با وجود عربها ما هیچگاه نخواهیم توانست اهداف خود را در ایجاد یک کشور مستقل در این کشور عملی سازیم ، تنها راه حل این است که سرزمین اسرائیل باید حداقل بدون عربها باشد و راه دیگری برای تحقق آن وجود ندارد ، این راه تنها با دندان همه عربها از این سرزمین می باشد بطوری که حتی یک روستا و یا یک قبیله از عربها در این کشور وجود نداشته باشد . (110)
فعالیتهای تروریستی در قدس :
از پایه های فکری که فیلسوفان جنبش صهیونیستی توصیف و رهبری کردند ، اقدامات تروریستی آغاز گردید ، بطوری که تروریستهای یهود انواع جدیدی از اقدامات تروریستی را وارد فلسطینی کردند که صدها قربانی از ساکنان عرب که در آرامش و امنیت در شهرها و روستاهای خود زندگی می کردند داشت . سهم قدس از این اقدامات تروریستی بسیار زیاد بود ، بطوری که می توان سال 1936م را نقطه انعطاف پذیری مهمی در این زمینه بشمار آورد ، چرا که آژانس یهودی نهادی بنام ( نیروی نگهبانی) را تأسیس کرد که همچنان بزرگ و گسترش می یافت ، و نیروی آن چنان گسترده و قدرت آن چنان افزایش یافت که هزاران نفر از اعضای سازمان “هاگانا” که مقامات استعمارگر انگلیس در خلال اقدام صهیونیستها به نگهبانی و حراست از محله ها و شهرکهای یهودی نشین به آنها اجازه حمل سلاح داد ، افزون بر تأمین حمایت برای صهیونیستها هنگام تأسیس مراکز جدید شهرک نشینی (111) ، “نیروی نگهبانی” نقش بسیار مهمی در ارعاب و ترساندن عربها در داخل شهر قدس و یا روستاهای تابعه ایفا نمودند . چرا که تروریستهای صهیونیست دهها بمب بر قهوه خانه ها ، بازارها ، مغازه های متعلق به عربها و همچنین بازارهای خیب دروازه نابلس و سینما رکس مانند بازار سبزی فروشان و خربزه فروشان و دیگر اماکنی که عربها در آن تردد و رفت و آمد داشتند ، انداختند .
افزون بر این در آن دوران ، مردم فلسطین شاهد شیوه تازه ای از تروریسم شدند که در حمله به اتوبوسها و اتومبیلهای کرایه که لبویز از مسافر بود با استفاده از بمب ، خلاصه می شد این اقدامات باعث کشتار تعداد بسیار زیادی از شهروندان فلسطین می گردید . (112)
در ژوئیه سال 1938م ارتش انگلیس تبدیل نیروی نگهبانان را به یک واحد انتظامی پلیسی تصویب کرد . این واحد تازه تأسیس که با شیوه ارتش منطقه ای انگلستان منظم و آموزش دیده بود ، کار خود را با نام (پلیس مستعمرات عبری) آغاز کرد . این مجموعه ارتشی از ده گردان تشکیل شد و در مناطق گوناگون فلسطین استقرار یافتند ، از جمله گردانی که حوزه فعالیت آن در شهر قدس بود ، این گردان شامل 1985 پلیس از جمله 85 افسر بود که حقوق خود را از حکومت انگلستان دریافت می کردند .(113)
ولی طرفداری و حمایت مقامهای انگلیسی از باندهای صهیونیستی این باندها را ملزم نساخت به اصل همکاری همه جانبه با انگلیسها در فلسطین وا دارد ، بویژه هنگام گرفتار شدن ارتش انگلیس در جنگ جهانی دوم ، زیرا صهیونیستها درک کردند که بایستی از این شرایط به نفع خود سوء استفاده کنند و انگلیسها را مجبور سازند که سیاستهای خود را در ارتباط با اجازه دادن به مهاجرت گسترده یهودیان از کشورهای اروپائی که از سوی نازیها اشغال شد به فلسطین تغییر دهند ، برای تحقق این هدف باندهای هاگانا ، آرگن ، شتیون عملیات تروریستی خود را علیه تأسیسات انگلیسها و عربها هر دو براه انداختند .
