*در ماه دسامبر محمد البرادعى مدیر کل آژانس اعلام کرد که ایران، سه ماه است که با درخواستهاى آژانس براى ارایه اطلاعات و دسترسى بیشتر به تاسیسات هستهاى، ارایه اسناد و شفافسازى همکارى نمىکند و پس از دادن ضربالاجل، شما پلمپهاى نطنز را (براى تحقیقات هستهاى) برداشتید حالا برگردیم به همان سوال، چرا، الان چنین کارى کردید؟
**همانطور که عرض کردم ما از ادامه تعلیق ناامید شدیم البته هنوز تمام فعالیتهاى مربوط به غنىسازى ما، به ویژه در مقیاس تجارى، تولید سوخت، در وضعیت تعلیق به سر مىبرد تنها چیزى که وجود دارد این است که ما تحت نظارت آژانس تحقیقات را شروع کردهایم. ما اکنون آماده گفت و گو هستیم، با روسیه هم گفتوگوهایى را شروع کردهایم و مرحله بعدى این گفت و گوها در فوریه در مسکو خواهد بود و هنوز مسایلى وجود دارد که مىتوانیم گفتوگو کنیم، سه سال پیش گزارشى ۳۰ صفحهاى درباره فعالیت هستهاى و در جهت شفافسازى به البرادعى دادیم، آخرین گزارش تنها چهار صفحه بود و تنها مسایل کمى باقى مانده است، همانطور که شما اشاره کردید اینها تدابیر شفافسازى بود و این بدان معنى بود که همکارى ما غیرتعهدآور و فراتر از تعهدات و یا پروتکل الحاقى است.
*جناب آقاى سفیر، جزییات و مسایل فنى را کنار بگذارید، فقط به یک سوال سیاسى پاسخ دهید چون این مساله در امور سیاسى طرح شده، شما به روشنى تصمیم گرفتهاید تا تقابل کنید آیا زمان تقابل است؟
**«متاسفم که بگویم کاملاً با شما مخالفم، من تقابلى نمىبینم.»
*بنابراین شما فکر مىکنید که تقابلى صورت نخواهد گرفت؟
**خیر.
*فکر مىکنید که جامعه بینالمللى چه واکنشى از خود نشان خواهد داد؟
**ما انتظار داریم که لندن و برلین صادقانه از دو سال و نیم صبر و همکارى ایران با آژانس قدردانى کنند. بیش از یک هزار نفر روز بازرسى از ایران یک رویداد بى سابقه در تاریخ آژانس به شمار مىرود. بیست مورد دسترسى به اماکن نظامى، دستاوردهایى هستند که حتى فکر مىکنم اروپایىها هم باید آن را توضیح دهند اینها همه تلاشهاى دیپلماسى است.
*جناب سفیر باید بگویم که من از قضاوت نادرست شما بهت زده شدم آیا متوجه نشدید که در پایان نه تنها تروییکاى اروپا بلکه براى مثال مردم اروپا و دوست شما روسیه نیز همانطور که مقامات آن کشور گفته اند صبر و تحمل خود را به خاطر از سرگیرى تحقیقات هستهاى ایران از دست دادهاند؟
**این قضاوت درستى نیست، اکثریت دولتهاى عضو آژانس از جنبش غیر متعهدها، روسیه و چین معمولاً از اصول و مواضع ما حمایت کرده و معمولاً بر نگرشهاى چند جانبه تاکید کردهاند و معتقدند که باید از کار آژانس حمایت کنند و به آژانس اجازه دهند تا کار فنى خود را انجام دهد و بر این باورند که مساله باید در آژانس حل و فصل شود اینهایى که تلاش مىکنند تا موضوع را به خارج از آژانس منتقل کنند در حقیقت مىخواهند با وارد ساختن فشار موضوع را به درگیرى بکشانند.
