اخوانالمسلمین مصر با وجود مانعتراشیهای دولت مصر در انتخابات اخیر پارلمانی این کشور تاکنون به نتایج خیرهکنندهای دست یافته است. در حالی که طرفداران حزب حاکم معتقدند حضور نمایندگان حامی و عضو گروه اخوانالمسلمین میتواند به متصلب شدن شرایط سیاسی و مذهبی در مصر بینجامد و حتی بر سیاست خارجی این کشور تاثیر بگذارد، این گروه در تلاش است تا نشانههایی از تعهد خود به رویه حاکم در سیاستهای قاهره و پایبندی به قواعد بازی در رقابتهای سیاسی را بروز دهد.
دستگیریهای گسترده در مصر طی روزهای اخیر نشان میدهد که حزب حاکم مصر از پیروزی طرفداران گروه اخوانالمسلمین بسیار خشمگین و نگران است. این در حالی است که به نظر میرسد اخوانالمسلمین امیدوار است با تاکید بر رویکرد رایج در حکومت مصر، میزان فشارهای کنونی بر طرفداران خود و نگرانیهای غربیها از قدرت فزاینده این گروه را کاهش دهد. نمونه بارز این تلاش را باید در سخنان روز گذشته رهبر گروه اخوانالمسلمین جستوجو و حس کرد. «محمدمهدی عاکف» اظهار داشت که جنبش اخوانالمسلمین سعی در تغییر سیاست خارجی مصر از جمله معاهده صلح این کشور با اسرائیل ندارد.
عاکف که جنبش وی مادر بسیاری از گروههای اسلامی مبارز از جمله حماس محسوب میشود، گفت: «ما اسرائیل را به رسمیت نمیشناسیم، اما با آنها وارد جنگ نیز نمیشویم. ما به تمام معاهدهها احترم میگذاریم.» عاکف 77 ساله که 20 سال را در زندان سپری کرده، اعلام کرد: «مردم از عملکرد این دولت و حزب حاکمش خسته و عصبانی شدهاند. این مردم بزرگ هیچ اعتمادی به این دولت ندارند، آنها نشان دادهاند که مخالف استبداد هستند و از ما حمایت میکنند.»
وی در پاسخ به نگرانیها از تلاش اخوانالمسلمین برای استفاده از سیستم سیاسی برای کسب قدرت بیشتر افزود: «ما به تمام آزادیها احترام میگذاریم و به قدرت چرخشی و صندوقهای رای معتقدیم.» وی تاکید کرد که بلوک پارلمانی این گروه بر اصلاح قانون اساسی برای محدود کدرن مدرن ریاست جمهوری به دو دوره و همچنین قانونی که ممنوعیت تشکیل احزاب سیاسی را برمیچیند متمرکز خواهد بود. در حالی که پلیس انتخابات را محدود کرده بود و بیش از 800 تن از فعالان اخوانالمسلمین را روز شنبه دستگیر کرد، نتایج انتشار یافته از دور دوم مرحله دوم انتخابات حاکی از آن است که اخوان انتخابات 29 کرسی را به دست آورد.
این گروه توانست در دور اول 47 کرسی را به طرفداران خود اختصاص دهد. بدین ترتیب در حالی که هنوز سومین و آخرین مرحله از انتخابات پارلمانی مصر برگزار نشده است طرفداران اخوانالمسلمین موفق به کسب 76 کرسی از پارلمان 444 عضوی مصر شدهاند. این گروه در تداوم موفقیتهای اخیر خود گفته است که برای مرحله سوم 49 نامزد را معرفی خواهد کرد. «محمد حبیب» معاون رئیس حزب اخوانالمسلمین اظهار داشت: «کرسیهای به دست آمده نشان دهنده قدرت ما است. با اینکه فقط برای کسب یک سوم کرسیها رقابت کردیم اما چالش بزرگی را در برابر حزب حاکم ایجاد خواهیم کرد.
نتایج انتخابات پارلمانی مصر تاکنون حکایت از آن دارد که حزب حاکم دموکراتیک ملی به رهبری «حسنی مبارک» همچنان اکثریت گسترده خود را در پارلمان حفظ خواهد کرد، این حزب تا پایان مرحله دوم توانسته است 195 کرسی را به خود اختصاص دهد، اما دستیابی به این میزان اکثریت در پارلمان 444 عضوی مصر حکایت از این دارد که حزب حاکم ناگزیر است از سوابق و اقدامات خود در برابر انتقادهای اخوانالمسلمین در آینده دفاع کند.
به هر حال حامیان مبارک نمیتوانند در فضای جدیدی که جنبش اخوانالمسلمین توانسته است به چهار برابر کرسیهای پیشین خود دست یابد، به انتقاد از گذشته خود بیتفاوت باشند یا همچنان در پناه سرکوبهای دولت از آنها طفره بروند.» این تغییرات همچنین دولت بوش را مجبور میکند تا در سیاست خود در قبال اخوانالمسلمین که مبتنی بر تمام ارتباطها با این جنبش بود تجدیدنظر کند. این تغییری بود که «کاندولیزا رایس» وزیر خارجه آمریکا در سفر اخیرش به خاورمیانه پیشبینی کرده بود.
اگرچه اخوانالمسلمین اعلام کرده هوادار آزادیهای سیاسی است، اما در عین حال خواستار نزدیک شدن قانون اساسی مصر به شریعت اسلامی است بدین ترتیب این رویکرد بسیاری از سکولارهای مصر را سرنگون کرده است که در صورت افزایش قدرت اخوانالمسلمین باید شاهد تغییراتی ناخواسته در نحوه حکومتداری مصر، محدودیت فعالیت اقلیتهای دینی و افزایش تاثیر آموزههای مذهبی بر سیاستهای دولت باشند. این در حالی است که جنبش مذکور روز یکشنبه تاکید کرد که درصدد مرتفع کردن نگرانیهای اقلیت مسیحیان قبطی است.
«عصامالعریان» سخنگوی این جنبش نیز گفت: «ما خواستار برگزاری یک گفتوگوی ملی خواهیم شد و تصور میکنیم بیعدالتیهایی که مسیحیان احساس میکنند در مورد همه مصریها اعمال میشود.» وی به خبرگزاری فرانسه گفت: «همه ما هم مسلمانان و هم مسیحیان باید علیه فرهنگ انقیاد مبارزه کنیم.» اقلیت قبطی که نزدیک به 10 درصد از جمعیت 73 میلیونی مصر را شامل میشود، ابراز نگرانی کرده است که گروه اخوانالمسلمین میتواند سرانجام در انتخابات آتی به قدرت برسد. اخوانالمسلمین که سال 1928 توسط «حسن البنا» بنیانگذاری شد، براساس شعار «اسلام راه حل است» مبارزات انتخاباتی کرده، اما در عین حال دستور کار سیاسی آنها همچنین مبهم است.
العریان در اشاره به محدودیتهای دولتی در زمینه ساخت اماکن مسیحی برای عبادت گفت: «درست است که مسیحیان مشکلاتی مانند ساخت کلیسا دارند ولی ما فکر میکنیم باید حل شود.» وی افزود: «ما معتقدیم که مسیحیان باید به عنوان بخشی از ملت مصر در تلاشهای اپوزیسیون شرکت کنند.» به نظر نمیرسد که هیچ یک از نامزدهای اقلیت مسیحی در دور سوم و آخرین دور این رایگیری که قرار است روز اول دسامبر (10 آذرماه) آغاز شود، از وضعیت مطلوبی برای کسب کرسی پارلمانی برخوردار باشد.