هتل ملک داود که مرکز دبیرخانه حکومت انگلیسها بود و بخشی از فرماندهی نظامی در آنجا قرار داشت منفجر کردند و 91 نفر از عربها و انگلیسها به قتل رسیدند افزون بر این ، ادارات مهاجرت ، اداره مالیات بر درآمد ، اداره ثبت املاک و تعدادی از مراکز انتظامی (کلانتریها) نیز تخریب شدند ، ولی تلاش برای ترور نماینده عالیرتبه حکومت انگلیس و فرمانده ارتش انگلستان و همچنین انفجار هتل سمیرامیس در محله قطمون در بخش عرب نشین قدس که به انهدام کلی هتل و قتل کلیه افرادی که در آن اقامت داشتند تروریسم صهیونیستی به او خود رسید .
دستور تقسیم فلسطین و جنگ سال 1948م :
یهودیان توانسته اند موضعگیری ایالات متحده امریکا را هنگام جنگ دوم جهانی به نفع خود جلب کند . در نتیجه این اقدام حکومت امریکا فشارهای لازم را به نفع یهودیان بر انگلستان وارد ساخت ، از این رو حکومت استعمارگر انگلیس از مندرجات کتاب سفید در مورد مهاجرت یهودیان از کشورهای اروپائی بخاطر تسلط نازیها بر کشورهای اروپایی انجام شد سپس کمیته انگلو ـ امریکایی را که سفارش کرد صد هزار نفر از یهودیان فراری بلافاصله وارد فلسطین شوند همچنین فروش زمین به یهودیان تضمین نمود ، بهرحال موضعگیری امریکا به ارائه این امر به سازمان ملل متحد پایان یافت . سازمان ملل نیز به نوبه خود تصمیمی مبنی بر تقسیم فلسطین به دو کشور عربی و یهودی صادر کرد و همچنین سفارش کرد که شهر قدس را زیر نظر یک هیئت بین المللی قرار گیرد بطوری که حاکم آن نه عربی باشد و نه یهودی ماههای بین نوامبر 1947م تا ماه مه سال 1948 ، ماههای سرنوشت سازی در مورد آینده فلسطین از جمله سرنوشت قدس شریف بود ، زیرا انگلستان طبق تصمیم سازمان ملل مبنی بر تقسیم فلسطین اعلام کرد که قصد دارد تا آغاز اول اوت 1948 از فلسطین عقب نشینی خواهد کرد (115)
بطوری که اداره اشغالگر انگلیس تمامی کارهای خود را در 15 ماه مه 1948 م به پایان می رساند ، همزمان با اعلام عربها که دستور سازمان ملل برای تقسیم فلسطین مخالف و معارض هستند ، شهرک نشینیان صهیونیستی از این دستور سازمان ملل استقبال شایانی کردند (116) دو طرف (یهودی ـ عربی) بزودی علیه همدیگر وارد درگیریهای مسلحانه بویژه در قدس را آغاز نمودند . درگیریهای مسلحانه آنگاه به جنگهای خونینی و شدیدتری مبدل شدند ، جنگها سراسر فلسطین را فرا گرفت . بطوری که تا ماه مارس 1948 میزان قدرت نظامی تدریجاً به نفع عربها بود و فعالیت آنها به هر گوشه از خاک فلسطین رسید ، امّا مهم ترین پیروزی که نصیب عربها شد ، در جبهه قدس شریف بود که در قطع خطوط ارتباطاتی نیروهای یهودی و بستن محور دروازه الواد و محاصره (117) یهودیان در شهر قدس ، خلاصه شد .