*اگر در دوم فوریه شوراى حکام موضوع ایران را به شوراى امنیت ارجاع دهد ایران چه کارى خواهد کرد؟
**اگر این موضوع به شوراى امنیت ارجاع شود ما براساس قانون مصوب مجلس خودمان عمل خواهیم کرد و در آن زمان دولت نمىتواند به همکارى خود در زمینه تعلیق داوطلبانه فعالیتهاى غنىسازى که هنوز در تعلیق است ادامه دهد و همچنین ما نمىتوانیم داوطلبانه پروتکل الحاقى را اجرا کنیم تنها کشورى در کل جهان هستیم که قبل از تصویب این پروتکل آن را به اجرا گذاشتهایم و کاملاً به پروتکل الحاقى قبل از تصویب عمل مىکنیم.
*آیا منظور شما این است که اگر موضوع به شوراى امنیت برود شما بازرسىها را پایان خواهید داد؟
**ما به همکارى خود با آژانس تحت پادمان جامع انپىتى ادامه مىدهیم و این همان ۶۱۵۳ IM است، اما در صورت ارجاع موضوع به شوراى امنیت به همکارى خود براى اجراى داوطلبانه پروتکل الحاقى که هنوز هم در مجلس تصویب نشده است ادامه نمىدهیم.
*مىدانم که شما چه مىگویید و مىدانم که ایران به طور داوطلبانه موافقت کرده است تا پروتکل الحاقى را در زمان بسیار کوتاهى به اجرا بگذارد و بازرسى صورت گیرد و الان به من مىگویید که اگر موضوع به شوراى امنیت ارجاع شود همکارى خود را قطع خواهید کرد بنابراین دیگر بازرسىهاى سریع در کار نخواهد بود؟
**شاید بهتر بود که شما از عبارت بهترى یعنى پروتکل الحاقى استفاده مىکردید، شما دارید به دسترسى کامل اشاره مىکنید بله دسترسى کامل براساس بند چهار انپىتى دیگر انجام نخواهد شد. این پیامد ارجاع موضوع به شوراى امنیت است و پیامد دیگر آن این است که پیشرفتهاى فوقالعادهاى که آژانس و محمد البرادعى مدیر کل آن در این زمینه داشته و همچنین پیشرفتهایى که ما در پى گفت و گوهایى بسیار سودمندى با سه کشور اروپایى داشتیم و در آن امتیاز بزرگى دادیم و غنىسازى را به حال تعلیق درآوردیم دست کم گرفته شده است در حالى که مىتوان این موضوع را در آژانس خاتمه داد.
*شما گفتید که اگر در دوم فوریه موضوع به شوراى امنیت ارجاع شود به دسترسى کامل که در ماههاى گذشته در داخل ایران به بازرسان دادهاید پایان خواهید داد؟
** فکر مىکنم که این واضح است اما من دوباره آن را یادآور مىشوم تمام فعالیتهایى که ما به طور داوطلبانه و براساس پروتکل الحاقى انجام مىدهیم از جمله دسترسى آزاد که در ۲۰ مورد به اماکن نظامى داده شده، دیگر صورت نخواهد گرفت.
*آیا این بحران را افزایش نخواهد داد؟
**خوب کسانى که تشویق مىکنند و آمریکا که یک جانبه در این مسیر قدم برمىدارد باید بدانند که این اقدام درستى نیست بنابراین باید به اروپایىها که اغلب از سیاست چند جانبهگرایى و آژانس حمایت مىکنند بگوییم که از این روند پیروى نکنند و من توصیه مىکنم که تا به گفتوگوها باز گردند و از چند جانبهگرایى حمایت کنند.
*جاهطلبىهاى (برنامههاى) طولانىمدت ایران در زمینه هستهاى چیست؟
**جاهطلبىهاى هستهاى که به نظر من باید به آن علوم هستهاى گفت این است که ایران داراى تمدنى هزاران ساله است و نمىتواند خود را از تکنولوژى پیشرفته و از جمله تکنولوژى هستهاى محروم کند، ایران شایسته این تکنولوژى است.
