«ولادیمیر پوتین» رییسجمهوری روسیه پنجشنبه گذشته در اسپانیا اعلام کرد که بزودی از رهبران حماس برای سفر به مسکو دعوت خواهد کرد. به گفته طرف روسی این دعوت احتمالا تا پایان ماه جاری صورت میگیرد.
دعوت پوتین ضمن آنکه تعجب همتایان اروپاییاش را برانگیخت آمریکا را برآن داشت تا از روسیه در این باره توضیح بخواهد و اسراییل نیز او را متهم به خروج از مقررات کمیته چهارجانبه صلح کرد.
با این وجود دو دلیل بسیار عمده موجب شد تا رییس جمهوری روسیه برخلاف دیدگاههای دیگر اعضای کمیته چهارجانبه صلح , انتخاب نخست ملت فلسطین و وزن سیاسی جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس ) را در معادلات منطقه ایی و جهانی بپذیرد.
نخست ; اینکه حماس برآیند اکثریت آرای فلسطینیان است و باید به انتخاب دمکراتیک فلسطینی ها احترام گذاشت .
دوم ; روسیه بطور سنتی در جستجوی ایفای نقش در روند صلح خاورمیانه است و از آنجایی که رژیم اسراییل به جز آمریکا به هیچ بازیگر دیگر بین المللی اجازه ایفای نقش نمی دهد روسیه می کوشد تا با قرار گرفتن در صف اعراب (البته تا جایی که به منافع ملی این کشور زیانی نرسد) دست کم امتیازاتی را در بده بستانهای دیگرش با امریکا و اروپا بدست آورد.
ضمن آنکه نباید فراموش کرد که مسکو در پی آنست تا با نزدیکی به کشورهای عربی به عنوان خواستگاه تفکرات القاعده و جلب همکاری خط فکری حماس (اخوان المسلمین ) به نوعی مشکل خود را با اسلامگرایان مستقر در قفقاز بویژه در چچن حل و فصل نماید. چچن و اتفاقات درون آن چند سالی است که به بهانه ایی برای سازمانهای حقوق بشرغربی جهت اعمال فشار بر روسیه تبدیل شده است و مسکو نیز هربار با ادبیات خود آنان یعنی " مبارزه با تروریسم " به آنها جواب می دهد اما به نظر می رسد این پاسخها اروپاییان را مجاب نکرده است .
با این وجود نباید از نظر دور داشت که دعوت پوتین از رهبران حماس در واقع نقطه تحولی در سیاستهای مسکو نسبت به روند باصطلاح صلح خاورمیانه است به اعتبار اینکه روسیه عضو اصلی کمیته چهار جانبه صلح و عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل و همچنین بازیگر اصلی روابط بین الملل محسوب می شود.
دعوت از حماس برای سفر به مسکو البته موفقیتی نیز برای حماس محسوب می شود بویژه اینکه با خطر لغو کمک های مالی از سوی اروپا و امریکا مواجه است . گفتگو با سران روسیه به حماس به عنوان یک جنبش اسلامی مشروعیت خواهد بخشید و همزمان توصیف امریکا , اروپا و اسراییل از حماس به عنوان یک گروه تروریستی را به چالش خواهد کشید. امری که قدرت چانه زنی حماس را در حوزه های دیگر تقویت می کند.
حماس اینک نماینده اکثریت مردم فلسطین در سرزمینهای اشغالی فلسطین است . بر این اساس طبیعی است که به عنوان تنها قدرت قانونی , تشکیل دولت جدید فلسطینی را برعهده گیرد لذا دیگر بازیگران خارجی تحولات فلسطین نیز چاره ایی جز تعامل با او را نخواهند داشت . در این راه روسیه تنها کاری را که اروپا و غرب می خواستند با سنگ اندازیهایی نظیر لغو کمک مالی (با هدف کسب امتیاز و اعمال فشار) را چند ماه دیگر صورت دهند , زودتر انجام داد.
جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس ) پس از یک انتخابات دمکراتیک به قدرت رسید و چاره ایی جز احترام به گزینه انتخابی مردم فلسطین نیست . لذا دعوت پوتین از رهبران حماس را می توان از یک سو ناشی از نوع دیدگاه مسکو به تحولات خاورمیانه و شناخت بیشتر روسیه از این تحولات به نسبت آمریکایی ها دانست و از سوی دیگر ناشی از این حقیقت توصیف کرد که حماس حالا به عنوان یک وزنه قابل اتکا در عرصه سیاسی در کنار مقاومت در سطح منطقه و جهان تبدیل شده است هرچند که راه دشواری در پیش دارد.
هم روسیه و هم امریکا و اروپا به خوبی می دانند که حماس هم با وجود این که اکثریت فلسطینی های داخل سرزمینهای فلسطینی را نمایندگی می کند اما در مورد مسایل نهایی نظیر بیت المقدس , مرزها و آوارگان هرگز حاضر نخواهد شد تا از خط قرمز تجاوز کند. این امر بویژه آمریکایی ها را که در صدد آرام کردن اوضاع فلسطین و حل و فصل ظاهری بحران آن با هدف خروج از بن بست ناخوانده عراق بودند , عصبانی خواهد کرد. از این روست که وزارت خارجه آمریکا پس از دعوت پوتین از رهبران حماس بلافاصله با فراخوان سفیر روسیه در آمریکا خواستار ادای توضیح در این باره شد و رژیم تل آویو نیز روسیه را به خروج از مقررات کمیته چهار جانبه صلح متهم کرد.
خروج روسیه از چهارچوبهای کمیته چهارجانبه , نقشه امریکا مبنی بر همراه کردن جامعه جهانی علیه حماس در وادار کردن این جنبش به تسلیم در برابر مطالبات آمریکا و اسراییل را با شکست مواجه می کند.
بااین وجود حماس نیز به تدبیر حکیمانه ایی نیاز دارد تا از لابلای تمایلات احتمالی قدرتهای درگیر در مسئله فلسطین , آرمان فلسطینیان را آنگونه که شایسته یک قرن مبارزه بوده است , تحقق بخشد.