وضع همچنان بدینصورت ادامه داشت یا این که حکومت اشغالگر انگلیس تصمیم گرفت اداره غیر نظامی وابسته به حکومت تعطیل و آن را تصفیه نماید و از شهر تل ابیب و مناطق یهودی نشین بطور کلی عقب نشینی نماید ، بطوری که اداره مناطقی که تخلیه شد به یهودیان واگذار شد مهم ترین این مناطق ، فرودگاه و بندر بودند که کار آژانس یهود را آسان نمود ، بدینصورت یهودیان توانستند انواع گوناگون سلاحها را وارد و از جوانان یهودی آموزش دیده در پادگانهای نظامی کشورهای اروپائی را بدون هیچگونه مانعی و کنترلی برای ورود به اسرائیل دعوت نمایند . در حالی که نیروهای انگلیسی که هنوز در مناطق عرب نشین حضوری با قدرت هر چه تمام تر بر این مناطق تسلط داشتند ، به هیچ وجه اجازه ورود سلاح یا افراد داوطلب جنگجو (118) عرب را نمی دادند ، در شهر قدس شریف مثلاً و اطراف آن ، تعداد افراد جنگجویان عرب وابسته به نیروهای جهاد مقدس و ارتش نجات فلسطین و گروه اخوان المسلمین و داوطلبان اردنی و همچنین پلیس شهری ، بالغ بر (2395) جنگجو می شد . در حالی که در بخش یهودی نشین قدس ، تعداد جنگجویان یهودی بیشتر از 8000 نفر نبودند (119)
تأثیر جنگ در تخلیه شهر و تبعید عربها
در پنج هفته اخیر از دوران حاکمیت استعمارگران انگلیسی بر فلسطین ، مجموعة از شهرها و روستاهای عرب نشین طبق یک نقشه از پیش طراحی شده بعنوان مقدمه برای تشکیل کشور اسرائیل ، توسط یهودیان اشغال شدند فرمانده گروه “هاگانا” اعلام کرد که پیروزی نیروهای او بویژه در اشغال شهر حیفا راه را برای یک حمله نظامی یهودی در سراسر خاک فلسطین هموار ساخت ، بن گوریون نیز سقوط شهر حیفا را نقطه اساسی و مهم در فتح راه بسوی قدس بشمار آورد ، یهودیان از راه اشغال 13/84 درصد از شهر قدس هدف مهم دیگری را بشمار می آورد که اهمیت آن از اشغال خاک فلسطین کمتر نیست که همانا تبعید و راندن بیشترین تعداد از ساکنان عرب از خاک خود شدند ، یهودیان برای تحقق تبعید دسته جمعی عربها ، از سرزمین خود دست به کشتارهای مهیبی زدند و رعب و وحشت را در میان ساکنان عرب برانگیختند کشتار دیر یاسین ، آن روستای کوچک صلح دوست در نهم آوریل 1948م از وحشتناکترین کشتارهای صهیونیستی از حیث رعب و وحشیگری بشمار می رود بطوری که یهودیان 254 نفر عرب را که اکثراً زن ، کودک و پیر مرد بودند ، به قتل رساندند (120)
از خلال بازخوانی دوباره نتایج جنگ 1948 در می یابیم که جنبش صهیونیستی توانست بر اکثر محله های عرب نشین در قدس جدید از جمله دوازده محله که عبارتند از المصراوه ، الشیخ بدر ، مأمن الله ، الطالبیه ، الکولونیه الالمانیه ، محله یونانی ، القطمون ، البقعه ، باب الزاهره ، الشیخ جراح ، وادی الجوز ، و بخشی از محله الثوری تسلط یابند ، تعداد ساکنان این محله ها که املاک خود را از دست دادند بالغ بر 20 هزار نفر می باشند (121) و علیرغم حمله گستردة که یهودیان در چهاردهم ماه مه برای تسلط بر بخش قدیمی شهر بکار بردند و از خلال آن توانستند شهر را زیر حمله توپخانه خود قرار دهند ، و همچنین فعالیت پیگیر تک تیراندازهای آنان ، ولی شجاعت گروههای مدافع از شهر ، از سقوط آن جلوگیری نمودند که بدینسان همچنان جزو بخش عرب نشین شهر باقی ماند ، مدافعان شهر همچنین توانستند بر دو شهرک به نامهای عطروت (500 دونم) و نفی یعقوب (489 دونم) چیره شوند و در پی آن ساکنان این شهرکها فرار کردند . این دو شهرک در اطراف شرقی قدس شریف (123) واقع هستند .