*آیا شما که دست کم چهار میلیون بشکه نفت در روز تولید مىکنید نیاز به تکنولوژى هستهاى دارید؟
**پاسخ این سوال بسیار ساده است و این که تکنولوژى هستهاى به عنوان یک تکنولوژى پیشرفته، نقطه عطف تمام تکنولوژىهاى پیشرفته و دیگر مهندسىها به شمار مىرود. اگر ما به تکنولوژى هستهاى دسترسى پیدا کنیم مىتوانیم کشور و صنعت خود را توسعه دهیم و این هدف ماست و دیگر نمىخواهیم کشور توسعه نیافته باشیم. نکته دوم است که براساس گزارشهاى آژانس که در سایت اینترنتى آن ذکر شده توجیه مناسب براى دستیابى به انرژى هستهاى وجود دارد، انرژى هستهاى شدیداً توصیه مىشود و این انرژى مىتواند به خاطر ارزش افزوده و قیمت بالاى نفت و تمام توصیهها درباره پتروشیمىو نفت که گفته مىشود از آن استفاده نشود کاملاً به خوبى توجیه مىشود، بنابراین دلایل علمىبراى استفاده از این تکنولوژى وجود دارد.
*جناب سفیر، آیا حقیقت دارد که ایران مىخواهد برنامههاى غنىسازى را توسعه دهد؟ حداقل این به شما امکان مىدهد تا گزینه تسلیحات هستهاى خود را توسعه دهید؟
**خوب باید بگویم که متاسفانه این درست نیست.
*این که شما برنامههاى غنىسازى نداشتید؟ یا این که برنامهها به شما امکان توسعه تسلیحات هستهاى را نمىدهد؟ کدام درست نیست؟
**چیزى که وجود دارد البته این است که غنىسازى هستهاى و سوخت در راکتورها مورد استفاده قرار مىگیرد که قطعاً شما این موضوع را مىدانید اما چیزى که مىخواهم به شما بگویم این است که متاسفانه بسیارى، ابعاد تکنیکى آن را نمىدانند ـ و نمىخواهند بدانند ـ اگر ما تحت پادمانهاى تمامنماى آژانس غنىسازى انجام مىدهیم این کار به لحاظ تکنیکى کاملاً غیرممکن است که تدابیر آبشارى را یک شبه تغییر دهیم و آنگاه به سمت غنىسازى به درجه بالاى اورانیوم که مىتوان آن را براى ساخت تسلیحات هستهاى مورد استفاده قرار گیرد پیش رویم این کاملاً غیر ممکن است و تمام بازرسان و دوربینهاى آژانس در آن جا نصب شدهاند و هر گونه تغییراتى در تدابیر و ترتیب آبشارها و دستگاههاى سانتریفیوژ را آژانس در وین مطلع مىشود و مىداند و این ممکن نیست بنابراین ما تحت پادمانهاى آژانس متعهد به غنىسازى هستیم که تحت کنترل است.
*آیا ایران تمایل دارد تا روزى به تسلیحات هستهاى دست یابد؟
**قطعاً نه، اگر هدف و دکترین دفاعى ما پس از پیروزى انقلاب اسلامى ایران این بود ما باید از انپىتى کنار مىرفتیم من در آن زمان در آژانس بینالمللى انرژى اتمى بودم همچنین ۲۴ سال قبل من اولین سفیر ایران در آژانس بودم ما خواهان همکارى با آژانس و اجراى انپىتى هستیم.
