یوسف محسنزاده
هنوز پژواک پیروزى غیرمنتظره جنبش مقاومت اسلامى حماس در انتخابات پارلمانى فلسطین در میان محافل رسانهاى و سیاسى منطقه و جهان طنین انداز است و دعوت پوتین ـ رییسجمهورى روسیه ـ از سران این جنبش براى سفر به مسکو و مذاکره با مقامات این کشور بیش از بیش سران سیاسى آمریکا و اسراییل را وحشتزده کرد. واشنگتن و تلآویو که از نگاه ویژه خود به مقوله تروریسم این جنبش را بعنوان گروه تروریستى معرفى کرده بودند اکنون در قبال رأى چشمگیر و بىسابقه مردم فلسطین به حماس و بر کشیدن نمایندگان آن به پارلمان فلسطین و تصاحب اکثریت کرسیهاى آن هاج و واج ماندند. از اینرو آنان سیاست منفعلانهاى را در قبال این پیروزى که هرگز احتمال آنرا در گذشته نمىدادند در پیش گرفتند. اما پیداست که سایر دولتها از حمله روسیه و فرانسه نمىتوانستند با سیاست تازه واشنگتن و تلآویو همراهى کرده و مطابق خواستههاى آنان حرکت کنند.
بدین ترتیب حمایت فرانسه از ابتکار عمل روسیه در دعوت از نمایندگان حماس واشنگتن و تلآویو را در ابتدا به اتخاذ موضع حاد که نشان دهنده سوزش سیاسى در بدنه ساختار سیاسى آنها بوده مجبور نمود و سپس به تعدیل این موضع از بیم شدت گرفتن اقدامات روسیه پرداختند.
بدیهى است پیروزى حماس که از همپیمانان استراتژیک انقلاب اسلامى ایران و جزو گروههاى مخالف سیطره سیاسى و نظامى آمریکا در منطقه محسوب مىشود بنوعى صراف پیروزى سیاسى ایران در کانون بحران خاورمیانه را در اذهان تداعى مىنماید و به همین دلیل واکنش تلآویو و واشنگتن در قبال این پیروزى با حرکات بىمعنى و بىسروته دیوانگان شباهت داشت. آنان این پیروزى را بمنزله حجیم شدن پشتوانه سیاسى ایران در منطقه و گسترش صحنه مانور آن در منطقه خاورمیانه تلقى کرده و به همین دلیل به اقداماتى جهت مهار بازتابهاى پیروزى حماس مبادرت ورزیدند که هیچ دستاوردى نداشت.
در واقع ابتکار عمل سیاسى روسیه را صرفنظر از اهداف و ماهیت آن باید مهم بحساب آورد. همین که مسکو حاضر شد با گروهى گفتوگو کند که آمریکا و اسراییل آنرا دشمن سرسخت خود در بحران فلسطین بحساب مىآورند جز سرافکندگى بر این دو کشور تعبیر دیگرى نمىتوان بکار برد.
افزون برآن حمایت فرانسه از اقدام مسکو نیز ابعاد سرافکندگى اسراییل و آمریکا را مضاعف ساخته است.
جالب اینکه حماس هنوز در اظهارنظرهاى مسئولان عالیرتبه آن بر مواضع پیشین خود در رد سازش با اسراییل و یا مذاکره با آن و یا اذعان به موجودیت این رژیم اشغالگر تأکید مىکند و طبعاً مقامات روسیه از این مواضع و تکرار آن از سوى مسئولان حماس مطلع هستند. بواقع برخى از تحلیلگران سیاسى بر این باورند که صعود سیاسى حماس زمینههاى مساعدى براى کشیده شدن این جنبش به سمت سیاستبازى و بالاخره اعتراف رسمى به موجودیت اسراییل فراهم خواهد ساخت. این تحلیل البته اساس درستى ندارد و حماس مجبور به سازش با رژیم صهیونیستى براى ادامه حضور پررنگ خود در صحنه سیاست فلسطین ندارد و بعلاوه هیچ اجبارى به دادن امتیاز براى ادامه چنین حضورى نخواهد داشت. اکنون نوبت دیگران است که به واقعیتهاى تازه در فلسطین تن دهند.