پس از امضای توافقنامه آتش بس میان اردن و رژیم صهیونیستی در سال 1948 ، شهر قدس به سه بخش تقسیم شد بخش وابسته به اردن که شامل شهر قدس از جمله محله یهودی نشین که هنگام جنگ آن را تخلیه کردند ، بخش اسرائیلی که بزرگترین قسمتها از نظر مساحت بشمار می رود در حالی که بیشتر املاک آن به عربها تعلق دارد بخش سوم ، همانا بخش تحت کنترل سازمان ملل متحد است و مناطق محرمانه نیز نامیده می شود ، همچنان که در رسانه های گروهی در آن زمان از این نام استفاده می شد و شامل مقر نماینده عالیرتبه حکومت انگلستان بود که بر کوه المکبر واقع است و همچنین بیمارستان هداسا و مجمع اتحادیه کشورهای عربی واقع بر کوه سکویس و مساحت آن (100 دونم) است و یک قطعه زمین که دو بخش اسرائیلی و عربی اردنی از هم جدا می کند ، نیز شامل می باشد .
اما روستاهایی فرمانداری قدس که عدم وجود هماهنگی و ارتباط میان ریش سفیدان و فرماندهان محلی و تشکیلات موجود در منطقه قدس ، افزون بر عدم وجود نقشه کلی برای دفاع همه جانبه باعث شد که دفاع از هفتاد روستای قدس خیلی مشکل به نظر برسد . و همچنین عدم توجه و پیگیری فرماندهان نظامی عرب در منطقه قدس باعث ضرر و زیانهای بسیاری گردید ، بطوری که هنگام شنیدن خبر سقوط یکی از روستاها شوند ، هیچ اقدامی برای تحکیم واحدهای نظامی مستقر در روستای دیگر که قرار بود بزودی سقوط کند ، نکرده اند از این رو باندهای صهیونیستی توانستند 38 روستای دیگر اشغال و نابود سازند ، لذا علاوه بر نیمی از روستای بیت صفاقا که به دو بخش تقسیم شد ، بیمارستان دولتی از نصیب صهیونیستها شد ، افزون بر اشغال برخی از ساختمانهای روستای بشیر از سوی آنها شد ، از جمله مدرسه روستا ، ایستگاه جدید راه آهن و نزدیک به 5000 هکتار از زمینهای روستای صور باهر که بدون جنگ و درگیری و طبق توافقنامه آتش بس ، تحویل صهیونیستها شد ، در حالی که مساحت کلی زمینهایی که توسط صهیونیستها اشغال شد نزدیک به 808 / 269 هکتار محاسبه می شود که معادل 48 درصد از کل مساحت زمین روستاهای فرمانداری قدس می باشد و نشان دهند . افزایش 58،44 درصد نسبت به مساحت زمینی که یهودیان هنگام سلطه انگلیسها در اختیار داشتند می باشد . (126)
اوج خطر زمانی نمایان گردید که هنگامی که یهودیان ، مواضع خود را بیشتر ارتفاعات شهر مانند کوه جبل صهیون ، کوه الشورا ، کوه المکبر محکم نمودند و جای پای خود را تثبیت نمودند ، این ارتفاعات مهم بر جاده (قدس ـ بیت لحم) افزون بر این جاده “قدس عمان” را نیز تحت تسلط خود دارند ، علاوه بر کنترل بخش شمالی از کوه زیتون که دانشگاه عبری و بیمارستان هداسا و بطور کلی بر شهر از طرف شرقی تسلط دارد . (127)
از آماری که کنت دوبریه دبیر عمومی آژانس کمکهای بین المللی وابسته به سازمان ملل در مورخ 25 نوامبر 1952 ارائه داد نشان می دهد که تعداد پناهندگان فلسطینی که از روستاها و خانه های خود در شهر قدس رانده شدند ، در بخش عرب نشین شهر قدس و یا اردوگاههای شعفاط ، الدهیشه و عانده ساکن شدند بالغ بر 55823 نفر بالغ شدند که جمله 50437 نفر از آنها در خانه های سنگی در محله های قدس ساکن شدند . اما افراد باقی مانده در پادگانهای چوبی و چادرهای موجود در اردوگاهها مقیم شدند (128) و همچنان که جنگ 1948 بر عربها از نظر زمین ـ جمعیت تأثیر گذاشت ، این تأثیر واکنشهایی بر شهرک نشینان یهود در شهر قدس نیز داشت ، چرا که افزون بر کشتار 1796 جنگجو یهودی ، آمارهای مسکونی که حکومت اولیه اسرائیل اجراء کرد ، نشان داد که در تعداد ساکنان یهود در نتیجه جنگ نسبت به تعدادی که یهودیان قبلاً داشتند . شاهد کاهش قابل ملاحظه شد.