*شما گفتید که ایران قصد توسعه سلاحهاى هستهاى را ندارد. چرا ایران قبل از این که از سوى بازرسان مورد بازرسى قرار گیرد، تاسیسات هستهاى کلیدى را اعلام کرد؟ چرا ایران اسنادى را از عبدالقادر خان دانشمند هستهاى پاکستانى دریافت کرد؟ براساس گزارش آمریکا و انگلیس شواهد مهمى وجود دارد که ایران جزییات برنامههاى صلحآمیز خود را گزارش نداده است چرا؟
**بطور خلاصه به خاطر ضیق وقت باید بگویم؛ این بیشترین میزان شفاف سازى است که ما انجام دادیم، من خود شخصاً رییس یک تیم هستهاى بودم به همین سبب مىتوانم به شما دقیقاً بگویم که چه اتفاقى رخ داد. بازرسان به تمام اماکن نظامى از جمله پارچین که آخرین گزارش آن به مدیر کل آژانس ارایه شد و هیچ نشانهاى دال بر انحراف در آن دیده نشد و همچنین در لویزان دسترسى پیدا کردند و نمونهها و تکنولوژى پیشرفته و تحلیلهاى فنى نشان داده است که هیچ مدرکى دال بر انحراف در مواد هستهاى وجود نداشته است.
*با توجه به اظهارات اخیر رییسجمهور ایران مبنى بر از بین بردن اسراییل و این که هولوکاست را یک افسانه خوانده است، بسیارى از افراد در غرب مىگویند که اگر این یک خطر است نباید به این کشور اجازه دسترسى به تسلیحات هستهاى از طریق غنىسازى داده شود؟
**اول از همه همانطور که گفتم قطعاً ما مخالف تسلیحات هستهاى هستیم. حتى رهبر معظم ما که با رییسجمهور تاجیکستان دیدار مىکند به روشنى اعلام فرمودند که براساس فناورى داده شده ما مخالف تسلیحات هستهاى هستیم و تسلیحات هستهاى آسیبپذیرى را هم بیشتر خواهد کرد و با مسایل اقتصادى و تمام ابعاد مختلف جامعه منافات دارد. بعد هم همانطور که متوجه شدید اتفاقى در سىانان افتاد بعضى از نظرات و مصاحبههاى رییسجمهور ما متاسفانه تحریف شد. موضع جمهورى اسلامى ایران همانطور که الان مىگویم همان است که رهبر معظم انقلاب فرمودند و رییسجمهور و دیگر مقامات ما گفتند که اگر یهودیان، مسلمانان و مسیحیان و پیروان مذاهب الهى که مورد احترام هستند، فلسطینیان و آوارگان فلسطینى در کنار هم در آن منطقه دور هم جمع شوند و رفراندوم دموکراتیکى داشته باشند، در نتیجه دولت خود را انتخاب کنند و جمهورى اسلامى ایران از نتایج آن حمایت خواهد کرد.
*آیا شما فکر مىکنید که آقاى احمدىنژاد مردى است که غرب به وى اعتماد کند؟
** قطعاً، من این شک و شبهه را رد مىکنم آنها باید اعتماد کنند جناب آقاى رییسجمهور همان فردى است که در مجمع عمومى سازمان ملل اعلام آمادگى کرد تا تمام دنیا در غنىسازى و تاسیسات هستهاى ایران مشارکت داشته باشند و این حداکثر شفافسازى است که وراى تصور است و هیچکدام شما در اروپا حتى به دیگر کشورهاى غربى هم چنین اجازهاى ندادهاید تا در تاسیسات هستهاى و غنىسازى شما شرکت کنند و آنها باید به ایران اعتماد داشته باشند.
*آیا شما انتظار تحریم را دارید؟
** البته شما باید به خاطر بیاورید که ما پس از انقلاب تحریم شدیم و هشت سال به ما جنگ تحمیل شد که در آن عراق از سوى تمام کشورهاى غربى از جمله انگلیس مورد حمایت قرار گرفت ما تجربه تلخى در زمینه تحریم داریم اما البته که ما به دنبال تقابل نیستیم ما مرد گفتوگو و مذاکره هستیم نه مناقشه و تقابل.